Επιμέλεια: Ευαγγελία Βαλάτα: Ιστορικός – Ερευνήτρια
Ντε Γρόοτ (Ολλανδός καθηγητής ομηρικών κειμένων στο Πανεπιστήμιο του Μοντρεάλ)
«Η ελληνική γλώσσα έχει συνέχεια και σε μαθαίνει να είσαι αδέσποτος και να έχεις μια »δόξα», δηλαδή μια γνώμη. Στην γλώσσα αυτή δεν υπάρχει ορθοδοξία. Έτσι, ακόμη και αν το εκπαιδευτικό σύστημα θέλει ανθρώπους νομοταγείς -σε ένα καλούπι-, το πνεύμα των αρχαίων κειμένων και η γλώσσα σε μαθαίνουν να είσαι αφεντικό».
Τζέιμς Τζόυς (διάσημος Ιρλανδός συγγραφέας, 1882-1941)
«Σχεδόν φοβάμαι να αγγίξω την Οδύσσεια. Τόσο καταπιεστικά αφόρητη είναι η ομορφιά».
Ζακ Λακαριέρ (σπουδαίος Γάλλος συγγραφέας)
«Στην ελληνική υπάρχει ένας ίλιγγος λέξεων, διότι μόνο αυτή εξερεύνησε, κατέγραψε και ανέλυσε τις ενδότατες διαδικασίες της ομιλίας και της γλώσσας, όσο καμία άλλη γλώσσα».
Βολταίρος (μεγάλος Γάλλος διαφωτιστής): «Είθε η ελληνική γλώσσα να γίνει κοινή όλων των λαών!»
Κάρολος Φωριέλ (Γάλλος καθηγητής του Πανεπιστημίου της Σορβόνης):
«Η ελληνική έχει ομοιογένεια σαν την γερμανική, είναι όμως πιο πλούσια από αυτήν. Έχει την σαφήνεια της γαλλικής, έχει όμως μεγαλύτερη ακριβολογία. Είναι πιο ευλύγιστη από την ιταλική και πολύ πιο αρμονική από την ισπανική. Έχει δηλαδή ό,τι χρειάζεται για να θεωρηθεί η ωραιότερη γλώσσα της Ευρώπης».
Η Μαριάννα Μακ Ντόναλντ (καθηγήτρια του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας και επικεφαλής του TLG):
«Η γνώση της ελληνικής γλώσσας είναι απαραίτητο θεμέλιο υψηλής πολιτιστικής καλλιέργειας».
Έλεν Κέλλερ (τυφλή Αμερικανίδα συγγραφέας):
«Αν το βιολί είναι το τελειότερο μουσικό όργανο, τότε η ελληνική γλώσσα είναι το βιολί του ανθρώπινου στοχασμού».
Γιόχαν Γκαίτε (Ο μεγαλύτερος ποιητής της Γερμανίας, 1749-1832)
«Άκουσα στον Άγιο Πέτρο της Ρώμης το Ευαγγέλιο σε όλες τις γλώσσες. Η ελληνική αντήχησε άστρο λαμπερό μέσα στη νύχτα».
Διάλογος του Γκαίτε με τους μαθητές του:
– Δάσκαλε, τι να διαβάσουμε για να γίνουμε σοφοί όπως εσύ;
– Τους Έλληνες κλασικούς.
– Και όταν τελειώσουμε τους Έλληνες κλασικούς τι να διαβάσουμε;
– Πάλι τους Έλληνες κλασικούς.
Τζορτζ Μπερνάρ Σω (μεγάλος Ιρλανδός θεατρικός συγγραφέας, 1856-1950):
«Αν στη βιβλιοθήκη του σπιτιού σας δεν έχετε τα έργα των αρχαίων Ελλήνων συγγραφέων, τότε μένετε σε ένα σπίτι δίχως φως».
