8η Μαρτίου, μια ημέρα αφιερωμένη στη γυναίκα που μας κάνει να αναρωτιόμαστε αν είναι αρκετή για να χωρέσει όλη εκείνη την προσπάθεια, τον αγώνα, την αγωνία, τη θυσία αμέτρητων γυναικών, παγκοσμίως, για την εξάλειψη των ανισοτήτων και τη βελτίωση των συνθηκών εργασίας.
Της Δήμητρας Καπράλου, τέως δημοτικής συμβούλου Πεντέλης, υπεύθυνης τομέα «Γυναίκα – Επιστήμη – Τεχνολογία», της Γραμματείας Γυναικείων Θεμάτων της Ν.Δ.
Χρήσιμη είναι μια σύντομη αναδρομή στο παρελθόν και στην πορεία εξέλιξης της εργασίας των γυναικών μέσα στο χρόνο, γιατί αυτή θα βοηθήσει να κατανοήσουμε την σημερινή πραγματικότητα σ’ αυτό τον τομέα, εν μέσω μιας πρωτοφανούς εγχώριας και παγκόσμιας οικονομικής κρίσης όπου αναζητούνται αξιόπιστες πηγές ανάπτυξης για την ανάκαμψή της.
Ξεκινώντας την αναδρομή αυτή από τις παλιές αγροτικές κοινωνίες, διαπιστώνουμε ότι η γυναίκα, ασχολούμενη όπως και ο άνδρας στις αγροτικές εργασίες, είχε τη θέση της εργαζόμενης με την έννοια της ενασχόλησης σε μη οικιακές εργασίες που της έδιναν ένα πρόσθετο κύρος, χωρίς όμως και κάποια οικονομική αυτονομία.
Με την πάροδο του χρόνου ένας σημαντικός παράγοντας έρχεται να επιδράσει στην εργασία των γυναικών, η Τεχνολογία. Η βιομηχανική επανάσταση είναι αυτή που προκάλεσε την αστικοποίηση των αγροτών και την αλλαγή νοοτροπίας και τρόπου εργασίας. Η Μηχανή κάνει την εμφάνισή της και η γυναίκα μπαίνει στο εργοστάσιο, παίρνει μέρος στη παραγωγή και αποκτά έτσι μια οικονομική οντότητα.
Παράλληλα όμως η γυναίκα δέχεται τις συνέπειες του καταμερισμού εργασίας σε ταξική και φυλετική βάση. Η Βιομηχανία ανέτρεψε τα θεμέλια στα οποία βασιζόταν η παραδοσιακή οικογένεια. Η γυναίκα σαν βιομηχανική εργάτρια αλλά και γενικά σαν εξωτερικά από το σπίτι απασχολούμενη, προκάλεσε ανασφάλεια στη θέση του άνδρα, στην οικογένεια και γενικότερα στη δομή της κοινωνίας. Πάντοτε ένα από τα ουσιαστικότερα προβλήματα της εργαζόμενης γυναίκας, αποτελούσε ο συμβιβασμός του παραγωγικού και αναπαραγωγικού της ρόλου.
Αργότερα, στη δεκαετία του 1920-30, εμφανίζεται η γυναίκα υπάλληλος γραφείου και με την εμφάνιση της γραφομηχανής βρίσκεται σε πλεονεκτική θέση σε σχέση με την εργάτρια εργοστασίου αλλά και τους άνδρες συναδέλφους, λόγω της απαίτησης κάποιας επιδεξιότητας των δακτύλων σε αυτό το επάγγελμα. Έτσι, η γυναίκα με την πάροδο του χρόνου κατοχύρωσε τη θέση της σαν δακτυλογράφος και γραμματέας. Όμως οι γυναίκες δεν καταλάμβαναν θέσεις στελεχών επιχειρήσεων και προϊσταμένων γραφείων, κατάσταση που ανατράπηκε σταδιακά με την άνοδο της θέσης της γυναίκας στην κοινωνία.
Οι θέσεις εργασίας που απευθύνονται στις γυναίκες έχουν να κάνουν κυρίως με τον τομέα των υπηρεσιών. Στους υπόλοιπους τομείς, ακόμη και σήμερα, οι γυναίκες θεωρούνται «ασταθές εργατικό δυναμικό» και δεν προτιμώνται, ειδικά σε θέσεις καριέρας.
Συγκρίνοντας τις προηγούμενες εποχές με τη σημερινή, διαπιστώνουμε ότι στη σύγχρονη κοινωνία η κατάσταση στον εργασιακό χώρο των γυναικών είναι σαφώς καλύτερη. Το δικαίωμα για ισότητα στην αμοιβή και ισότητα στις εργασιακές σχέσεις έχει νομικά θεσπιστεί στην Ελλάδα όπως και σε όλες τις ευρωπαϊκές χώρες.
Οπωσδήποτε όμως υπάρχουν προκαταλήψεις που εμποδίζουν ακόμη την εξέλιξη στην εργασία των γυναικών. Στον δημόσιο τομέα, η στελέχωση των ανωτέρων κλιμακίων, συνήθως, δεν υπακούει σε αξιοκρατικά κριτήρια, αλλά στις εκάστοτε πολιτικές. Επειδή όμως η πολιτική είναι συνήθως προνόμιο των ανδρών, στηριζόμενη και στη ψήφο των γυναικών, ανάλογα, προνόμιο των ανδρών συνήθως είναι και η πλειοψηφία των στελεχών που προωθούνται στη Δημόσια Διοίκηση, αλλά και στον ιδιωτικό τομέα. Με την πάροδο του χρόνου βλέπουμε μια τάση εξισορρόπησης που έχει σχέση με την ανάμιξη των γυναικών στην ενεργό πολιτική δράση.





































































































