Η εισήγηση του περιφερειάρχη Αττικής Γιάννη Σγουρού στο Περιφερειακό Συμβούλιο, στο Περιφερειακό Συμβούλιο, στη συζήτηση για τον Προϋπολογισμό του 2012, έχει ως εξής:
Κυρίες και κύριοι συνάδερφοι,
Η ειρωνεία της τύχης το έφερε έτσι, να συζητάμε τον προϋπολογισμό της Περιφέρειας Αττικής, την ημέρα που όπως δείχνουν τα πράγματα, η Κυβέρνηση οριστικοποιεί το πιο επώδυνο πακέτο οικονομικών περικοπών στην ιστορία του Ελληνικού Κράτους.
Ακούμε από παντού για τις δραματικές μειώσεις σε μισθούς, συντάξεις, κοινωνικές παροχές και κρατικές δαπάνες.
Παράλληλα, όλοι ζούμε τις συνέπειες τις πρωτοφανούς κρίσης: τεράστια ύφεση, εκτόξευση της ανεργίας, κοινωνικές αντιδράσεις, περικοπές σε επιδόματα και μειώσεις σε μισθούς και συντάξεις.
Μέσα σε αυτό το κλίμα πρέπει η Περιφέρεια Αττικής, να συντάξει και να ψηφίσει τον προϋπολογισμό του 2013. Προκειμένου να αντιληφθούμε όλοι το κλίμα αβεβαιότητας που υπάρχει θα πω ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα: Πρέπει να ψηφίσουμε σήμερα τον προϋπολογισμό μας, ενώ ο Κρατικός προϋπολογισμός για το 2013 δεν έχει ακόμα καταρτιστεί και ψηφιστεί. Αυτό τα λέει όλα. Καλούμαστε να προγραμματίσουμε τα έσοδά μας για το 2013, όταν ακόμα το Κράτος δεν ξέρει τι θα μας δώσει το 2013.
Ερωτηματικό τα έσοδα
Εκ των πραγμάτων λοιπόν, ο προϋπολογισμός μας έχει ένα μεγάλο ερωτηματικό. Ένα ερωτηματικό στην πλευρά των εσόδων, κυρίως από τους ΚΑΠ, που όπως είδαμε μέχρι σήμερα, δεν είναι ποτέ δεδομένοι. Τι κι αν ο Καλλικράτης έχει νομοθετικά κατοχυρώσει τα έσοδά μας ως ποσοστό 2,4 και 4% από ΦΠΑ και φόρο εισοδήματος. Στα δύο πρώτα χρόνια λειτουργίας των Περιφερειών αυτό ποτέ δεν εφαρμόστηκε. Όπως δεν εφαρμόστηκαν και πολλά άλλα στον Καλλικράτη. Γιατί η απόσταση από τη θεωρία στην πράξη αποδείχθηκε τεράστια. Και όσοι κρατούσαμε τότε μικρό καλάθι στις εξαγγελίες, αντιμετωπιζόμασταν με υποτιμητικό, τουλάχιστον, τρόπο.
Θα πρέπει λοιπόν να γίνει σαφές ότι οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) δεν είναι ένα αίτημα που οι Περιφέρειες διαπραγματεύονται κάθε χρόνο ή κάθε μήνα με την εκάστοτε Κυβέρνηση. Αποτελούν πόρο θεσμοθετημένο με τον Καλλικράτη. Τα ποσά αυτά εισπράττονται από το Κράτος και πρέπει να αποδίδονται στην Αυτοδιοίκηση. Εκτός αν η Πολιτεία, ψηφίζει νόμους, και συνειδητά δεν τους εφαρμόζει.
Προφανώς και έχουμε πλήρη συναίσθηση της οικονομικής κατάστασης από την οποία διέρχεται η πατρίδα μας. Οι Δήμοι και οι Περιφέρειες, άλλωστε, έχουν συμβάλει όσο κανένας άλλος θεσμός στην προσπάθεια για τη δημοσιονομική εξυγίανση της χώρας. Οι Κεντρικοί Αυτοτελείς Πόροι (ΚΑΠ) για τα λειτουργικά μας έχουν μειωθεί κατά 60% και για τις επενδύσεις σχεδόν κατά 90%. Αν όλοι οι φορείς του Δημοσίου είχαν ανάλογη συμβολή, η χώρα θα παρουσίαζε ήδη σημαντικό πρωτογενές πλεόνασμα και θα είχε αρχίσει η ανάκαμψη της οικονομίας.
Ακούμε καθημερινά, ότι η Κυβέρνηση αγωνίζεται να περικόψει το περιττό «λίπος» από τις δημόσιες δαπάνες και να εξορθολογήσει τα έξοδα. Πρέπει να καταλάβει σήμερα, πως σε ότι αφορά την Τοπική Αυτοδιοίκηση, οι περικοπές έχουν ξεπεράσει εδώ και καιρό το «λίπος» και έχουν φτάσει στο κόκκαλο.
