Κοινή πορεία, αλλά με πολλές εκατέρωθεν πολιτικές αιχμές, ακολουθούν η ΚΕΔΕ και η ΠΕΔΑ ως προς την διαχείριση των απορριμμάτων.
Την Πέμπτη 1η Σεπτεμβρίου συνεδρίασε το Δ.Σ. της Περιφερειακή Ένωση Δήμων Αττικής (ΠΕΔΑ) και αφού συζήτησε για το θέμα του ρόλου των Δήμων και της Περιφέρειας στη διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής, καθώς και της διασφάλισης των απαραίτητων χρηματοδοτικών πόρων των σχετικών μεγάλων έργων από το ΕΣΠΑ.
Στην απόφαση που πάρθηκε μετά από εισήγηση του προέδρου Νίκου Σαράντη, η ΠΕΔΑ τάσσεται υπέρ της διαχείρισης των απορριμμάτων από τους Δήμους, καταθέτοντας συγκεκριμένες προτάσεις ως προς τον σχεδιασμό του του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ). Δεν έλειψαν, ωστόσο, οι αιχμές για τον τρόπο με τον οποίο κινείται η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδος (ΚΕΔΕ) και ειδικότερα για το γεγονός ότι διατυπώνει τις θέσεις της, δίχως να έχει προηγηθεί η σχετική επίσημη θέση της ΠΕΔΑ.
«Η διαχείριση των απορριμμάτων της Αττικής βρίσκεται σε μια κρίσιμη καμπή. Επείγει η διασφάλιση της δυνατότητας χρηματοδότησης και υλοποίησης των σχεδιασμών Δήμων και Περιφέρειας. Γιατί οι διαθέσιμοι πόροι χρηματοδότησης για το σύνολο των 13 Περιφερειών της χώρας, αν και σημαντικοί σαν μέγεθος, υπολείπονται των μεγάλων αναγκών που δημιουργεί η πραγματικότητα.
Στην Αττική πλησιάζουμε επιτέλους στην ολοκλήρωση της ριζικής αναθεώρησης του Περιφερειακού Σχεδίου Διαχείρισης Απορριμμάτων (ΠΕΣΔΑ). Απαιτείται λοιπόν να προχωρήσουμε όλοι μαζί, Δήμοι και Περιφέρεια, με συνεννόηση, διάλογο, συνεργασία και συναντίληψη προς όφελος των πολιτών, της δημόσιας υγείας και του περιβάλλοντος. Διαφορετικά οι Δήμοι και οι πολίτες της Αττικής θα βρεθούν μπροστά σε μεγάλα προβλήματα.
Ειδικότερα σήμερα εκείνο που προέχει για μας τους Δήμους της Αττικής είναι η κατοχύρωση για την Αττική των πόρων που η δική μας περιοχή χρειάζεται ώστε ο σχεδιασμός του ΠΕΣΔΑ και των Τοπικών Σχεδίων Διαχείρισης Απορριμμάτων Διαχείρισης πάνω στις αρχές της μείωσης του όγκου των απορριμμάτων, της εγγύτητας, της ανακύκλωσης, της επανάχρησης, της δημιουργίας μικρών αποκεντρωμένων μονάδων επεξεργασίας απορριμμάτων, να μην μείνουν στα χαρτιά.
