Στο διεθνή χώρο και ειδικότερα στη Δύση, άλλοτε κραταιές οικονομίες παραπαίουν. Η σφοδρότητα της οικονομικής και κοινωνικής αναστάτωσης δύσκολα μπορεί να παρουσιαστεί χειρότερη από ό,τι είναι. Οι πολιτικοί ηγέτες δεν φαίνονται διατεθειμένοι είτε ικανοί να αντιμετωπίσουν αποτελεσματικά την κατάσταση.
Toυ Δημήτρη Χατζή
Η εμπιστοσύνη στους πολιτικούς καταρρέει, ενώ η κυρίαρχη οικονομική τάξη συνεχίζει το δρόμο της, παρά τις όποιες ενστάσεις. Όπως και να ’χουν τα πράγματα, το περιβάλλον διαμορφώνεται δυσοίωνο.
Η κρίση που συγκλονίζει τη χώρα μας πυροδοτήθηκε και ως ένα βαθμό τροφοδοτήθηκε από τη διεθνή κρίση. Ταυτόχρονα, έφερε στη επιφάνεια τη στρεβλή συγκρότηση του ελληνικού κράτους από τη στιγμή της δημιουργίας του. Αποκάλυψε όλες τις παθογένειες της κατακερματισμένης ελληνικής κοινωνίας.
Στο δημόσιο χώρο, την υπάρχουσα κατεστημένη τάξη ορίζουν το πολιτικό σύστημα, η οικονομική ολιγαρχία, τα μίντια. Από εκεί εκπορεύονται η νομή της εξουσίας και του δημόσιου πλούτου. Η ευθύνη για τη διευρυμένη διαφθορά και την ακύρωση των θεσμών. Η κομματοκρατία και η ελαφρότητά της. Η συντήρηση αρτηριοσκληρωτικών μηχανισμών, που, με ποικίλες εξαρτήσεις και συναλλαγές, διαμορφώνουν τοπίο μόνιμης ανωμαλίας. Η ισχύς του ανομολόγητου συμβολαίου μεταξύ πολιτείας και λαού, για την αμοιβαιότητα στην ανομία και την ατιμωρησία. Η ανευθυνότητα της μετριοκρατίας.
Αναπότρεπτα, έτσι, ξεσπάει η καταιγίδα της αλόγιστης δημοσιονομικής κραιπάλης.
Στη ζοφερή περίοδο που διανύουμε, άγνωστο για πόσο χρόνο, αυτοί που σηκώνουν το αδυσώπητο βάρος της οδυνηρής πραγματικότητας είναι οι πολλοί, οι αδύναμοι και ιδιαίτερα οι νέοι. Αυτοί υφίστανται τις συνέπειες της εξοντωτικής ανεργίας, της επαγγελματικής ανασφάλειας, της ταπεινωτικής εξαθλίωσης του μισθού, του μεροκάματου και της σύνταξης, που τους επιβάλλονται με λογική κυνική. Αυτοί που επωφελούνται είναι οι λίγοι και οι επιτήδειοι· αυτός ο εσμός της λούμπεν νεοπλουτίστικης τάξης. Το σίγουρο είναι, ότι ζημιώνεται η χώρα στο σύνολό της βαριά, πολύ βαριά. Σ’ αυτόν τον παγερό χειμώνα, η απελπισία που εκτρέφεται από τη δομική απορρύθμιση της ελληνικής οικονομίας, την οποία υπαγορεύει η τρόικα, είναι μεγάλη.
Τώρα, η Ελλάδα είναι εγκλωβισμένη στο φαύλο κύκλο της ύφεσης, η οποία προκαλεί ολοένα και περισσότερα ερείπια. Η κυβερνητική επάρκεια είναι ζητούμενο. Ο λαϊκισμός αποπροσανατολίζει. Η κινδυνολογία οδηγεί στην παραίτηση και την ήττα. Ο κομματικός μεγαλοϊδεατισμός δημιουργεί ψευδαισθήσεις. Ο συνδικαλιστικός παλληκαρισμός είναι για τους αφελείς. Διχασμένοι, οργισμένοι αλλά και φοβισμένοι, μοιάζουμε να δεχόμαστε μοιρολατρικά τα χειρότερα.