Μάρκος Τούλλιος Κικέρων (ο επιφανέστερος άνδρας της αρχαίας Ρώμης, 106-43 π.Χ.):
«Εάν οι θεοί μιλούν, τότε σίγουρα χρησιμοποιούν τη γλώσσα των Ελλήνων».
Χάμφρεϋ Κίττο (Άγγλος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Μπρίστολ, 1968):
«Είναι στη φύση της ελληνικής γλώσσας να είναι καθαρή, ακριβής και περίπλοκη. Η ασάφεια και η έλλειψη άμεσης ενοράσεως που χαρακτηρίζει μερικές φορές τα αγγλικά και τα γερμανικά, είναι εντελώς ξένες προς την ελληνική γλώσσα».
Ιρίνα Κοβάλεβα (Ρωσίδα καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Λομονόσωφ, 1995):
«Η ελληνική γλώσσα είναι όμορφη σαν τον ουρανό με τα άστρα».
Ρ. Χ. Ρόμπινς (Άγγλος γλωσσολόγος, καθηγητής στο Πανεπιστήμιου του Λονδίνου):
«Φυσικά δεν είναι μόνο στη γλωσσολογία, όπου οι Έλληνες υπήρξαν πρωτοπόροι για την Ευρώπη. Στο σύνολό της η πνευματική ζωή της Ευρώπης ανάγεται στο έργο των Ελλήνων στοχαστών. Ακόμα και σήμερα επιστρέφουμε αδιάκοπα στην ελληνική κληρονομιά για να βρούμε ερεθίσματα και ενθάρρυνση».
Φρειδερίκος Σαγκρέδο (Βάσκος καθηγητής Γλωσσολογίας – πρόεδρος της Ελληνικής Ακαδημίας της Βασκωνίας):
«Η ελληνική γλώσσα είναι η καλύτερη κληρονομιά που έχει στη διάθεσή του ο άνθρωπος για την ανέλιξη του εγκεφάλου του. Απέναντι στην ελληνική όλες -και επιμένω, όλες!- οι γλώσσες είναι ανεπαρκείς».
«Η αρχαία ελληνική γλώσσα πρέπει να γίνει η δεύτερη γλώσσα όλων των Ευρωπαίων, ειδικά των καλλιεργημένων ατόμων».
«Η ελληνική γλώσσα είναι από ουσία θεϊκή».
Ερρίκος Σλήμαν (διάσημος ερασιτέχνης αρχαιολόγος, 1822-1890):
«Επιθυμούσα πάντα με πάθος να μάθω ελληνικά. Δεν το είχα κάνει, γιατί φοβόμουν πως η βαθειά γοητεία αυτής της υπέροχης γλώσσας θα με απορροφούσε τόσο πολύ που θα με απομάκρυνε από τις άλλες μου δραστηριότητες».
(Ο Σλήμαν μίλαγε άψογα 18 γλώσσες. Για 2 χρόνια δεν έκανε τίποτε άλλο από το το να μελετάει τα έπη του Ομήρου).
Ιμπν Χαλντούν (ο μεγαλύτερος Άραβας ιστορικός):
«Πού είναι η γραμματεία των Ασσυρίων, των Χαλδαίων, των Αιγυπτίων; Όλη η ανθρωπότητα έχει κληρονομήσει την γραμματεία των Ελλήνων μόνον».
Will Durant (Αμερικανός ιστορικός και φιλόσοφος, καθηγητής του Πανεπιστημίου της Κολούμπια):
«Το αλφάβητόν μας προήλθε εξ Ελλάδος διά της Κύμης και της Ρώμης. Η γλώσσα μας βρίθει ελληνικών λέξεων. Η επιστήμη μας εσφυρηλάτησε μιάν διεθνή γλώσσα διά των ελληνικών όρων. Η γραμματική μας και η ρητορική μας, ακόμα και η στίξις και η διαίρεσις είς παραγράφους… είναι ελληνικές εφευρέσεις. Τα λογοτεχνικά μας είδη είναι ελληνικα – το λυρικόν, η ωδή, το ειδύλλιον, το μυθιστόρημα, η πραγματεία, η προσφώνησις, η βιογραφία, η ιστορία και προ πάντων, το όραμα. Και όλες σχεδόν αυτές οι λέξεις είναι ελληνικές».