Η απόφαση της Ε.Ε. του ΕΔΣΝΑ σχετικά με τη μεταφορά της επικαιροποίησης, έγκρισης και θεώρησης μελετών για 3 έργα διαχείρισης απορριμμάτων στην Περιφέρεια αν και προβληματική στη διαδικασία αντιλαμβανόμαστε ότι αποσκοπεί στο να εξοικονομηθεί πολύτιμος χρόνος για την έγκριση των απαραίτητων μελετών. Ελήφθη υπό την πίεση της άμεσης αξιολόγησης κατά σειρά προτεραιότητας των προτάσεων που θα υποβληθούν για χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ και στηρίζουμε επί της ουσίας αυτή την αναγκαιότητα επίσπευσης. Διχαστικές λογικές και κινήσεις εντυπωσιασμού την ώρα που δήμοι και Περιφέρεια διεκδικούν πόρους του ΕΣΠΑ για τη διαχείριση των απορριμμάτων στο πλαίσιο μιας δύσκολης και ανταγωνιστικής διαδικασίας, δεν εξυπηρετούν την Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση. Στην ουσία υπονομεύουν τα συμφέροντα των πολιτών της Αττικής που έχουν δικαίωμα σε μια νέα σύγχρονη, οικονομικά βιώσιμη και φιλική προς το περιβάλλον και τη δημόσια υγεία διαχείριση των απορριμμάτων. Ιδιαίτερα για τη στάση της ΚΕΔΕ επισημαίνουμε ότι είναι η πρώτη φορά που η Κεντρική Ένωση τοποθετείται πριν την αρμόδια ΠΕΔ σε πλήρη αντίθεση με τη στάση μη ανάμιξης που ακολούθησε σε θέματα διαχείρισης απορριμμάτων που πρόσφατα απασχόλησαν άλλες Περιφέρειες.
Σταθερός γνώμονας της ΠΕΔ Αττικής είναι η νομιμότητα και η αποτελεσματικότητα. Με δεδομένη την ανάγκη ταχείας διασφάλισης της χρηματοδότησης των μεγάλων έργων, προτείνουμε την δέσμευση των αρμόδιων υπηρεσιών του ΕΔΣΝΑ για ολοκλήρωση της σχετικής διαδικασίας εντός του Σεπτεμβρίου.
Πάγια θέση της ΠΕΔ Αττικής είναι η Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση της Αττικής να αναλάβει εξολοκλήρου την αρμοδιότητα της διαχείρισης των απορριμμάτων. Αυτό ακριβώς είχαμε υποστηρίξει και κατά τη διαβούλευση για το ισχύον θεσμικό πλαίσιο της Αυτοδιοίκησης, αυτό προτείνουμε να συμπεριληφθεί στο υπό κατάρτιση νέο θεσμικό πλαίσιο.
Επαναλαμβάνουμε την στήριξη μας στο Περιφερειακό Σχέδιο Διαχείρισης των Απορριμμάτων και στις βασικές φιλικές προς το περιβάλλον και ωφέλιμες για τους κατοίκους της Αττικής κατευθύνσεις του. Η περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική βιωσιμότητα του αυριανού συστήματος διαχείρισης απορριμμάτων της Αττικής είναι για μας αδιαπραγμάτευτη, όπως και ο δημόσιος χαρακτήρας του. Ζητάμε την ενίσχυση του ΕΣΔΝΑ με προσωπικό ώστε να μην δημιουργείται ανάγκη προσφυγής σε βοήθεια από ιδιώτες. Η αλλαγή του μοντέλου διαχείρισης των απορριμμάτων όπως επιτάσσει ο Εθνικός Σχεδιασμός (ΕΣΔΑ) αποτελεί μια μεγάλη πρόκληση, στην οποία οι 66 δήμοι της Αττικής θα ανταποκριθούν με σεβασμό στο δημόσιο συμφέρον και με κατοχύρωση του αποκεντρωμένου και δημόσιου χαρακτήρα της διαχείρισης».
ΚΕΔΕ: «Ενωμένοι πάνω από μικροκομματικές σκοπιμότητες»
Με αφορμή την ανακοίνωση – απόφαση που εξέδωσε η ΠΕΔΑ, ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ Γ. Πατούλης έκανε την παρακάτω δήλωση:
«Είναι πολύ θετικό που το Δ.Σ. της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής συντάσσεται απόλυτα με την πολιτική θέση που διατύπωσε το Δ.Σ. της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδος, ότι η αρμοδιότητα της διαχείρισης των απορριμμάτων πρέπει να αναληφθεί εξολοκλήρου από την Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση, και στην Αττική. Αυτό άλλωστε συμβαίνει σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση, όπου οι Δήμοι έχουν τον αποκλειστικό ή τον κυρίαρχο ρόλο στη διαχείριση των απορριμμάτων και την ανακύκλωση.
