Ειδικότερα, τη στρατηγική του «απατεώνα» εφαρμόζει όποιος φοροδιαφεύγει, εισφοροδιαφεύγει, κτίζει αυθαίρετα, δωροδοκεί ή δωροδοκείται, παραβαίνει τις διατάξεις του ΚΟΚ, διορίζει ή διορίζεται με «ρουσφέτι», εξαπατά τους άλλους κατά τις συναλλαγές του, αθετεί τις υποχρεώσεις του κ.λπ. Και το σημαντικότερο, ενώ τα κάνει όλα αυτά, παρατηρώντας πάντα τους άλλους και ποτέ τον εαυτό του, πιστεύει ότι οι άλλοι με την εφαρμογή της ίδιας στρατηγικής, τα καταφέρνουν καλύτερα και γι’ αυτό αισθάνεται αδικημένος και «κορόιδο» («απατεώνας» στην πράξη, «κορόιδο» στη σκέψη). Το τελευταίο έχει ως συνέπεια η παράβαση των νόμων, συνήθως και με τη χρήση μιας ψευτο-επαναστατικής ρητορικής, να εμφανίζεται ως δικαίωμα του «αδικούμενου».
Στο ίδιο μήκος κύματος ο καθηγητής Νομικής Γιάννης Πανούσης υποστηρίζει τα εξής:
«Αναρωτιέμαι αν σε αυτή τη χώρα υπάρχει κρατική συνείδηση ή έστω συνείδηση κοινωνικού συμβολαίου, ώστε να μπορούμε να την αντιδιαστείλουμε, να την ξεχωρίσουμε από την αντι-κρατική ή αντι-κοινωνική συνείδηση (και πρακτική). Νομίζω ότι αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα, είναι η συνειδητή μη αποδοχή κανόνων συμβίωσης, η εκ προθέσεως μη οριοθέτηση δικαιωμάτων-υποχρεώσεων, νόμιμου -παράνομου, θεμιτού- αθέμιτου. Ζούμε σε ανομικό σύστημα, είμαστε μέρος αυτού του ανομικού συστήματος (μολονότι όλα τα φορτώνουμε στο κράτος) και λύνουμε τα ανακύπτοντα ζητήματα με συμψηφισμό παρ–ανομιών. Αυτό ήταν και είναι το βασικό πρόβλημα της ελληνικής πολιτείας και κοινωνίας».
Μέσα σ’ αυτό το πλαίσιο, ο Έλληνας ταξιτζής, αν και εφαρμόζει, χρησιμοποιώντας τη «μαγκιά» του, την ημεδαπή στρατηγική του «απατεώνα» εκεί «που τον παίρνει», εν τούτοις αισθάνεται «στην απέξω», γιατί κατά βάθος πιστεύει ότι οι άλλοι τα καταφέρνουν καλύτερα και για τον λόγο αυτό θυμώνει, αγανακτεί και τελικά «βγαίνει στο κλαρί».
Τέλος, η ανάλυσή μας από τη γενική ελληνική «μαγκιά» θα μεταφερθεί στην ειδική «μαγκιά» των συντεχνιών.
Διαχρονικά, αλλά με μεγαλύτερη ένταση κατά τη μεταπολιτευτική περίοδο απέκτησαν σημαντική δύναμη ομάδες πίεσης, οι οποίες κατόρθωσαν να προσκολληθούν στους μηχανισμούς εξουσίας και να οδηγήσουν σ’ αυτό που θα μπορούσε να ονομαστεί «ιδιωτικοποίηση του ελληνικού κράτους». Με απλά λόγια αντί το κράτος να υπηρετεί σ’ ένα ανώτερο – οργανικό επίπεδο την ανάπτυξη της κοινωνίας και του κάθε ατόμου της, κατέληξε να υπηρετεί τα ιδιοτελή συμφέροντα πανίσχυρων συντεχνιών. Όταν όμως οι συντεχνίες επιβάλλουν τη λογική τους στο κράτος, το τελευταίο παθαίνει κρίση ταυτότητας και δημιουργούνται εν πλήρη δημοκρατία φέουδα και σουλτανάτα (της ΔΕΗ, του ΟΤΕ, των δικηγόρων, των συμβολαιογράφων, των γιατρών, των μηχανικών, των φαρμακοποιών, της Τράπεζας της Ελλάδος, των οδηγών οχημάτων δημοσίας χρήσεως κ.τ.λ.), χειρότερα από τα ιστορικά τους πρότυπα.
Ο πατριάρχης της οικονομικής επιστήμης Adam Smith στο περίφημο βιβλίο του «Ο πλούτος των Εθνών» υποστηρίζει:
«Τα μέλη της ίδιας συντεχνίας σπάνια συναντώνται, ούτε καν για διασκέδαση και ψυχαγωγία, όμως οι συζητήσεις τους τελειώνουν πάντα με μια συνωμοσία κατά του δημοσίου συμφέροντος, ή κάποιο τέχνασμα για να αυξήσουν τις τιμές…».
Η συντεχνία κατανοεί τον εαυτό της στην αλληλεγγύη των μελών της και την αντιπαλότητα προς τους εκτός αυτής (ο «δικός μας» έχει πάντα δίκιο). Ο συγκεκριμένος όμως τρόπος σκέψης και δράσης εμποδίζει τη συνείδηση ν’ ανοίξει και να χειραφετηθεί έναντι του συνόλου, ακρωτηριάζοντας ταυτόχρονα την ευθύνη και το αίσθημα δικαίου. Αυτό με τη σειρά του οδηγεί στην επικράτηση καθεστώτων ευνοιοκρατίας, αναξιοκρατίας, ρουσφετολογίας και αδιαφάνειας και στη διαμόρφωση ατόμων με ήθος πονηρό, πλάγιο και δουλοπρεπές.
Πίσω από την πούρα «μαγκιά» των ταξιτζήδων και φορτηγατζήδων και την εκλεπτυσμένη «μαγκιά» των πανεπιστημιακών, των γιατρών, των δικηγόρων, των φαρμακοποιών και των άλλων συντεχνιών της ελληνικής κοινωνίας, κρύβεται ένας και μοναδικός στόχος: Το βόλεμα.
Αν θέλουμε λοιπόν να αλλάξει κάτι σ’ αυτό τον τόπο -γιατί υπάρχει και η άποψη να μη θέλουμε- πρέπει πάση θυσία το γρηγορότερο ν’ απαλλαγούμε απ’ αυτή τη ρωμαίικη «μαγκιά»….
Δημήτριος Σουλιώτης
