Γραπτά &… Ψευδεπίγραφα, ΑΝΔΡΕΟΥ ΧΡ. ΖΑΓΚΛΗ, ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΝ (ΤΟ ΑΡΧΑΙΟΝ ΑΘΜΟΝΟΝ). Από αυτό το βιβλίο, εκδόσεως «ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ» (1976) και από τις σελίδες 150 -151 αντιγράφω.
«Μετά την απελευθέρωσιν της Ελλάδος εκ του Τουρκικού ζυγού και ιδία αφ’ ότου αι Αθήναι ωρίσθησαν ως πρωτεύουσα του νεοσυστάτου Ελληνικού Κράτους, αύτη με τον συνεχώς αυξανόμενον πληθυσμόν της, ησθάνθη την έλλειψιν επαρκών υδάτων και την ανάγκην της προσφυγής εις τα βόρεια προάστειά της και ιδία προς το πλησιέστερον τούτων Αμαρούσιον προς κάλυψιν αυτής. Την εποχήν εκείνην εις το Αμαρούσιον υπήρχον δύο αρδευτικαί πηγαί, της Μαγερίνας και των Μελισσίων και μία υδρευτική εντός του χωρίου, με πολλάς κρήνας, εκ της οποίας υδρεύοντο οι κάτοικοι και την οποίαν εχρησιμοποίουν και οι υδρολήπται που επώλουν νερό του Αμαρουσίου εις Αθήνας και Πειραιά.
Το περίφημο αυτό νερό του Αμαρουσίου δεν είχε το εφάμιλλον, διότι εκτός των άλλων του καλών και εν ιδεατή αναλογία συστα-τικών, είχεν, ως απέδειξαν αι επίσημοι αναλύσεις, σκληρότητα μη απαντώσαν ούτε εις αυτό το νερό του Εβιάν. Το νερό τούτο είχεν αναφανή το πρώτον εις την πλατείαν εις βάθος δύο μέτρων και εν μέσω βούρλων. Η Κοινοτική Επιτροπή προέβη τότε εις τον καθορισμόν του από της θέσεως ταύτης μέχρι της πηγής του υδραγωγείου, ήτοι μέχρι του Ν.Δ. άκρου του κτήματος Συγγρού και ακριβώς εις τας ρίζας τριών πελωρίων πριναριών. Πέραν του σημείου τούτου δεν κατωρθώθη ν’ ανακαλυφθή η προέλευσις του νερού τούτου. Κατά τον άλλοτε Δήμαρχον των Αθηναίων Σούτζον, το υδραγωγείον τούτο ήτο πολύ αρχαιότερον του Αδριανείου. Πάντως δεν κατέστη γνωστόν αν από την Πάρνηθα, το Πεντελικόν ή άλλο τι απώτερον βουνόν είχε τας πηγάς του. Απ’ το νερό του Αμαρουσίου οι Αθηναίοι κατηνάλισκον 4-5 χιλιάδας στάμνας ημερησίως, ήτο δε σπουδαίος πόρος δια την Κοινότητα. Αρχικώς το νερό τούτο έρρεεν μόνον εις την πλατείαν Κασταλίας, ήτις ήτο και η κεντρική πλατεία του Αμαρουσίου, αργότερον έρρεε και εις βρύσιν κειμένην εις την πλατείαν Ηρώων εμελετάτο δε και η μεταφορά του εις την πλατείαν του Σιδηροδρομικού Σταθμού.
Το νερό της κεντρικής βρύσης έτρεχε νυχθημερόν, εκεί δε έσπευδον από όλα τα σημεία οι κάτοικοι του Αμαρουσίου δια να προμηθευθούν το αναγκαιούν αυτοίς ύδωρ προς πόσιν, διότι δια τας άλλας ανάγκας των μετεχειρίζοντο ή το νερό του Αδριανείου υδραγωγείου ή το νερό των φρεάτων, τα οποία και αυτά ήσαν καλά.
Η βρύση και η επ’ αυτής Αμαρυσία Άρτεμις της πλατείας Κασταλίας ήτο έργον του Φιλήμονος, ο οποίος και με άλλα κοινής ωφελείας έργα είχε πλουτίσει το Αμαρούσιον».
Από τη σελίδα 149 του αυτού βιβλίου, αντιγράφω τη λεζάντα που συνοδεύει τη σχετική φωτογραφία:
«Η κρήνη της πλατείας Κασταλίας κατά φωτογραφίαν του έτους 1905. Εις την κορυφήν της έφερε μαρμαρίνην γλάστραν, η οποία βραδύτερον αντεκατεστάθη από αγαλματίδιον της Αμαρυσίας Αρτέμιδος…». Ο δε «ΟΔΗΓΟΣ ΑΜΑΡΟΥΣΙΟΥ» του 1928 έχει στο εξώφυλλό του τη φωτογραφία με την Άρτεμη.
Αυτά φίλες και φίλοι ως προς τα… Γραπτά! Τα γραπτά, τα οποία ευλογημένοι άνθρωποι μάς κληροδότησαν για να μη μπορεί καμία Ψευδεπίγραφη αναφορά, να πληροφορεί τα παιδιά, τα εγγόνια μας και τους νεοφερμένους στην πόλη, τα ανάλογα με τη γνώση και τη μόρφωσή της επινοήματα, σαν αυτό που γράφτηκε επάνω στην παμπάλαια εκείνη στήλη των φωτογραφιών, και κομπάζει για την «ΚΑΤΑΣΚΕΥΗ ΤΗΣ ΠΛΑΤΕΙΑΣ ΚΑΣΤΑΛΙΑΣ ΕΠΙ ΔΗΜΑΡΧΕΙΑΣ… 2009.
ΤοποΓράφει η Θέμις