Δεν ζητάμε κάτι παράλογο. Ζητάμε να συμμετέχουμε στην Εθνική προσπάθεια ισότιμα με όλους τους άλλους φορείς του Δημοσίου. Γιατί σήμερα, από τη μια μας μεταβιβάζουν ευθύνες και χρέη, και από την άλλη μας κάνουν περικοπές 60%.
Σύμφωνα με την επίσημη Έκθεση του ΟΟΣΑ το κόστος της γραφειοκρατίας στην Ελλάδα είναι 16 δισεκατομμύρια ευρώ κάθε χρόνο. Τα τελευταία δέκα χρόνια δηλαδή, ανέρχεται σε 160 δις. Όσο το μισό δημόσιο χρέος της χώρας. Ποιος μας εμπόδισε όλα αυτά τα χρόνια να αντιμετωπίσουμε τη γραφειοκρατία; Ποιο αόρατο χέρι αντιστέκεται και εμποδίζει κάθε προσπάθεια για εξορθολογισμό, και διαιωνίζει ένα αντιπαραγωγικό και αποτυχημένο μοντέλο ανάπτυξης;
Πολιτικό όργανο ευθύνης
Δεν έχω την πρόθεση να σας κουράσω με κωδικούς και νούμερα. Τα ακούσατε στην εισήγηση και τα διαβάσατε στο κείμενο που σας έχει μοιραστεί. Δεν θέλω να σας μιλήσω με αριθμούς. Δεν είμαστε εδώ ως απλοί διαχειριστές οικονομικών δεδομένων. Δεν είμαστε σώμα ορκωτών λογιστών. Και δεν θα γίνουμε. Είμαστε ένα πολιτικό όργανο που έχει την ευθύνη να εφαρμόσει ένα πολιτικό πρόγραμμα, και έχει πάρει την δημοκρατική νομιμοποίηση για να μπορέσει να το κάνει πράξη.
Μέσα στον Σεπτέμβριο, στην κορύφωση της κρίσης, και της αγωνίας για την πορεία της χώρας, το Περιφερειακό Συμβούλιο είχε τρεις κρίσιμες συνεδριάσεις με ζωτικά θέματα . Το πρώτο ήταν η συζήτηση για τον ΚΑΛΛΙΚΡΑΤΗ .
Αναλύσαμε την πορεία του, επικεντρωθήκαμε στις ατέλειές του, που δημιουργούν προβλήματα στην λειτουργία της Αυτοδιοίκησης, καταθέσαμε τις προτάσεις μας για τις αναγκαίες αλλαγές .
Το δεύτερο Συμβούλιο αφορούσε το Επιχειρησιακό Σχέδιο 2012-2014 της Περιφέρειάς μας.
Το τρίτο, το σημερινό, έχει ως θέμα του, την κορυφαία ετήσια διαδικασία στο Συμβούλιο μας, την έγκριση του Προϋπολογισμού μας, για το 2013, μαζί με το ετήσιο πρόγραμμα δράσης, που εντάσσεται βέβαια στα πλαίσια του τριετούς Επιχειρησιακού Σχεδίου.
Το 2013, ο χρόνος για τον οποίο συζητάμε, θα είναι ο χειρότερος από όλους τις περιόδους της κρίσεως. Ας ελπίσουμε ότι θα είναι και ο τελευταίος της κρίσης, και ότι από την επόμενη θα χρονιά θα αρχίσει επιτέλους να φαίνεται φως στην άκρη του τούνελ και θα αρχίσει η ανάκαμψη.
Ξέρετε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, ότι μετά την κρίση του 1929 στην Αμερική, δεν υπάρχει χώρα στον πλανήτη, που να έχει υποστεί τόση μεγάλη μείωση του ΑΕΠ της, κατά 25%, και μάλιστα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα τριών ετών.
Αν βέβαια συνεχιστεί, τότε θα ξεπεράσουμε και το 30 % της Αμερικής, στην μεγάλη κρίση. Θα έχουμε το θλιβερό προνόμιο, να είμαστε πρωταθλητές στην παγκόσμια ιστορία των οικονομικών κρίσεων και υφέσεων.
Έκανα μια συνοπτική περιγραφή της κατάστασης στην Ελλάδα διότι όπως είναι φυσικό, υπάρχει άμεση επιρροή και επίδραση με τα δικά μας οικονομικά, με τον δικό μας Προϋπολογισμό και άρα με την σημερινή συζήτηση.
Η γενικότερη κρίση, συνδέεται ευθέως, με τις εξοντωτικές περικοπές των πόρων μας, που έρχονται μάλιστα και αιφνιδιαστικά, ανατρέποντας κάθε προγραμματισμό .
