Η λειτουργία των Δήμων με διασφάλιση της νομιμότητας και της διαφάνειας, ήταν το αντικείμενο της διημερίδας ΚΕΔΕ-Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Στον χαιρετισμό του στη διημερίδα με θέμα «Ελεγκτικό Συνέδριο και Δήμοι- Νομιμότητα, Διαφάνεια, Αποτελεσματικότητα» (14 & 15 Απριλίου) ο υπουργός Εσωτερικών και Διοικητικής Ανασυγκρότησης Παναγιώτης Κουρουμπλής, επισήμανε μεταξύ άλλων:
«Το μήνυμα που στέλνει η διημερίδα σας με το τρίπτυχο «Νομιμότητα- Διαφάνεια – Αποτελεσματικότητα» αποφλοιώνει την πραγματικότητα και αγγίζει τον πυρήνα της. Θέλουμε Νομιμότητα, Διαφάνεια και Αποτελεσματικότητα, ώστε η Αυτοδιοίκηση να συμβάλλει στην ισόρροπη ανάπτυξη της χώρας, μέσα σε ένα πνεύμα συνεργασίας που εμπεδώνεται μέρα με την ημέρα όχι μόνο με τα θεσμικά όργανα αλλά και με κάθε δήμο χωριστά».
Ο υπουργός σημείωσε ότι, πράγματι, παρατηρούνται δυσκαμψίες στις σχέσεις Δήμων με τα ελεγκτικά όργανα και δη με το Ελεγκτικό Συνέδριο.
«Πρέπει σ’ αυτή την διημερίδα να αναδειχθούν οι πτυχές αυτών των προβλημάτων ώστε όπου χρειάζεται νομοθετική παρέμβαση, αυτή να γίνει το ταχύτερο δυνατόν, προκειμένου να μην παράγονται αρνητικές εντυπώσεις εις βάρος της Αυτοδιοίκησης» σημείωσε χαρακτηριστικά.
Ο ΥΠΕΣΔΑ αναφέρθηκε και στα μείζονα θέματα της συγκυρίας της διημερίδας.
1. Προανήγγειλε ότι ήδη συνιστάται η επιτροπή επαναθεσμοποίησης του Καλλικράτη. Εξέφρασε δε, την πεποίθηση, ότι η Επιτροπή θα προχωρήσει τις εργασίες της ώστε εντός του 2016 να έχει προχωρήσει η επαναθεσμοποίηση του Καλλικράτη, που στόχο έχει να οδηγήσει σε επιτελικό κράτος και σε αποσαφηνισμένες αρμοδιότητες της Αυτοδιοίκησης.
2. Ολοκληρώνεται η σύνταξη νομοσχεδίου που θα δώσει σημαντικές λύσεις σε τρέχοντα προβλήματα σον χώρο της Αυτοδιοίκησης. Όπως υπογράμμισε ο ΥΠΕΣΔΑ, πριν δοθεί στη διαβούλευση το ν/σ θα αποσταλεί στους θεσμικούς εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης ΚΕΔΕ, ΕΝΠΕ, ΠΕΔ ώστε να καταθέσουν προτάσεις οι ίδιοι. «Δεν εννοούμε να αποφασίζουμε και να σχεδιάζουμε μέσα από τα γραφεία μας χωρίς να μπολιάζεται η προσπάθειά μας από όσους ζουν την καθημερινότητα αυτού του χώρου» διαβεβαίωσε. Επεσήμανε δε, ότι η κυβέρνηση θα τολμήσει και δεν θα υποκύψει στον πειρασμό των προηγούμενων κυβερνήσεων, προχωρώντας σε σταδιακή αποκατάσταση των οικονομικών της Αυτοδιοίκησης.
3. Αναφερόμενος στο θέμα των αποφάσεων του ΣτΕ για τις παραλίες, ο κ. Κουρουμπλής, διαβεβαίωσε κατηγορηματικά τους παρισταμένους, ότι η βούληση της κυβέρνησης είναι να βρεθεί η κατάλληλη νομοθετική παρέμβαση και να επιστρέψουμε στο καθεστώς που ίσχυε μέχρι σήμερα. «Δεν μπορεί η Αυτοδιοίκηση να μην έχει λόγο» είπε ο Υπουργός χαρακτηριστικά.
