Σημαντικά ζητήματα λειτουργίας των Δήμων, θεσμικής ενίσχυσης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, χρηματοδότησης των Δήμων, πολιτικής προστασίας, πορείας κρίσιμων ψηφιακών έργων, καθώς και της μεταφοράς των ΥΔΟΜ στο Κτηματόγιο αποτέλεσαν την θεματολογία της συνεδρίασης Διοικητικού Συμβουλίου της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), την Πέμπτη 25 Ιουνίου. Στη συνεδρίαση συμμετείχε ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης και πρώην πρόεδρος της Ένωσης Δημήτρης Παπαστεργίου, ο οποίος έγινε αποδέκτης των διαμαρτυριών και αιτημάτων της ΚΕΔΕ κυρίως ως προς την οικονομική τους ενίσχυση και τις ΥΔΟΜ.
Αρχικά ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Λάζαρος Κυρίζογλου ενημέρωσε το Δ.Σ. για τις εξελίξεις σχετικά με τον νέο Κώδικα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, επισημαίνοντας ότι πρόκειται να αποτελέσει νόμο του Κράτους. Όπως ανέφερε, η ΚΕΔΕ συμμετείχε στην ακρόαση φορέων στη Βουλή, ενώ εν τέλει, σύμφωνα με τον ίδιο, άνω του 90% των αιτημάτων της ενσωματώθηκαν στον νέο Κώδικα. «Πρόκειται για ένα θετικό βήμα. Εκκρεμούν ορισμένες σημειακές λεπτομέρειες, για τις οποίες συνεχίζουμε να διεκδικούμε μέχρι και σήμερα την ένταξή τους», σημείωσε.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη μελέτη αποτίμησης του λειτουργικού κόστους των Δήμων, την οποία έχει αναθέσει η ΚΕΔΕ στην ΕΕΤΑΑ, για την οποία το Δ.Σ. θα ενημερωθεί αναλυτικά για τη μελέτη σε συνεδρίαση στις 22 Ιουλίου. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν, το συνολικό λειτουργικό κόστος των Δήμων ανέρχεται σε 5,34 δισ. ευρώ, ενώ για το 2026 οι Δήμοι λαμβάνουν 2,9 δισ. ευρώ, με το χρηματοδοτικό κενό να διαμορφώνεται στα 2,44 δισ. ευρώ. Από αυτά, περίπου 1,3 δισ. ευρώ αφορούν αμιγώς λειτουργικές ανάγκες και 1,2 δισ. ευρώ επενδύσεις.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ενημέρωσε επίσης το Δ.Σ. για το πρόγραμμα απασχόλησης 55+, σημειώνοντας ότι, σύμφωνα με την ενημέρωση από τη ΔΥΠΑ και την αρμόδια Υπουργό, εντός Ιουλίου αναμένεται η ανακοίνωση του αριθμού των ατόμων που θα διατεθούν στους Δήμους. Η ΚΕΔΕ, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΙΤΑ) είναι έτοιμη να προχωρήσει στην κατανομή, η οποία θα εγκριθεί από το Δ.Σ., με στόχο να ικανοποιηθεί το σύνολο των Δήμων της χώρας.
Λάζαρος Κυρίζογλου: «Αδικαιολόγητη καθυστέρηση διάθεσης πόρων από το τέλος ταφής»
Για τα οικονομικά ζητήματα, ο Λ. Κυρίζογλου ανέφερε ότι, σύμφωνα με τη διαβεβαίωση του Υπουργείου Εσωτερικών, έχει γίνει αποτίμηση της οικονομικής επιβάρυνσης των Δήμων για τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο λόγω της αύξησης του ενεργειακού κόστους, ενώ έως τις 30 Ιουνίου ολοκληρώνεται η αντίστοιχη αποτίμηση για τους μήνες Μάιο και Ιούνιο. Στη συνέχεια αναμένεται η χορήγηση έκτακτης οικονομικής ενίσχυσης προς τους Δήμους.
Σχετικά με το τέλος ταφής, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ ενημέρωσε ότι απέστειλε επιστολή προς τον Υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρο Παπασταύρου, τον γ.γ. Συντονισμού Διαχείρισης Αποβλήτων Μανώλη Γραφάκο, τον πρόεδρο του Δ.Σ. του ΕΟΑΝ Μανώλη Αναδρανιστάκη και τη διευθύνουσα σύμβουλο του ΕΟΑΝ Σοφία Τόγια. Με την επιστολή ζητείται ενημέρωση για το ποσό που έχει συγκεντρωθεί από το τέλος ταφής και τα σχετικά περιβαλλοντικά τέλη, ενώ υπενθυμίζεται ότι οι πόροι αυτοί χρηματοδοτούν αποκλειστικά περιβαλλοντικές δράσεις, την ενίσχυση της ανακύκλωσης και προγράμματα κυκλικής οικονομίας των Δήμων.