Ζακλίν Ντε Ρομιγύ (Γαλλίδα Ακαδημαϊκός και συγγραφεύς):
«Η αρχαία Ελλάδα μας προσφέρει μια γλώσσα, για την οποία θα πω ότι είναι οικουμενική».
«Όλος ο κόσμος πρέπει να μάθει ελληνικά, επειδή η ελληνική γλώσσα μάς βοηθάει πρώτα από όλα να καταλάβουμε την δική μας γλώσσα».
Μπρούνο Σνελ (διαπρεπής καθηγητής του Πανεπιστημίου του Αμβούργου):
«Η ελληνική γλώσσα είναι το παρελθόν των Ευρωπαίων».
Φρανγκίσκος Λιγκόρα (Ιταλός καθηγητής Πανεπιστημίου και πρόεδρος της Διεθνούς Ακαδημίας πρός διάδοσιν του πολιτισμού):
«Έλληνες να είστε περήφανοι που μιλάτε την ελληνική γλώσσα ζωντανή και μητέρα όλων των άλλων γλωσσών. Μην την παραμελείτε, αφού αυτή είναι ένα από τα λίγα αγαθά που μας έχουν απομείνει και ταυτόχρονα το διαβατήριό σας για τον παγκόσμιο πολιτισμό».
Ο. Βαντρούσκα (καθηγητής Γλωσσολογίας στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης):
«Για έναν Ιάπωνα ή Τούρκο, όλες οι ευρωπαϊκές γλώσσες δεν φαίνονται ως ξεχωριστές, αλλά ως διάλεκτοι μιας και της αυτής γλώσσας, της ελληνικής».
Peter Jones (διδάκτωρ – καθηγητής του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, ο οποίος συνέταξε μαθήματα αρχαίων Ελληνικών πρός το αναγνωστικό κοινό, για δημοσίευση στην εφημερίδα «DailyTelegraph»):
Οι Έλληνες της Αθήνας του 5ου και του 4ου αιώνος είχαν φθάσει την γλώσσα σε τέτοιο σημείο, ώστε με αυτήν να εξερευνούν ιδέες, όπως η δημοκρατία και οι απαρχές του σύμπαντος, έννοιες όπως το θείο και το δίκαιο. Είναι μια θαυμάσια και εξαιρετική γλώσσα».
Gilbert Murray (Καθηγητής Πανεπιστημίου της Οξφόρδης):
«Η ελληνική είναι η τελειότερη γλώσσα. Συχνά διαπιστώνει κανείς ότι μιά σκέψη μπορεί να διατυπωθεί με άνεση και χάρη στην Ελληνική, ενώ γίνεται δύσκολη και βαρειά στην λατινική, αγγλική, γαλλική ή γερμανική. Είναι η τελειότερη γλώσσα, επειδή εκφράζει τις σκέψεις τελειοτέρων ανθρώπων».
Max Von Laye (Βραβείο Νόμπελ Φυσικής):
«Οφείλω χάριτας στην θεία πρόνοια, διότι ευδόκησε να διδαχθώ τα αρχαία ελληνικά, που με βοήθησαν να διεισδύσω βαθύτερα στο νόημα των θετικών επιστημών».
E, Norden (μεγάλος Γερμανός φιλόλογος):
«Εκτός από την κινεζική και την ιαπωνική, όλες οι άλλες γλώσσες διαμορφώθηκαν κάτω από την επίδραση της Ελληνικής, από την οποία πήραν, εκτός από πλήθος λέξεων, τους κανόνες και την γραμματική».