4. Ως προς το προσφυγικό και μεταναστευτικό, ο κ. Κουρουμπλής ευχαρίστησε για μια ακόμη φορά όσους δημάρχους συνέβαλαν στην αντιμετώπιση του προβλήματος. Χαρακτήρισε άδικο το να σηκώνουν κάποιοι Δήμοι όλο το βάρος και κάποιοι άλλοι να μην έχουν συνδράμει καθόλου. Σημείωσε δε, ότι η Ελλάδα διεκδικεί την μετεγκατάσταση 60.000 προσφύγων και μεταναστών σε άλλες χώρες κάτι που μπορεί να επιτευχθεί αν δουλέψουν σωστά οι διαδικασίες.
Γ. Πατούλης: «Νέα σχέση Αυτοδιοίκησης-Ελεγκτικού Συνεδρίου»
Ως «ένα σημαντικό βήμα προς τη θεμελίωση μίας νέας σχέσης συνεργασίας μεταξύ της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, με στόχο την αποτελεσματικότερη διοικητική και οικονομική λειτουργία των Δήμων», χαρακτήρισε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γιώργος Πατούλης, κατά την εναρκτήρια ομιλία του, τη διημερίδα που διοργάνωσε η ΚΕΔΕ σε συνεργασία με το Ελεγκτικό Συνέδριο με θέμα «Νομιμότητα, Διαφάνεια, Αποτελεσματικότητα».
Ο κ. Πατούλης υπογράμμισε πως στόχος είναι όλα τα στελέχη της Τοπικής Αυτοδιοίκησης να ενημερώνονται για τις βασικές παραμέτρους που πρέπει να ακολουθούν ώστε να εξασφαλίζεται σε μεγαλύτερο βαθμό η βασική αρχή της νομιμότητας και της διαφάνειας αλλά και η αρχή της χρηστής δημοσιονομικής διαχείρισης .
Ειδικότερα ανέφερε πως, σε πολλές περιπτώσεις, η διοικητική εποπτεία που ασκείται από το κράτος περιορίζει το έργο της Αυτοδιοίκησης διευκρινίζοντας χαρακτηριστικά:
«Όταν περιορίζεται στον αυστηρό και τυπικό έλεγχο της νομιμότητας, θεωρούμε ότι λειτουργεί υπέρ της διαφύλαξης του τοπικού και ευρύτερου δημοσίου συμφέροντος και είναι καλοδεχούμενη.
Αυτό το οποίο μας βρίσκει αντίθετους είναι η διοικητική εποπτεία να καταλήγει να αποτελεί έλεγχο σκοπιμότητας, οπότε τότε θεωρούμε ότι έχουμε ανεπίτρεπτο έλεγχο που παραβιάζει την ελεύθερη δράση των Δήμων και την έννοια της συνταγματικά κατοχυρωμένης αρχής της Διοικητικής αυτοτέλειας».
Μάλιστα ανέφερε πως η ΚΕΔΕ έχει γίνει δέκτης πολλών παραπόνων από αιρετούς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης Α’ Βαθμού, ότι οι ελεγκτικοί μηχανισμοί του Κράτους με τον ένα ή τον άλλο τρόπο παρεμβαίνουν σε ελέγχους που έχουν πολλαπλασιασθεί σε τέτοιο σημείο, ώστε αντί απλώς να διασφαλίζεται η νομιμότητα και η διαφάνεια που όλοι θέλουμε, να καταλήγουμε να περιορίζεται αισθητά η ελεύθερη δράση των Δήμων.
Ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ επισήμανε πως ο έλεγχος της εποπτείας από το κράτος πρέπει να περιοριστεί σε ενδοδιοικητικό επίπεδο και να παρέχονται εχέγγυα ανεξαρτησίας και αμεροληψίας. Ωστόσο έσπευσε να σημειώσει ότι το Κράτος εξακολουθεί να είναι συγκεντρωτικό και «δεν επιθυμεί πραγματικά τη διοικητική και θεσμική αυτοτέλεια της αυτοδιοίκησης ούτε την οικονομική μας αυτοτέλεια και ανεξαρτησία. Δεν επιθυμεί μια καθαρή σχέση με την Αυτοδιοίκηση. Κι αυτό δεν μπορεί να το αμφισβητήσει κανένας».