Η ΚΕΔΕ εξέφρασε την «έντονη δυσαρέσκεια και διαμαρτυρία της για την αδικαιολόγητη καθυστέρηση στη διάθεση των πόρων αυτών, η οποία δημιουργεί σοβαρά προβλήματα στην εύρυθμη λειτουργία των Δήμων». Παράλληλα, έγινε γνωστό ότι έχουν αποδοθεί στους Δήμους τα κονδύλια από τα έσοδα των ομπρελοκαθισμάτων για το έτος 2024, ενώ για το έτος 2025 το αντίστοιχο ποσό αναμένεται να αποδοθεί εντός Ιουλίου 2026.
Δημήτρης Παπαστεργίου: «Να μη χάσει κανένας Δήμος ούτε ένα ευρώ»
Στην τοποθέτησή του ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δ. Παπαστεργίου ενημέρωσε το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ για την πορεία των έργων των «έξυπνων Δήμων» που χρηματοδοτούνται από το ΕΣΠΑ και το Ταμείο Ανάκαμψης, επισημαίνοντας ότι η κατάσταση έχει βελτιωθεί σημαντικά.
Ο υπουργός αναφέρθηκε μεταξύ άλλων στην ψηφιοποίηση των δικτύων των ΔΕΥΑ, στον διαγωνισμό για τους αναμεταδότες ψηφιακού σήματος, καθώς και στις παρεμβάσεις που αφορούν τις οπτικές ίνες και το νέο νομοσχέδιο για το Gigabit Infrastructure Act. Όπως σημείωσε, το ζήτημα των αναμεταδοτών είναι ιδιαίτερα έντονο στον Έβρο και στα νησιά, με 56 αναμεταδότες να αφορούν την Ανατολική Μακεδονία και Θράκη, το Βόρειο και το Νότιο Αιγαίο, σε σύνολο 100 αναμεταδοτών σε όλη τη χώρα.
Επιπλέον, παρουσίασε την πρόοδο σχετικά με τη διασταύρωση του Τέλους Ακίνητης Περιουσίας (ΤΑΠ) με τον κωδικό του μετρητή ρεύματος, στο πλαίσιο της προσπάθειας επιτάχυνσης των μεταβιβάσεων ακινήτων. Αναφέρθηκε επίσης στον Ενιαίο Κόμβο Ακινήτων, τη νέα ψηφιακή υποδομή του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης που όπως σημείωσε «δημιουργεί μία ενιαία ψηφιακή “ταυτότητα” για κάθε ιδιοκτησία στη χώρα».
Αγεφύρωτο χάσμα για τις Υπηρεσίες Δόμησης
Το «καυτό» λόγω και της πρόσφατης υπόθεσης κυκλώματος διαφθοράς θέμα της αφαίρεσης των Υπηρεσιών Δόμησης από τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης στο Κτηματολόγιο Α.Ε. δεν έμεινε εκτός συζήτησης, με το χάσμα μεταξύ των αποφάσεων της κυβέρνησης και των διεκδικήσεων της ΚΕΔΕ να παραμένει αγεφύρωτο.
Αναφερόμενος στο ζήτημα της μεταφοράς των ΥΔΟΜ στο Κτηματολόγιο, ο υπουργός επισήμανε ότι «οι φορείς που θα έχουν την ευθύνη της αδειοδότησης θα πρέπει να έχουν και την ευθύνη για τα ετοιμόρροπα και τα αυθαίρετα», ωστόσο άμεση ήταν η απάντηση του προέδρου της ΚΕΔΕ ο οποίος τόνισε ότι «οι ΥΔΟΜ πρέπει να παραμείνουν στην αρμοδιότητα των Δήμων ως εξόχως τοπική υπόθεση». Παράλληλα, επανέλαβε και ενώπιον του υπουργού την πρόσφατη ανακοίνωσή του ότι θα ακολουθήσουν προσφυγές στο Συμβούλιο της Επικρατείας με σκοπό την αποτροπή της μεταφοράς τους στο Κτηματολόγιο.
Παρατηρήσεις για την 1η Αναθεώρηση του ΕΠΑ 2026-2030
Στη συνεδρίαση συζητήθηκαν επίσης οι παρατηρήσεις και προτάσεις της ΚΕΔΕ επί της 1ης Αναθεώρησης του Εθνικού Προγράμματος Ανάπτυξης (ΕΠΑ) 2026-2030. Επισημάνθηκε ότι η αύξηση των συνολικών διαθέσιμων πόρων, η πρόβλεψη για μεταφορά ώριμων έργων από την προηγούμενη προγραμματική περίοδο και η ενίσχυση κρίσιμων ειδικών προγραμμάτων αποτελούν θετικά στοιχεία. Παράλληλα, τονίστηκε η ανάγκη οι Δήμοι να έχουν πιο άμεση και ουσιαστική πρόσβαση στη χρηματοδότηση, με μεγαλύτερη αυτονομία στον σχεδιασμό και την υλοποίηση έργων τοπικής ανάπτυξης.