Martin Heidegger (Γερμανός φιλόσοφος, απο τους κυριότερους εκπροσώπους του υπαρξισμού του 20ου αιώνος):
«Η αρχαία ελληνική γλώσσα ανήκει στα πρότυπα, μέσα από τα οποία προβάλλουν οι πνευματικές δυνάμεις της δημιουργικής μεγαλοφυΐας, διότι αναφορικά προς τις δυνατότητες που παρέχει στην σκέψη, είναι η πιο ισχυρή και συνάμα η πιο πνευματώδης από όλες τις γλώσσες του κόσμου».
David Crystal (Άγγλος καθηγητής, συγγραφεύς της εγκυκλοπαίδειας του Κέμπριτζ για την αγγλική):
«Είναι εκπληκτικό να βλέπεις πόσο στηριζόμαστε ακόμη στην ελληνική, για να μιλήσουμε για οντότητες και γεγονότα που βρίσκονται στην καρδιά της σύγχρονης ζωής».
Μάικλ Βέντρις (Ο άνθρωπος που αποκρυπτογράφησε την Γραμμική γραφή Β’):
«Η αρχαία ελληνική γλώσσα ήτο και είναι ανωτέρα όλων των παλαιοτέρων και νεοτέρων γλωσσών».
R.H. Robins (γλωσσολόγος και συγγραφεύς):
«Ο ελληνικός θρίαμβος στον πνευματικό πολιτισμό είναι ότι έδωσε τόσα πολλά σε τόσους πολλούς τομείς […]. Τα επιτεύγματά τους στον τομέα της γλωσσολογίας, όπου ήταν εξαιρετικά δυνατοί, δηλαδή στην θεωρία της γραμματικής και στην γραμματική περιγραφή της γλώσσας, είναι τόσο ισχυρά, ώστε να αξίζει να μελετηθούν και να αντέχουν στην κριτική. Επίσης είναι τέτοια που να εμπνέουν την ευγνωμοσύνη και τον θαυμασμό μας».
Luis José Navarro (αντιπρόεδρος στο εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Ευρωκλάσσικα» της Ε.Ε.):
«Η ελληνική γλώσσα για μένα είναι σαν κοσμογονία. Δεν είναι απλώς μιά γλώσσα»…
Juan Jose Puhana Arza (Βάσκος Ελληνιστής και πολιτικός):
«Οφείλουμε να διακηρύξουμε ότι δεν έχει υπάρξει στον κόσμο μία γλώσσα η οποία να δύναται να συγκριθεί με την κλασσική ελληνική».
D’Eichtal (Γάλλος συγγραφεύς):
«Η ελληνική γλώσσα είναι μία γλώσσα, η οποία διαθέτει όλα τα χαρακτηριστικά, όλες τις προϋποθέσεις μιας γλώσσης διεθνούς… εγγίζει αυτές τις ίδιες τις απαρχές του πολιτισμού… η οποία όχι μόνον δεν υπήρξε ξένη πρός ουδεμία από τις μεγάλες εκδηλώσεις του ανθρωπίνου πνεύματος, στην θρησκεία, στην πολιτική, στα γράμματα, στις τέχνες, στις επιστήμες, αλλά υπήρξε και το πρώτο εργαλείο, – πρός ανίχνευση όλων αυτών – τρόπον τινά η μήτρα… Γλώσσα λογική και συγχρόνως ευφωνική, ανάμεσα σε όλες τις άλλες»…
Theodore F. Brunner (Ιδρυτής του TLG και διευθυντής του μέχρι το 1997):
«Σε όποιον απορεί γιατί ξοδεύτηκαν τόσα εκατομμύρια δολλάρια για την αποθησαύριση των λέξεων της ελληνικής, απαντούμε: Μα πρόκειται για την γλώσσα των προγόνων μας και η επαφή με αυτούς θα βελτιώσει τον πολιτισμό μας».
Ζακ Λανγκ (Γάλλος Υπουργός Παιδείας):
«Θα ήθελα να δω να διδάσκονται τα Αρχαία Ελληνικά, με τον ίδιο ζήλο που επιδεικνύουμε εμείς, και στα ελληνικά σχολεία».
