Σημαντικά διαφοροποιημένο σε σχέση με ό,τι γνωρίζαμε έως σήμερα διαφαίνεται ότι θα είναι το τοπίο στο χώρο της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στα αμέσως επόμενα χρόνια. Οι κυοφορούμενες αλλαγές στο υπό διαβούλευση νομοσχέδιο του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης & Ηλεκτρονικής Διακυβέρνησης για τη λειτουργία της Δημόσιας Διοίκησης, σε συνδυασμό με τις προτάσεις που υπέβαλε το Ελεγκτικό Συνέδριο, προς κυβέρνηση και Βουλή, για τον περιορισμό της σπατάλης και των παράνομων πρακτικών στο Δημόσιο, αναμένεται να φέρει κυριολεκτικώς τα πάνω κάτω στον αυτοδιοικητικό χώρο.
Γράφει ο Θάνος Σταθόπουλος
Στο πλαίσιο που διαμορφώνουν οι παραπάνω εξελίξεις, αλλά και με δεδομένο ότι η αυστηρή οικονομική εποπτεία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα εντείνεται συν τω χρόνω, αναγκαστικά η υπόθεση των επόμενων αυτοδιοικητικών εκλογών τίθεται σε καινούργια βάση. Οι επόμενοι διαχειριστές των δημοτικών υποθέσεων θα κληθούν να λειτουργήσουν σε ένα εντελώς νέο περιβάλλον, με μεγαλύτερες απαιτήσεις στο κομμάτι της αποτελεσματικής διαχείρισης των εσόδων, με ταυτόχρονη διατήρηση ενός ανεκτού επιπέδου στη λειτουργικότητα των δημοτικών φορέων και κοινωνικών υπηρεσιών.
Με βάση το καλό σενάριο των προωθούμενων αλλαγών, οι δυνατότητες για κινήσεις ψηφοθηρικού χαρακτήρα θα είναι εξαιρετικά περιορισμένες, αφού οι προωθούμενες ρυθμίσεις, εφόσον εφαρμοστούν με έστω και υποτυπώδη συνέπεια, καθορίζουν αυστηρά κριτήρια τόσο στον τρόπο με το οποίο θα πραγματοποιούνται οι προσλήψεις, όσο και γενικότερα στον τρόπο διαχείρισης του δημοτικού και κρατικού χρήματος. Με άλλα λόγια, θα είναι πολύ δύσκολο για όποιον διεκδικητή οποιουδήποτε δημοτικού αξιώματος να υπόσχεται διορισμούς στα «δικά του παιδιά» ή να μεταμορφώνει στα λόγια ολόκληρα πολεοδομικά τετράγωνα και γειτονιές, πόσω μάλλον να πραγματοποιεί τα παραπάνω στην περίπτωση που ψηφιστεί από τους πολίτες.
Με βάση πάντα το καλό σενάριο, οι υπηρετούντες στους ΟΤΑ θα γνωρίζουν ότι πλέον θα αξιολογούνται διαρκώς, θα καλούνται να πετυχαίνουν συγκεκριμένους στόχους και βέβαια, θα πρέπει να ξεχάσουν -όσοι βέβαια έπρατταν κάτι τέτοιο- τις αδικαιολόγητες απουσίες, το «λουφάρισμα» στην υπηρεσία, τα… ψώνια εν ώρα υπηρεσίας κ.ο.τ.
Υπάρχει, ωστόσο, και το κακό σενάριο, που προδιαγράφει ότι η επιχειρούμενη αναδιάρθρωση θα επιτείνει περαιτέρω τα προβλήματα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, διαλύοντας τους ΟΤΑ και αναγκάζοντας τις περισσότερες κοινωνικές δομές τους να βάλουν λουκέτο. Οι θιασώτες του σεναρίου αυτού υποστηρίζουν επίσης ότι με τις ρυθμίσεις που έρχονται όλο και πιο δύσκολα θα αποφασίζει κάποιος να ασχοληθεί με τα κοινά του τόπου του, ενώ αντίστοιχα ελάχιστα ικανά στελέχη από την ελεύθερη αγορά θα θελήσουν να εργαστούν σε κάποιον δήμο, με τις σημερινές πενιχρές αμοιβές και τον ασφυκτικό έλεγχο – αξιολόγηση που θα έχουν να αντιμετωπίσουν.