Παρατηρήσεις για την κατάρτιση των προϋπολογισμών
Στο Διοικητικό Συμβούλιο διατυπώθηκε επίσης γνώμη επί της ΚΥΑ που παρέχει οδηγίες για τη σύνταξη των προϋπολογισμών των Δήμων για το οικονομικό έτος 2027. Η ΚΕΔΕ επισημαίνει την ανάγκη ενίσχυσης των Δήμων με επαρκείς και σταθερούς πόρους, προτείνοντας την αύξηση της μηνιαίας τακτικής επιχορήγησης με βάση τα στοιχεία που θα προκύψουν από τη μελέτη της ΕΕΤΑΑ, ώστε οι Δήμοι να μπορούν να ανταποκριθούν στις αυξημένες λειτουργικές ανάγκες και στην παροχή υπηρεσιών προς τους πολίτες.
Παράλληλα, επαναλήφθηκαν τα αιτήματα για κατάργηση του τέλους ταφής, επιστροφή των παρακρατηθέντων πόρων, πλήρη απόδοση των πόρων της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και ενίσχυση των ίδιων εσόδων των Δήμων. Ζητήθηκε επίσης πρόσθετη έκτακτη χρηματοδότηση μέσω ΚΑΠ, ως μεταβατικό μέτρο στήριξης έως το τέλος του 2026, ενώ επισημάνθηκε ότι η κατάρτιση του προϋπολογισμού του 2027 πρέπει να βασιστεί στην οικονομική αυτοτέλεια των Δήμων, στη διασφάλιση σταθερών πόρων, στη μείωση των λειτουργικών επιβαρύνσεων και στην ενίσχυση των επενδύσεων για βιώσιμη τοπική ανάπτυξη.
Παρατηρήσεις για το νομοσχέδιο για την τεχνητή νοημοσύνη
Το Διοικητικό Συμβούλιο συζήτησε επίσης τις παρατηρήσεις και προτάσεις της ΚΕΔΕ επί του σχεδίου νόμου του Υπουργείου Ψηφιακής Διακυβέρνησης για την εφαρμογή του ευρωπαϊκού Κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη. Επισημάνθηκε ότι το νέο πλαίσιο μπορεί να συμβάλει στην ασφαλή και οργανωμένη χρήση εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης, στην επιτάχυνση του ψηφιακού μετασχηματισμού των Δήμων, στην ενίσχυση της διαφάνειας και στη βελτίωση της εξυπηρέτησης των πολιτών.
Παράλληλα, η ΚΕΔΕ υπογράμμισε την ανάγκη να ληφθούν υπόψη οι ιδιαίτερες δυνατότητες και ανάγκες των Δήμων, ιδίως των μικρότερων, καθώς η εφαρμογή του πλαισίου συνεπάγεται αυξημένες υποχρεώσεις συμμόρφωσης, διοικητικό βάρος, κόστος προσαρμογής και ανάγκη εξειδικευμένου προσωπικού. Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται χρηματοδότηση για την προσαρμογή των Δήμων, επαρκείς μεταβατικές περίοδοι, απλοποίηση των υποχρεώσεων που αφορούν το Μητρώο Τεχνητής Νοημοσύνης, ευελιξία στη χρήση των κεντρικών ψηφιακών πλατφορμών και ουσιαστική στήριξη του ανθρώπινου δυναμικού μέσω εκπαίδευσης και τεχνικής υποστήριξης.
Ενημέρωση για την ψηφιακή προσβασιμότητα των δημόσιων φορέων
Το Δ.Σ. της ΚΕΔΕ ενημερώθηκε επίσης για την Έκθεση Παρακολούθησης της Ψηφιακής Προσβασιμότητας Ιστοτόπων και Εφαρμογών για φορητές συσκευές των δημόσιων φορέων και οργανισμών στην Ελλάδα. Επισημάνθηκε ότι η Έκθεση αποτελεί εργαλείο παρακολούθησης της συμμόρφωσης και αναδεικνύει σημαντικά τεχνικά και λειτουργικά ελλείμματα, καθώς μεγάλο ποσοστό δημοτικών ιστοτόπων δεν διαθέτει δήλωση προσβασιμότητας.
Η ΚΕΔΕ τόνισε ότι η ψηφιακή προσβασιμότητα «δεν αποτελεί μόνο θεσμική υποχρέωση, αλλά και κρίσιμο παράγοντα κοινωνικής ένταξης, διαφάνειας και ποιοτικής εξυπηρέτησης των πολιτών». Στο πλαίσιο αυτό, υπογράμμισε την «ανάγκη στήριξης των Δήμων με χρηματοδότηση, τεχνική υποστήριξη, κοινές ψηφιακές υποδομές και διάχυση καλών πρακτικών, ώστε να διασφαλιστεί ισότιμη πρόσβαση όλων των πολιτών στις ψηφιακές υπηρεσίες της Τοπικής Αυτοδιοίκησης’.