Επιπρόσθετα καυτηρίασε το γεγονός ότι η Τοπική Αυτοδιοίκηση υπόκειται σε τόσους πολλούς ελέγχους και από διαφορετικούς ελεγκτικούς μηχανισμούς, σημειώνοντας πως «δημιουργούν ένα κλίμα καχυποψίας εις βάρος της Αυτοδιοίκησης και εν τέλει σε αναποτελεσματική άσκηση της διοικητικής και οικονομικής τους λειτουργίας» και πρότεινε την κατάργηση όλων των άλλων ελέγχων αφού, όπως διευκρίνισε, «με τον έλεγχο εποπτείας του Κράτους που είναι και αυτεπάγγελτος , αλλά και με την διεύρυνση του ελέγχου όλων των δαπανών μας από το Ελεγκτικό Συνέδριο και από τα αρμόδια Δικαστήρια, διασφαλίζεται πλήρως η νομιμότητα και κατοχυρώνεται το Δημόσιο Συμφέρον».
Στη συνέχεια ο κ. Πατούλης υπενθύμισε ότι η ΚΕΔΕ από τις αρχές του 2000 είχε ζητήσει από μόνη της να υπαχθούν οι δαπάνες των Δήμων στον προληπτικό έλεγχο με στόχο τη διασφάλιση της νομιμότητας και της διαφάνειας όλων των πράξεων των ΟΤΑ, ωστόσο διευκρίνισε πως ο έλεγχος αυτός πρέπει να είναι τυπικός έλεγχος νομιμότητας και κανονικότητας και να μην οδηγεί σε έλεγχο σκοπιμότητας της δαπάνης.
Υπογράμμισε ότι θα πρέπει να αναζητηθούν τρόποι ώστε αυτοί οι έλεγχοι να περιορίζονται αυστηρά στη νομιμότητα, ενώ θα ήταν χρήσιμο, όπως ανέφερε, «να κατοχυρωθεί ενιαία προσέγγιση και κρίση για ομοειδείς δαπάνες, ώστε να μην υπάρχουν αντιφατικές θεωρήσεις ενταλμάτων επί ομοειδών δαπανών και να τεθεί προς συζήτηση η ταχεία διεκπεραίωση των ενταλμάτων, προκειμένου να αποφεύγονται χρονοβόρες διαδικασίες που οδηγούν τους Δήμους και τους αναδόχους έργων ή προμηθευτές στα Διοικητικά Δικαστήρια με αύξηση του κόστους και εν τέλει την αναποτελεσματικότητα».
Ολοκληρώνοντας, ο κ. Πατούλης, σχολιάζοντας την πρόθεση κατάργησης του προληπτικού ελέγχου δαπανών των Δήμων και των νομικών τους προσώπων, τόνισε πως πάγια θέση της ΚΕΔΕ είναι ότι «ο προληπτικός έλεγχος προστατεύει τους υπολόγους που είναι και ο Δήμαρχος και οι ασκούντες διαχείριση από καταλογισμούς που μπορεί να επακολουθήσουν μετά από πολλά χρόνια όπως συνέβαινε στο παρελθόν».
Και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Καθ’ όσον αφορά τον προσυμβατικό έλεγχο των σχεδίων των συμβάσεων επίσης η θέση μας είναι θετική γιατί πέραν της προστασίας των αρχών της νομιμότητας, παρέχεται και εχέγγυο προστασίας των Δήμων από τυχόν υπογραφή συμβάσεων με τις οποίες θα αναδειχθούν δικαιώματα αποζημιώσεων εις βάρος των ΟΤΑ. Και είναι θετικό το γεγονός ότι ο έλεγχος εδώ είναι προσυμβατικός και γίνεται πριν την υπογραφή συμβάσεων με αποφυγή ανάληψης δυσβάστακτων οικονομικών υποχρεώσεων από τους Δήμους μας. Γνωρίζω την πρόθεση του νομοθέτη μέσω του Ν.4270/2014 με το οποίο θεσμοθετείται από 1/1/2019 η κατάργηση του προληπτικού ελέγχου δαπανών των Δήμων και των νομικών τους προσώπων . Η επισήμανση στην αιτιολογική έκθεση του εφαρμοστικού αυτού νόμου του Γ’ μνημονίου ότι η τροποποίηση αυτή εντάσσεται σε μια ευρύτερη στροφή του ελέγχου των δημοσίων δαπανών στην ενίσχυση της αποτελεσματικότητας και στην απλοποίηση του ζητήματος της εκταμίευσης των δαπανών, πρέπει να αποτελέσει έρεισμα ώστε στη συζήτηση που θα ακολουθήσει να οδηγήσει στην εξεύρεση λύσεων και προτάσεων που θα διευκολύνουν τον προληπτικό έλεγχο δαπανών και δεν θα δυσχεραίνουν την αποτελεσματική λειτουργία των Δήμων μας».
