Γράφει ο Μιχάλης Μελετίου
Βιολόγος, Συγγραφέας
Ανταγωνισµός, κοινωνικές ανισότητες και σκληρές πραγµατικότητες. Αυτή είναι η ζωή. Τα παιδιά το γνωρίζουν. Το ζουν καθηµερινά. Βλέπουν τις αντιφάσεις.
Το παιδί, όπως όλοι, έχει ως «εργοστασιακές ρυθµίσεις» να είναι εγωιστικό oν. Θα επιχειρήσει λοιπόν να εκµεταλλευτεί αυτές τις αντιφάσεις προς όφελός του, παράγοντας ακόµα µεγαλύτερες ανισότητες όταν θα έρθει η σειρά του να σµιλέψει τον κόσµο.
Εποµένως, όσο είναι καιρός, πρέπει να µάθει να προσπαθεί, να διεκδικεί, αλλά και να «τρώει τα µούτρα του». Πρέπει να µάθει πώς είναι ο κόσµος, ώστε αύριο, όταν βρεθεί σε µια θέση ευθύνης, να έχει εξυψώσει το δικό του µέτρο ηθικής και να παλέψει για να τον αλλάξει. Θέλουµε η νέα γενιά να ξεπεράσει σε ήθος τις προηγούµενες. Με ψέµατα αυτό δεν µπορεί να γίνει.
Ως εκπαιδευτικός, οφείλω να πω ότι οι Πανελλήνιες, παρά τις ατέλειές τους, αποτελούν ένα «crash test» για την προσωπικότητα των εφήβων. Το προφανές πλεονέκτηµα είναι η διαµόρφωση του χαρακτήρα. Οι εξετάσεις αυτές αναγκάζουν το παιδί να βάλει έναν άξιο στόχο για το µέλλον του, να αποκτήσει την υπευθυνότητα που απορρέει από την αλλαγή στη νοοτροπία του προκειµένου να πετύχει αυτόν τον στόχο.
Ταυτόχρονα στοχάζεται για το ενδεχόµενο της αποτυχίας και των εναλλακτικών επιλογών. Μαθαίνει επίσης να διαχειρίζεται όλα τα ανωτέρω. Ασφαλώς και η αποτυχία δεν είναι το τέλος του κόσµου αλλά η πραγµατικότητα προκρίνει ότι, κατά κανόνα, όποιος κοπιάζει λαµβάνει τον µισθό του, ενώ εκείνος που «βάραγε χαρταετό» έρχεται αντιµέτωπος µε τις συνέπειες των επιλογών του.
Είναι όµως και η κοινωνική κινητικότητα. Μέσα στα πολλά που θα συναντήσουν τα παιδιά στο ελληνικό πανεπιστήµιο είναι και η µαρτυρία µιας πολύ ενδιαφέρουσας «ρωγµής» στα κοινωνικά στεγανά που έχουν συνηθίσει.
Τον Σεπτέµβριο θα βρεθούν στο ίδιο αµφιθέατρο, στην ίδια παρέα στο κυλικείο µε παιδιά που ήρθαν από το Πέραµα, το Κερατσίνι, από ένα χωριό των Σερρών ή από ένα νησί όπως η Χίος. Θα συναναστραφούν δηλαδή µε συνοµηλίκους από γειτονιές και από µέρη της χώρας που ζουν εντελώς διαφορετικά από εκείνα. Που έχουν διαφορετικό οικονοµικό και βιωµατικό υπόβαθρο. Οφείλουν να ζήσουν αυτή την υπέροχη ζύµωση και να µην οχυρωθούν πίσω από κοµφορµισµούς και στεγανά. Οι Πανελλήνιες είναι ο θεσµός που απαλείφει τις οικονοµικές και κοινωνικές αφετηρίες. Επιτρέπει σε οποιοδήποτε παιδί να διεκδικήσει µια θέση στις υψηλόβαθµες σχολές (Ιατρική, Πολυτεχνείο, Νοµική).
Ασφαλώς, οι πιο εύποροι έχουν πρόσβαση σε καλύτερα σχολεία ή σε ιδιαίτερα µαθήµατα. Είπαµε όµως: ο κόσµος είναι ανταγωνιστικός, γεµάτος κοινωνικές ανισότητες και σκληρές πραγµατικότητες; Τα παιδιά το γνωρίζουν αυτό. Το ζουν καθηµερινά. Η δουλεία και η συνέπεια ωστόσο κερδίζουν. Και δια του λόγου το ασφαλές, οι απαιτητικές σχολές είναι γεµάτες από παιδιά της επαρχίας και των λαϊκών συνοικιών.
