Γράφει ο Νίκος Αναγνωστάατος
Αλήθεια είναι γνωστό στους Έλληνες ότι στη σύνοδο της ολομέλειας των 27 κρατών μελών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη Ρώμη στις 25 Μαρτίου 2017, κρίνεται το μέλλον της Ένωσης και κατά συνέπεια το μέλλον το δικό μας; Ένα μεγάλο ερωτηματικό γεννάται για το λόγος της ανάγκης μιας τέτοιας συνόδου! Μια λογική απάντηση είναι ότι έγινε αντιληπτό ότι κάτι δεν πάει καλά με την Ε.Ε.! Τι είναι αυτό, πότε και ποιος το επισήμανε; Το δεύτερο μεγάλο, αν όχι μεγαλύτερο ερωτηματικό, είναι πως μια τέτοια απόφαση για τη σύνοδο αυτή, γίνεται τόσο σιωπηλά; Είναι ένας μεγάλος Κώδων που ηχεί για όλους και επικρατεί ανεξήγητη σιωπή στα κράτη μέλη, ή τουλάχιστον εδώ στη χώρα μας. Άραγε η κυβέρνησή μας έχει αντιληφθεί την σημαντικότητα αυτής της συνόδου; Έχει προετοιμαστεί με προτάσεις και ποιες είναι αυτές; Δεν θα έπρεπε να ανοιχθεί ένας ευρύς δημόσιος διάλογος για να έχουμε τις θέσεις και απόψεις του λαού μας; Μήπως δεν δόθηκε η δέουσα σημασία αυτής της συνόδου, όντας απασχολημένη η κυβέρνηση με την Τρόϊκα; Ας είναι τούτο το σημείωμα ένα σκούντημα στην κυβέρνηση να μας ενημερώσει τουλάχιστον πως σκέπτεται. Ας είναι.
Ο Πρόεδρος της Commission, κύριος Γιούνκερ, ο μυαλωμένος και μετρημένος αυτός άνθρωπος, φαίνεται ότι είναι αυτός που οσφράνθηκε ότι η Ε.Ε. χρειάζεται επικαιροποίηση (;). Έτσι έχει υποβάλλει μια Λευκή Βίβλο, όπως ονομάζει τα πέντε (5) σενάρια / εναλλακτικές προτάσεις για το μέλλον της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Περιγράφονται σε αυτά τα σενάρια, οι κύριες προκλήσεις και ευκαιρίες για την Ευρώπη κατά την προσεχή δεκαετία, από την επίπτωση των νέων τεχνολογιών στην κοινωνία και την απασχόληση μέχρι τις αμφιβολίες σχετικά με την παγκοσμιοποίηση, τους προβληματισμούς όσον αφορά την ασφάλεια και την άνοδο του λαϊκισμού. Πόσοι Έλληνες τα γνωρίζουν αυτά; Η ελληνική κυβέρνηση τα γνωρίζει και αν τα γνωρίζει, πως τα κρίνει, ποιο από τα πέντε σενάρια επιλέγει και γιατί; Μήπως θα έπρεπε να υποβάλλει ένα έκτο, μια πρόταση δική μας, μια και θεωρούμαστε ισότιμα μέλη; Αν αυτή, η τόσο σοβαρή υπόθεση, είχε απασχολήσει την κυβέρνηση, είναι βέβαιο ότι θα το ξέραμε. Κάτι θα είχε δημοσιοποιήσει, ή επί το ακριβέστερο, ρωτήσει το ελληνικό λαό για τις απόψεις του και αν συμφωνεί με την πρόταση αυτή της κυβέρνησης. Τίποτε όμως. Αγόμαστε και φερόμαστε όπως θέλουν μερικοί ευρωπαίοι και μετά διαμαρτυρόμαστε για αυτά που θέλουν.
Όταν διάβασα τα πέντε αυτά σενάρια/προτάσεις του κ.Γιούνκερ, προβληματίστηκα και ανησύχησα για το μέλλον της Ε.Ε., δηλαδή το δικό μας μέλλον. Γράφω λοιπόν αυτές τις λίγες γραμμές, με την προσδοκία να συνεισφέρω κάτι, έστω και ως άποψη, στη διαμόρφωση της Ευρωπαϊκής Ένωσης που πρόκειται να γίνει στη Ρώμη σε δυο εβδομάδες, όπου θα τεθούν τα θεμέλια ή τουλάχιστον οι επικρατούντες προβληματισμοί για να ακολουθήσουν συζητήσεις σε όλα τα κράτη επ’ αυτών. Η Ρώμη επελέγη προφανώς διότι στη Ρώμη υπογράφηκε η Συνθήκη της Ρώμης το 1957, συνθήκη με την οποία ιδρύθηκε το 1958 η Ευρωπαϊκή Οικονομική Κοινότητα (ΕΟΚ), η οποία το 1993, με τη συνθήκη του Μαάστριχ, μετατράπηκε σε Ευρωπαϊκή Ένωση που έχουμε σήμερα.
