Υπέρογκα ποσά
Πέρα όμως και από αυτές τις περικοπές, η Περιφέρεια Αττικής είναι αναγκασμένη να πληρώνει υπέρογκα ποσά και για αρμοδιότητες που δεν της ανήκουν. Τα γνωρίζετε. Τα έχω πει πολλές φορές. Προκειμένου να έχετε μια τάξη μεγέθους, αναφέρω τα 13 εκατ. ευρώ που πληρώσαμε ήδη για τις αποζημιώσεις σε συγγενείς των θυμάτων της RICOMEX, ενώ ακολουθούν και άλλα 7 εκατ. ευρώ, επίσης, 7 περίπου εκατ. το χρόνο για την κάλυψη λειτουργικών εξόδων πρωτοβάθμιας και δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, 10 εκατ. ευρώ για την κάλυψη δαπανών οδικού δικτύου αρμοδιότητας ΥΠΟΜΕΔΙ, 30 εκατ. ευρώ για μεταφορά μαθητών ΑΜΕΑ που ακόμη δεν μας έχουν αποδοθεί από τον κρατικό προϋπολογισμό, και 10 εκατ. ευρώ για αποζημιώσεις από τις καταστροφές στο κέντρο της Αθήνας. Μια στοιχειώδης άθροιση των ανωτέρω αγγίζει το ποσό των 77 εκατ. ευρώ. Είναι φανερό ότι κάτι πρέπει να αλλάξει, καθώς δεν μπορεί η Περιφέρεια Αττικής να συνεχίσει να χρηματοδοτεί τα ελλείμματα του κεντρικού κράτους.
Έχουμε λοιπόν για το 2013, 47 εκατ. ευρώ από τους ΚΑΠ και τα τέλη μεταβίβασης των αυτοκινήτων. Έχουμε και άλλα 10 εκατ. ευρώ από τόκους, πρόστιμα, παράβολα και ενοίκια.
Σύνολο δηλαδή 57 εκ ευρώ, τα οποία εμείς διαχειριζόμαστε.
Αλλά μην νομίζετε ότι μπορούμε να τα διαθέσουμε όπως και όπου θέλουμε, με αποφάσεις της Οικονομικής Επιτροπής και του Περιφερειακού Συμβουλίου.
Πρέπει με αυτά να καλύψουμε τις ετήσιες ανελαστικές δαπάνες λειτουργίας της Περιφέρειας, έστω και αν τις έχουμε μειώσει κατά πολύ, όπως τα ενοίκια.
Δαπάνες υπερωριών, ΔΕΚΟ, προμηθειών, δικαστικές αποφάσεις και πολλά ακόμη.
Τι μας απομένει λοιπόν, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, για να δικαιώσουμε τον ρόλο του αναπτυξιακού μοχλού, που μετά πολλών επαίνων μας απένειμε ο ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗΣ;
Ελαχιστότατα. Ανάξια λόγου για μια Περιφέρεια 5.000.000 κατοίκων.
Αν μέναμε σε αυτά, θα ήμασταν απλοί διαχειριστές της φτώχιας μας.
Αποθεματικό και ΕΣΠΑ
Ευτυχώς υπάρχουν δύο άλλα εργαλεία που μας βοηθούν να υπερασπιστούμε στοιχειωδώς τον αναπτυξιακό μας ρόλο.
Το αποθεματικό των παλιότερων χρόνων και το ΕΣΠΑ.
Χάρις στο αποθεματικό, μπορούμε να ψηφίσουμε ένα πρόγραμμα εκτελεστέων έργων με δικά μας χρήματα, που φτάνει στα 200 εκατ. ευρώ. Σήμερα που μιλάμε έχουμε ταμειακό διαθέσιμο 301 εκατ. Ευρώ. Πέστε μου ένα άλλο φορέα της κεντρικής διοίκησης που έχει ανάλογο απόθεμα.
Εκτελούμε έργα μικρά και μεγάλα, από παιδικούς σταθμούς μέχρι έργα πρασίνου, και από αντιπλημμυρικά μέχρι κοινωφελή, που τα εντάσσουμε και τα υλοποιούμε, σε συνεργασία πάντα με την Τοπική Αυτοδιοίκηση πρώτου βαθμού.