Η κυρία Βασιλάκου ως εισηγήτρια, σας παρουσίασε αναλυτικά όλα τα στοιχεία και τους αριθμούς του προϋπολογισμού.
Προσωπικά θα ήθελα να τους αποφύγω.
Δεν γίνεται όμως σε μια συζήτηση Προϋπολογισμού, χωρίς αριθμούς.
Θα πω λίγους, αλλά χαρακτηριστικούς, κάνοντας όμως την αναγκαία σύγκριση με το παρελθόν, για να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα.
Το 90% των εσόδων που διαχειριζόμαστε εμείς, προέρχεται από δύο πηγές: Τους ΚΑΠ και τα τέλη μεταβίβασης των αυτοκινήτων.
Θα πάρω ως μέτρο σύγκρισης το 2011, τον πρώτο χρόνο λειτουργίας της αιρετής Περιφέρειας Αττικής, όπου έχουμε ήδη απολογιστικά στοιχεία.
ΕΣΟΔΑ ΑΠΟ ΚΑΠ
1) Για λειτουργικές δαπάνες
26,3 εκατ. ευρώ το 2011 Προϋπολογισμός 2013 , 19,2 εκ.ευρώ
2) Για επενδύσεις
16,4 εκατ. ευρώ το 2011 Προϋπολογισμός 2013 , 2,8 εκ.ευρώ.
3) Για οδικό δίκτυο
6,5 εκατ. ευρώ το 2011 Προϋπολογισμός 2013 , 0.
4) Τέλη μεταβίβασης αυτοκινήτων
34,5 εκατ. ευρώ το 2011 Προϋπολογισμός 2013 – 25 εκ. ευρώ.
Αν τα προσθέσετε όλα, έχετε το εξής σύνολο:
έσοδα 2011: 84,1 ευρώ, Προϋπολογισμός εσόδων 2013: 47 εκ. ευρώ. Μείωση 45%
Φυσικά, άλλο τα απολογιστικά και άλλο τα προϋπολογιστικά στοιχεία, αλλά δεν νομίζω να υπάρχει και κανείς που να πιστεύει ότι το 2013 θα ανοίξουν οι κρουνοί χρηματοδότησης μέσω ΚΑΠ, ή ότι ξαφνικά θα ανθίσει η αγορά αυτοκινήτου, και θα εισπράξουμε περισσότερα τέλη.
Λιγότερα έσοδα από αυτά που προβλέπουμε μπορεί να έχουμε.
Περισσότερα, είναι εντελώς αδύνατο.
Σας μίλησα για το 2011.
Αν πάμε στο 2010, τον τελευταίο χρόνο λειτουργίας των Νομαρχιών που συνέθεσαν την Περιφέρεια Αττικής , παρότι και το 2010 έγιναν περικοπές των ΚΑΠ, θα δείτε ότι τα έσοδα από τις πηγές που σας προανέφερα ήταν 102,1 εκατ. ευρώ.
Δηλαδή , από τα 102,1 του 2010, πήγαμε στα 84,1 το 2011, και προσγειωνόμαστε απότομα στα 47 εκατ. το 2013.
Η κάθετη αυτή μείωση που φτάνει το 60%, δεν οφείλεται μόνο στην περιστολή των Κεντρικών Αυτοτελών Πόρων, αλλά και στην κατακόρυφη πτώση της αγοράς των αυτοκινήτων που μας στερεί 26 εκ. ευρώ, μέσα σε τρία μόλις χρόνια.
Θέλω, επίσης, να τονίσω εδώ ότι σε σχέση με τα χρήματα που δίδονται από το Κράτος στη Περιφέρεια υπάρχει υψηλό ποσοστό ανταπόδοσης, αφού τεράστια χρηματικά ποσά που εισπράττουν υπηρεσίες της Περιφέρειας αποδίδονται ως έσοδο στο Κράτος. Και να μην μιλήσω φυσικά για το τεράστιο ποσό του ΦΠΑ που η Περιφέρεια Αττικής, μέσω του ΦΠΑ, επιστρέφει στο Κράτος.
Σας είπα ελάχιστους αριθμούς, αλλά πιστεύω απόλυτα ενδεικτικούς του οικονομικού τοπίου μέσα στο οποίο είμαστε αναγκασμένοι να λειτουργήσουμε.
Δεν σας είπα άλλα ποσά για τα οποία η Περιφέρεια αποτελεί απλό διαμεσολαβητή, από τα κρατικά ταμεία στους τελικούς δικαιούχους. Συνήθως όμως και αυτά έρχονται σχεδόν πάντα με καθυστέρηση και σημαντικά μειωμένα.
Όπως π.χ. για τις μεταφορές μαθητών, όπου προκειμένου να μην μείνουν τα παιδιά με ειδικές ανάγκες χωρίς σχολεία και δασκάλους, πληρώσαμε μόνο το τελευταίο τρίμηνο του 2011, επιπλέον 3 εκ. ευρώ.