Αν ανατρέξουμε στις πηγές της εθνικής μας κακοδαιμονίας, διαπιστώνουμε ότι, ως λαός, μάθαμε να μην αποφασίζουμε, γιατί δεν μάθαμε να συμφωνούμε.
Μάθαμε να φλυαρούμε και εύκολα να καταγγέλλουμε, γιατί δεν μάθαμε να αισθανόμαστε υπεύθυνοι για τις δικές μας πράξεις και τις δικές μας παραλείψεις. Η ιστορία μάς διδάσκει, ότι για τις μεγάλες καθολικές αποτυχίες που πλήττουν τις δημοκρατικές κοινωνίες ευθύνονται αναντίρρητα οι πολιτικοί αλλά και οι λαοί. Κάποτε ευθύνονται περισσότερο οι λαοί.
Η ενοχή που προκάλεσε στον ελληνικό λαό η ανοχή που επέδειξε στην επτάχρονη δικτατορία, θα μπορούσε ίσως να ερμηνεύσει και ακόμη να δικαιολογήσει ένα μόνο μέρος της μεταπολιτευτικής ελευθεριότητας. Ελευθεριότητα, η οποία οδήγησε στην πλαστή φούσκα της ευμάρειας την οποία βιώσαμε. Η βαθύτερη αναζήτηση των αιτιών της κρίσης αποκαλύπτει, ότι αυτή δεν αφορά μόνο στην οικονομία. Αφορά κυρίως στην ταυτότητά μας ως νεοέλληνες. Όταν υπάρχει κρίση ταυτότητας, τη λύση δεν τη δίνουν μέτρα, τα οποία συντρίβουν αυτούς που δεν έφταιξαν ή έφταιξαν ελάχιστα μέσα στο γενικό μπάχαλο.
Τη λύση τη βρίσκουμε μόνοι μας. Ίσως η κρίση, ως κορύφωμα της εθνικής ασυνεννοησίας, μας ανοίξει τα μάτια να δούμε το διπλανό μας. Να συνειδητοποιήσουμε τη μοναξιά του απόλυτου. Να αισθανθούμε την ελπίδα της συναίνεσης. Η εθνική συνεννόηση και συνευθύνη είναι τα πιο πολύτιμα εφόδια.
Η κρίση που ζούμε μάς στέλνει μήνυμα λιτό και ευανάγνωστο.
Και το μήνυμα αυτό λέει: «Πως δεν υπάρχουν μάγοι ούτε μαγικές συνταγές φίλων, εταίρων και συμμάχων. Πως ο μόνος οδηγός διάσωσης της χώρας είναι η ανάγκη για επιβίωση του χειμαζόμενου λαού. Είναι η αμετακίνητη βούληση του λαού μας να στηριχθεί στις δικές του δυνάμεις».
Μπορούμε να βγούμε από το αδιέξοδο, αν συνειδητοποιήσουμε ότι τίποτε δεν μας χαρίζεται.
Το κάθε τι κατακτιέται με καρτερικότητα, επιμονή στους στόχους και συστηματική εργασία. Ας αναζητήσουμε νέες πολιτικές δυνάμεις, οι οποίες, απαλλαγμένες από ιδεοληψίες και αγκυλώσεις κάθε είδους, είναι ικανές να δώσουν γνήσια την αίσθηση της επανεκκίνησης και τη μορφοποίηση του ρευστού μέλλοντός μας.
Και ας μη ξεχνάμε ότι, τίποτε δεν πρόκειται να αλλάξει χωρίς την ισχυρή και παρατεταμένη πίεση της κοινής γνώμης, με λογισμό όμως και σεβασμό στη δημοκρατία. Για να ανοίξει ο δρόμος προς την πρόοδο οφείλουμε να κινηθούμε συλλογικά, σπάζοντας το κέλυφος της ατομικότητάς μας. Από εμάς εξαρτάται αν θα τα καταφέρουμε, όπως κάναμε και παλιότερα στην ιστορία μας, έπειτα από αυτοκαταστροφικές περιπέτειες. Από την ελληνική τρικυμία μπορεί να προκύψει κάτι συναρπαστικό.