Εδώ πρέπει να επισημάνω, ότι είμαστε αναγκασμένοι να προσθέσουμε, με το σταγονόμετρο πλέον, έργα στο δικό μας πρόγραμμα.
Οι πόροι που θα τα χρηματοδοτούν, θα προέρχονται είτε από εκπτώσεις για έργα που είναι υπό δημοπράτηση, είτε από απεντάξεις έργων που για διάφορους λόγους δεν προχωρούν .
Ως εκ τούτου, πολύ λίγα από τα 400 σχεδόν έργα που προτείνουν οι δήμαρχοι, θα προχωρήσουν.
Οι πιέσεις για εντάξεις είναι μεγάλες, από τους δημάρχους.
Τους κατανοώ και τους συμμερίζομαι απόλυτα.
Οι περισσότεροι από αυτούς δεν έχουν την δυνατότητα ούτε 100.000 ευρώ να διαθέσουν για έργα. Σε λίγο θα αρχίσουν να κλείνουν, αφού ούτε τις λειτουργικές τους δαπάνες δεν θα μπορούν να καλύψουν.
Αγωνιούν όμως και θέλουν, έστω και ένα έργο να γίνει στο Δήμο τους.
Λυπάμαι για το μήνυμα που τους στέλνω σήμερα, αλλά μόνο έργα απολύτως αναγκαία, και κυρίως διαδημοτικά, θα εντάσσονται στο πρόγραμμα εκτελεστέων έργων με δικούς μας πόρους.
Το δεύτερο εργαλείο, που όπως σας είπα, δεν μας καθιστά απλούς διαχειριστές της καθημερινότητας, είναι το ΕΣΠΑ.
Η αιρετή Περιφέρεια Αττικής ανέλαβε τη Διαχείριση του ΠΕΠ Αττικής την 1η Ιουλίου 2011.
Η Περιφέρεια Αττικής, λόγω ιδιομορφίας στην αρχιτεκτονική διαχείρισης του ΠΕΠ, είναι υπεύθυνη μόνον για το 40% του ΠΕΠ Αττικής (1,15 δις Ευρώ). Το υπόλοιπο 60% (1,75 δις Ευρώ) ανήκει στην ευθύνη διαχείρισης κεντρικών φορέων των Υπουργείων Ανάπτυξης, Υποδομών – Μεταφορών και Δικτύων και Πολιτισμού, χωρίς δυνατότητα άσκησης συντονισμού και ενεργειών επιτάχυνσης από πλευράς του Περιφερειάρχη Αττικής.
Από 1 Ιουλίου 2011 όταν και η Περιφέρεια Αττικής ανέλαβε την ευθύνη διαχείρισης του ΠΕΠ Αττικής έως σήμερα, έχουν ενταχθεί στο τμήμα ευθύνης της 95 νέα έργα προϋπολογισμού 414,5 εκατομμυρίων ευρώ και έχουν πραγματοποιηθεί και καταχωρηθεί δαπάνες 140 εκατομμυρίων ευρώ (10 εκατομμύρια ανά μήνα)
Επίσης:
Το 1ο εξάμηνο (Ιανουάριος – Ιούνιος) του 2012 υπεγράφησαν, σε ενταγμένα έργα του ΠΕΠ Αττικής, που διαχειρίζεται η Περιφέρεια Αττικής, νέες συμβάσεις: 108,5 εκατομμύρια ευρώ.
Η προσπάθεια που ως Περιφέρεια Αττικής καταβάλλουμε για την επιτάχυνση της υλοποίησης και την αύξηση τη απορρόφησης των πόρων του ΕΣΠΑ, είναι σημαντική, και ο στόχος μας είναι οι ρυθμοί να αυξάνονται ημέρα με την ημέρα. Και αυτό παρά την εμφανή διαχειριστική και διοικητική αδυναμία των Τελικών Δικαιούχων, ιδιαίτερα των ΟΤΑ, και την έλλειψη ωρίμων μελετών και δράσεων.