Τέλος, ευχαρίστησε την πρόεδρο του Ελεγκτικού Συνεδρίου κυρία Ανδρονίκη Θεοτοκάτου, τον γενικό επίτροπο Επικρατείας Μιχαήλ Ζυμή, τους αντιπροέδρους του Δικαστηρίου Φλωρεντία Καλδή, Γεωργία Μαραγκού και Σωτηρία Ντούνη καθώς και όλα τα στελέχη που έχουν αναλάβει το έργο της ενημέρωσής δημάρχων, αντιδημάρχων και όλων των στελεχών της Τοπικής Αυτοδιοίκησης που παρακολουθούν τη διημερίδα.
Συνεχίζοντας τόνισε ότι «δεν έχει τεκμηριωθεί με στοιχεία και αποδείξεις ότι η αλλαγή του τρόπου ελέγχου των κρατικών δαπανών αποτελεί μέσο για την επίτευξη της αναπτυξιακής πολιτικής που χρειάζεται η χώρα και ακόμη και το προς υιοθέτηση μοντέλο έχει επιφέρει σημαντικά αποτελέσματα στην καταπολέμηση της απάτης και της διαφθοράς στις χώρες που ήδη εφαρμόζεται».
Σημαντική «συνάντηση» δύο κρίσιμων για την καταπολέμηση της διαφθοράς και την ενίσχυση της διαφάνειας θεσμικών οργανισμών, της ΚΕΔΕ και του Ελεγκτικού Συνεδρίου, χαρακτήρισε ο γενικός γραμματέας για την Καταπολέμηση της Διαφθοράς του υπουργείου Δικαιοσύνης Γιώργος Βασιλειάδης.
«Για να προχωρήσει οποιαδήποτε μεταρρύθμιση, χρειάζεται μια γερή Τοπική Αυτοδιοίκηση», ανέφερε στο χαιρετισμό του, ο δήμαρχος Αθηναίων Γιώργος Καμίνης και πρόσθεσε χαρακτηριστικά: «Χρειάζεται πια μια γενναία αποκέντρωση, πρόσθεσε. Για να το κάνει αυτό χρειάζεται, μια Αυτοδιοίκηση πολιτικά υπεύθυνη, με σοβαρή κανονιστική αρμοδιότητα, που να νομοθετεί και να αποφασίζει για «τα του οίκου της», και να είναι υπεύθυνη απέναντι στους πολίτες, για το πώς διαχειρίζεται τους πόρους τους». Αναφερόμενος στη σύνδεση της μεταρρύθμισης με την αξιολόγηση ανέφερε ότι «αντί να πηγαίνουμε στις μεγάλες οριζόντιες μεταρρυθμίσεις που παραμένουν ημιτελείς», να προχωρήσει η αξιολόγηση του προσωπικού και των υπηρεσιών των Δήμων, η αξιολόγηση των ίδιων των δήμων.Τέλος ο πρόεδρος της ΠΕΔ Αττικής Ηρακλής Γκότσης τόνισε την ανάγκη λειτουργικής ενοποίησης των ελεγκτικών μηχανισμών, αλλά και της συγκρότησης αυτοτελούς υπηρεσίας ελέγχου ΟΤΑ με αποκλειστική αρμοδιότητα τον έλεγχο νομιμότητας των ΟΤΑ, σε συνεργασία, όποτε χρειαστεί με τους αρμόδιους φορείς και επισήμανε ότι ο έλεγχος των ΟΤΑ γίνεται με καθυστερήσεις, αλλά και διαφορετικές ερμηνείες των νόμων για τα ίδια θέματα από τους επιτρόπους.