Αλλά και στην υπόλοιπη, πλην Αττικής Ελλάδα, οι Δήμοι και οι αυτοδιοικητικές δομές είναι αυτοί που έχουν οργανώσει και υλοποιήσει, σε μεγαλύτερο ή μικρότερο βαθμό, τη διαχείριση των απορριμμάτων τους χωρίς την παρέμβαση των Περιφερειών.
Είναι επίσης πολύ θετικό που το Δ.Σ. της Περιφερειακής Ένωσης Δήμων Αττικής χαρακτήρισε προβληματική τη διαδικασία που ακολούθησε το Δ.Σ. του ΕΔΣΝΑ , κατόπιν εντολής της Περιφερειάρχου Αττικής, να μεταφέρει τις αρμοδιότητες επικαιροποίησης, έγκρισης και θεώρησης μελετών για 3 έργα διαχείρισης απορριμμάτων στην Περιφέρεια Αττικής. Για μας η απόφαση αυτή δεν είναι απλά προβληματική, γι’ αυτό στηρίζουμε την ένσταση που έχει υποβληθεί.
Όσον αφορά το σημείο της ανακοίνωσης «ότι είναι η πρώτη φορά που η Κεντρική Ένωση τοποθετείται πριν την αρμόδια ΠΕΔ σε πλήρη αντίθεση με τη στάση μη ανάμιξης που ακολούθησε σε θέματα διαχείρισης απορριμμάτων που πρόσφατα απασχόλησαν άλλες Περιφέρειες», θα ήθελα να επισημάνω ότι δεν φταίει η ΚΕΔΕ που προηγήθηκε η επίσημη τοποθέτησή της, αλλά η καθυστερημένη τοποθέτηση της ΠΕΔΑ, η οποία οφείλεται πιστεύω στο γεγονός ότι διανύαμε περίοδο διακοπών.
Δεν υπάρχει από πλευράς ΚΕΔΕ καμία πρόθεση ανάμιξης, αλλά είναι σαφής πολιτική μας επιλογή να διεκδικήσουμε για την Πρωτοβάθμια Αυτοδιοίκηση τον πρώτο και κύριο ρόλο στο ζήτημα της διαχείρισης των απορριμμάτων.
Από κει και πέρα όμως, το Δ.Σ. της ΠΕΔΑ αποφεύγει στην ανακοίνωση του να μας πει:
Γιατί άφησε αναπάντητα τα όσα είπαν σε δημόσιες ανακοινώσεις τους τόσο ο κ. Ιατρού, μέλος της Ε.Ε. του Δ.Σ. του ΕΔΣΝΑ, όσο και ο αντιπεριφερειάρχης Νοτίου Τομέα Αττικής κ. Καπάνταης, οι οποίοι αμφισβήτησαν την ικανότητα των Δήμων να διαχειριστούν τα απορρίμματά τους; Δεν αισθάνθηκε η ΠΕΔΑ την ανάγκη να υπερασπιστεί το κύρος των Δημάρχων που εκπροσωπεί; Με ποια λογική αφήνει αναπάντητους τους προσβλητικούς χαρακτηρισμούς κάποιων ανεύθυνων ανθρώπων, που τόλμησαν να μιλήσουν για απογοητευτική συμμετοχή των Δημάρχων της Αττικής στις διαδικασίες διαμόρφωσης του ΠΕΣΔΑ;
Γιατί το Δ.Σ. της ΠΕΔΑ θεωρεί αναγκαία την εμπλοκή της Περιφέρειας Αττικής για την επίσπευση των διαδικασιών για τα έργα που απαιτούνται να γίνουν, όταν όλο το προηγούμενο διάστημα η Περιφέρεια ήταν απούσα; Ούτε ένα «πράσινο σημείο» δεν έχει φτιαχτεί, ούτε καν μια διευκόλυνση των διαδικασιών αδειοδότησης για υποτυπώδεις υποδομές δεν έχει προχωρήσει, ούτε ένας σταθμός μεταφόρτωσης δεν έχει σχεδιασθεί ή αδειοδοτηθεί. Ξαφνικά η Περιφέρεια ξύπνησε και θα κάνει μέσα σε λίγους μήνες, όσα δεν έκανε εδώ και δύο χρόνια;
Γιατί είναι αναγκαίο για την ΠΕΔΑ να μεταφερθεί στην Περιφέρεια η αρμοδιότητα των έργων που αφορούν τα απορρίμματα της Αττικής; Ποια είναι τα έργα του ΠΕΣΔΑ που προορίζονται να υλοποιήσουν για την Αττική; Γνωρίζει το Δ.Σ. της ΠΕΔΑ ότι η ίδια η απόφαση «προτεραιοποίησης» της 3/8 της ΕΕ του ΕΔΣΝΑ ονοματίζει την αναβάθμιση του ΕΜΑΚ, τη ΜΕΑ Σχιστού, και τα έργα Γραμματικού. Παραμένουν όμως αναπάντητα τα ερωτήματα, στα οποία το Δ.Σ. της ΠΕΔΑ δεν μπορεί να απαντήσει, αφού ούτε η Περιφέρεια, που δήθεν βιάζεται να προλάβει τις προθεσμίες για να μην χαθεί η χρηματοδότηση απαντά.