Στα πλαίσια αυτά, προγραμματίζουμε ήδη εντός του 2ου εξαμήνου 2012 την αξιολόγηση προς ένταξη πολύ σημαντικών για την Αττική έργων, όπως έργα του ΟΛΠ στο λιμάνι του Πειραιά, προϋπολογισμού 220 εκατομμυρίων ευρώ και έργα ανάπλασης του Φαληρικού Δέλτα προϋπολογισμού 260 εκατομμυρίων ευρώ. Ενώ ολοκληρώνουμε τις επόμενες ημέρες την ένταξη μεγάλων αντιπλημμυρικών έργων της Περιφέρειας, έργων σχολικής στέγης, ερευνητικών υποδομών και υποδομών / εξοπλισμών τριτοβάθμας εκπαίδευσης που φτάνουν τα 100 εκατομμύρια Ευρώ. Και φυσικά προγραμματίζουμε έως το τέλος του 2012, την ένταξη στο ΠΕΠ των εργοστασίων επεξεργασίας στερεών αποβλήτων, για τα οποία έχουν ήδη ληφθεί σημαντικές αποφάσεις στα πλαίσια του ΕΣΔΝΑ και της Ειδικής Γραμματείας ΣΔΙΤ με δημόσιο προϋπολογισμό 150 και πλέον εκατομμύρια.
Η απορρόφηση του ΠΕΠ
Στο σύνολο του ΠΕΠ Αττικής 2007-2013, η απορρόφηση στις 30 Ιουνίου 2011 ανερχόταν σε 23,67% (679 εκατομμύρια Ευρώ) και στις 15 Σεπτεμβρίου 2012 σε 37,13% (1065 εκατομμύρια). Εάν σε αυτά προστεθούν και 65 εκατομμύρια Ευρώ δαπάνες από τα 29 έργα του ΠΕΠ (αρμοδιότητας όλα της Περιφέρειας) που μεταφέρθηκαν τον Δεκέμβριο 2012 στο ΕΠΠΕΡΑΑ , η πραγματική απορρόφηση θα ανερχόταν σε 39,5%, γεγονός που κατατάσσει το ΠΕΠ Αττικής πάνω από το μέσο όρο του ΕΣΠΑ (38%).
Σας θυμίζω ότι τα Τομεακά Προγράμματα του ΕΣΠΑ, που διαχειρίζονται τα Υπουργεία, λιμνάζουν εδώ και τρία χρόνια: Το Πρόγραμμα της Διοικητικής Μεταρρύθμισης, με απορρόφηση που δεν ξεπερνάει το 10%, το Πρόγραμμα της Ψηφιακής Σύγκλισης και του Περιβάλλοντος (ΕΠΠΕΡΑΑ) με 18%. Αντίστοιχους ρυθμούς απορρόφησης εμφανίζουν τα Προγράμματα «Ανάπτυξη Ανθρωπίνου Δυναμικού» και «Εκπαίδευση και Διά Βίου Μάθηση», με ρυθμό μεταξύ 21% και 22%. Και μας παίρνουν και ώριμα έργα και τα εντάσσουν στα δικά τους προγράμματα, για να αυξηθεί η δική τους απορροφητικότητα…
Τα έργα που αποτυπώνονται στο προϋπολογισμό δεν είναι ένας απλός κατάλογος ή μία συρραφή προτάσεων.
Προκύπτουν από προγραμματικές προτεραιότητες και δεσμεύσεις σε συνδυασμό με την υφιστάμενη ωριμότητα σε επίπεδο μελετών και εγκρίσεων ή αδειοδοτήσεων όπου απαιτούνται.
Συνοδεύονται από συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και δέσμευση εγγυημένων πόρων ώστε να διασφαλίζεται η ολοκλήρωσή τους μέσα σε συγκεκριμένο και αυστηρά προσδιορισμένο χρονικό ορίζοντα.
Τα στοιχεία αυτά είναι στη διάθεση κάθε μέλους του Περιφερειακού Συμβουλίου μέσα από τις αρμόδιες υπηρεσίες της Περιφέρειας που είναι οι υπηρεσίες Προγραμματισμού και Τεχνικών Έργων.
Ο Προϋπολογισμός αυτός είναι βέβαιο ότι θα συνοδευτεί από τις απαραίτητες αναμορφώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του χρόνου, που θα υπαγορευθούν από τη διάθεση των αναγκαίων πιστώσεων από τη κυβέρνηση και τις υπηρεσιακές ανάγκες.