Ως προς το πρώτο σκέλος του παραπάνω προβληματισμού, θα σημειώσουμε ότι οι πολιτικές φιλοδοξίες είναι σχεδόν σύμφυτες στο ανθρώπινο είδος, οπότε δύσκολα θα αντιμετωπίσουμε προβλήματα έλλειψης υποψηφίων για κάποιο αιρετό αξίωμα. Αν πάλι οι σχετικές ανησυχίες που διατυπώνονται έχουν να κάνουν με ορισμένους νυν αιρετούς, που αντιμετώπισαν και αντιμετωπίζουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση ως μέσο αύξησης του προσωπικού πλουτισμού τους ή εξυπηρέτησης συγκεκριμένων συμφερόντων, ε τότε δεν θα ήταν και άσχημο να τους δούμε να αυτο-συνταξιοδοτούνται…
Ως προς το δεύτερο σκέλος του προβληματισμού, δηλαδή για την προσέλκυση ικανών στελεχών στην Τοπική Αυτοδιοίκηση, μάλλον οι ανησυχίες έχουν να κάνουν με τις παλιές καλές(;) εποχές˙ δηλαδή, με τις εποχές που όντως τα παραπάνω στελέχη απέφευγαν την εμπλοκή με τον δημόσιο τομέα, αφού τα προσόντα που διέθεταν τους εξασφάλιζαν καλοπληρωμένες θέσεις στον ιδιωτικό τομέα. Όμως κάτι τέτοιο δεν ισχύει σήμερα, καθώς οι σαρωτικές αλλαγές έχουν «λεηλατήσει» μισθούς και άλλες αμοιβές στην ιδιωτική οικονομία, ενώ το όλο και διευρυνόμενο φάσμα της ανεργίας θα εξακολουθήσει να διατηρεί περιζήτητη μια θέση στον δημόσιο τομέα.
Είναι αλήθεια ότι η προσαρμογή που επιχειρείται και στον αυτοδιοικητικό τομέα έχει μοιραία τα ίδια βίαια στοιχεία με αυτά της γενικότερης προσαρμογής της χώρας. Είναι επίσης αλήθεια ότι και αυτή η προσαρμογή θα ανατρέψει ζωές, θα οδηγήσει σε αλλαγές προσανατολισμού και, δυστυχώς, θα αδικήσει ορισμένους. Όμως είναι, επίσης, αλήθεια ότι είναι αναγκαία στο πλαίσιο της συνολικότερης αναδιάρθρωσης της χώρας.
Όσο για το δίκαιο παράπονο πολλών ανθρώπων, γιατί τώρα και γιατί από εμάς να ξεκινά αυτή η βίαιη προσαρμογή, υπάρχει μία απάντηση. Πάντοτε, όταν είναι να μπει μία τελεία σε κακές και ανορθόδοξες πρακτικές του παρελθόντος, από κάπου θα πρέπει να γίνει η αρχή. Ίσως θα ήταν χρησιμότερο στην παρούσα φάση να μη συζητούμε το πώς θα μπορούσαμε να είχαμε αποφύγει το πικρό ποτήρι των όσων έγιναν, αλλά το πώς θα διασφαλίσουμε ότι οι μεγάλες θυσίες στις οποίες υποβαλλόμαστε σήμερα δεν θα αποδειχθούν μάταιες. Και μια καλή αρχή για να το επιτύχουμε αυτό είναι από την επιλογή των ανθρώπων που θα στείλουμε στα επόμενα Δημοτικά Συμβούλια…