Ο Πρόεδρος Γιούνκερ, ο σοβαρότερος και αποδοτικότερος ίσως Πρόεδρος που είχε ποτέ η Commission, η Ε.Ε. πρέπει να αισθάνεται τυχερή και υπερήφανη για τον Πρόεδρό της, ο οποίος διακαώς επιθυμεί την ολοκλήρωση της, στην εισαγωγή των προτάσεών του, αναφέρει μεταξύ άλλων. «Είναι καιρός για την Ενωμένη Ευρώπη των 27 να διαμορφώσει ένα όραμα για το μέλλον της. Είναι καιρός για ηγεσία, ενότητα και κοινή βούληση». Και καταλήγει: «Κρατάμε το μέλλον της Ευρώπης στα χέρια μας». Θα αναφέρω συνοπτικά τα προτεινόμενα σενάρια από τον κ.Γιούνκερ:
Σενάριο 1: Συνεχίζουμε κανονικά. Η Ε.Ε. των 27 επικεντρώνει την προσοχή της στην επιτυχή ολοκλήρωση του προγράμματος θετικών μεταρρυθμίσεων στο πνεύμα των κατευθύνσεων της Επιτροπής του 2014 για ένα Νέο Ξεκίνημα για την Ευρώπη και της Δήλωσης της Μπρατισλάβας, την οποία προσυπέγραψαν και τα 27 κράτη μέλη το 2016». Μια αρκετά θετική πρόταση, η οποία χρειάζεται να συμπληρωθεί με την ολοκλήρωση της Ένωσης, σύμφωνα με την Συνθήκη για την Ε.Ε.
Σενάριο 2: Τίποτε περισσότερο από την ενιαία αγορά. Η Ε.Ε. των 27 επικεντρώνεται σταδιακά εκ νέου στην ενιαία αγορά, καθώς τα 27 κράτη μέλη δεν κατορθώνουν να βρουν κοινό έδαφος σε όλο και περισσότερους τομείς πολιτικής». Επαναφορά την μορφή της ΕΟΚ. Το χειρότερο σενάριο, αν και είναι μάλλον υπερβολή ότι υπάρχει δυσκολία να βρεθεί κοινό έδαφος πολιτικής. Ενδέχεται να αναφέρεται στις αντιθέσεις των κρατών ως προς τους «πρόσφυγες» που κατάκλεισαν την Ευρώπη, όταν ανοίξαμε την Αμυγδαλέζα και τα σύνορά μας.
Σενάριο 3: Αυτοί που θέλουν περισσότερα κάνουν περισσότερα». Το κάθε κράτος μέλος ενεργεί όπως το ίδιο νομίζει καλύτερα, συνάπτει συμφωνίες με όποιο ή όποια κράτη μέλη συμφωνήσει και γενικά δημιουργείται μια πολυδιασπασμένη Ε.Ε. Φυσικά και είναι απορριπτέο το σενάριο αυτό αφού στην ουσία διαλύεται η Ε.Ε.
Σενάριο 4: Κάνουμε λιγότερα με πιο αποδοτικό τρόπο». Εστίαση σε επιλεγμένους τομείς πολιτικής, επιλογή αποδοτικών δραστηριοτήτων, αποκλείοντας τομείς όπου δεν υπάρχει προστιθέμενη αξία, με το φόβο να κυριαρχήσουν στην κοινωνία μια ή δύο μεγάλες εταιρείες, με τους αντίστοιχους επηρεασμούς. Ασφαλώς απορριπτέο και αυτό το σενάριο, το οποίο προτάθηκε κατά τη γνώμη μου, για να ικανοποιήσει μερικούς περίεργους ευρωπαίους.
Σενάριο 5: Κάνουμε μαζί πολύ περισσότερα. Τα κράτη μέλη αποφασίζουν να μοιραστούν περισσότερες αρμοδιότητες, πόρους και διαδικασίες λήψης αποφάσεων σε όλους τους τομείς. Οι αποφάσεις εγκρίνονται ταχύτερα σε ευρωπαϊκό επίπεδο και εφαρμόζονται επίσης ταχύτερα». Τα μεγάλα έργα και οι μεγάλες αποφάσεις, π.χ. αιολική ενέργεια, αποφασίζουν οι ευρωπαϊκές αρχές. Είναι το καλύτερο σενάριο, το οποίο δεν είναι τίποτε περισσότερο από το πρώτο με στοιχεία ολοκλήρωσης. Ως προς την κοινή εξωτερική πολιτική και άμυνας, το σενάριο τούτο προβλέπεται ευθέως. Το αναφέρω αυτούσιο στα αγγλικά: “The EU speaks with one voice on all foreign policy issues, a European Defence Union is created”.