Ερωτήματα όπως :
α) Ποιες είναι οι άλλες ΜΕΑ συμμείκτων; Χωρίς την ύπαρξή τους χρειαζόμαστε επιπλέον τεράστιας χωρητικότητας ΧΥΤ.
β) Ποιοι είναι και που θα γίνουν οι 2 επιπλέον ΧΥΤ της Αττικής;
γ) Ποιο είναι το σχέδιο για το οριστικό κλείσιμο και αποκατάσταση της Φυλής;
δ) Ποιες είναι οι μονάδες επεξεργασίας προδιαλεγμένου οργανικού; Το ΕΜΑΚ και το Γραμματικό δεν καλύπτουν παρά ένα μέρος του στόχου.
ε) Ποια και πόσα είναι τα Πράσινα Σημεία που θεωρούνται ορθολογικά και αναγκαία για την Αττική; Το ΠΕΣΔΑ βγάζει την ουρά του απέξω μένοντας σε μια απλά παράθεση των προτάσεων των Δήμων, χωρίς καμιά αξιολόγηση όπως απαιτεί η ΠΥΣ και όταν είναι πλέον σε όλους γνωστό ότι τα χρήματα δεν επαρκούν
στ) Ποιο είναι το κόστος των έργων; Με ποια μεθοδολογία υπολογίστηκε; Γιατί δεν αφορά όλα τα αναγκαία έργα που απαιτούνται για την επίτευξη των στόχων;
ζ) Ποιο είναι το εναλλακτικό σχέδιο χρηματοδότησης αν τα χρήματα του ΕΣΠΑ δεν επαρκέσουν;
Για όλα αυτά το ΠΕΣΔΑ δεν έχει την παραμικρή μνεία ακόμα και στην τελευταία μορφή του. Το ΠΕΣΔΑ βρίθει ασάφειας και αοριστίας, όπως άλλωστε επισημάνθηκε και από τα αρμόδια υπουργεία. Δύο χρόνια μετά, το «σχέδιο» εξακολουθεί να είναι σχέδιο γυμνασιακού επιπέδου, πιθανότατα για να μη διαταραχθεί η ενότητα της παράταξης της κ. Δούρου.
Τελικά για το Δ.Σ. της ΠΕΔΑ ποιος είναι αυτός που διχάζει την Αυτοδιοίκηση;
Όσοι επιχειρούν να καπελώσουν τους Δήμους ή αυτοί που αγωνίζονται για τη θεσμική, λειτουργική και οικονομική αυτοτέλεια και ανεξαρτησία των Δήμων;
Θεωρώ ότι είναι υπόθεση και δικαίωμα των Δήμων της Αττικής, η διαχείριση των απορριμμάτων. Ενωμένοι θα ασκήσουμε το δικαίωμα αυτό, πάνω από μικροκομματικές λογικές και σκοπιμότητες».
