Συνέδριο στη Θεσσαλονίκη και κοινή δήλωση της ομάδας του ΕΛΚ της Επιτροπής των Περιφερειών της Ε.Ε.
Στις βασικές αρχές διαχείρισης του προσφυγικού σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με την Αυτοδιοίκηση σε ρόλο πρωταγωνιστή, κατέληξαν τα μέλη της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος της Επιτροπής των Περιφερειών.
Στις εργασίες του σχετικού Συνεδρίου που πραγματοποιήθηκε στη Θεσσαλονίκη με θέμα «Ο ρόλος των Περιφερειακών και Τοπικών Αρχών της Ευρωπαϊκής Ένωσης στην αντιμετώπιση της Προσφυγικής Κρίσης: Η κοινή μας πρόκληση, η συλλογική μας απάντηση», συμμετείχε ο πρόεδρος της ΚΕΔΕ και αντιπρόεδρος του Συμβουλίου Δήμων και Περιφερειών της Ευρώπης Γ. Πατούλης.
Την έναρξη του Συνεδρίου κήρυξαν με χαιρετισμό που απεύθυναν ο Πρόεδρος της ΝΕΑΣ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑΣ Κ. Μητσοτάκης και ο πρόεδρος της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών M. Schneider, με τον οποίο ο κ. Πατούλης είχε μία ιδιαίτερα γόνιμη συζήτηση για τη συμβολή της ελληνικής Τοπικής Αυτοδιοίκησης στη διαχείριση του ζητήματος.
Τα βασικά συμπεράσματα των εργασιών του Συνεδρίου, αποτυπώθηκαν σε κοινή δήλωση που εξέδωσαν τα μέλη της ομάδας του ΕΛΚ της Επιτροπής των Περιφερειών της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Σε δηλώσεις του ο κ. Πατούλης τόνισε τα εξής:
«Συμμετείχα σε ένα ιδιαίτερα εποικοδομητικό Συνέδριο από το οποίο εξήχθησαν πολύ χρήσιμα συμπεράσματα για το ποιος είναι ο πιο ενδεδειγμένος τρόπος για την ορθή και αποτελεσματική αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, σε συλλογικό επίπεδο.
Κατά τις εργασίες του Συνεδρίου αναδείχθηκε, όπως υπογραμμίζεται και στην κοινή δήλωση της ομάδας του ΕΛΚ, η σημασία της ενεργούς συμμετοχής των τοπικών και περιφερειακών αρχών στο σχεδιασμό και στην εφαρμογή της πολιτικής διαχείρισης του προσφυγικού αλλά και η ανάγκη διάθεσης περισσότερων χρηματοδοτικών πόρων για τους οποίους οι Δήμοι, θα πρέπει να έχουν την κύρια ευθύνη της χρήσης τους.
Το προσφυγικό δεν είναι ένα ζήτημα που αφορά μόνο την Ελλάδα. Αφορά όλη την ευρωπαϊκή οικογένεια για αυτό και απαιτείται η υιοθέτηση πιο δραστικών μέτρων από όλους τους υπευθύνους για τη χάραξη της Ευρωπαϊκής μεταναστευτικής πολιτικής.
Η ΚΕΔΕ παρακολουθεί επισταμένα όλες τις εξελίξεις σχετικά με το θέμα σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο, καθώς παραμένουμε αμετακίνητοι στην πάγια θέση μας πως η Τοπική Αυτοδιοίκηση είναι ο νευραλγικό κρίκος στην αλυσίδα διαχείρισης της προσφυγικής κρίσης».
Βασικά συμπεράσματα του συνεδρίου
Μερικά από τα βασικά συμπεράσματα στα οποία κατέληξαν τα μέλη της ομάδας του ΕΛΚ στην Ευρωπαική Επιτροπή των Περιφερειών, όπως αποτυπώθηκαν στην κοινή τους δήλωση, είναι τα εξής:
«- Αυτό που προσδοκούν οι πολίτες είναι μια ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζεται ομαλά. Αυτός είναι ο στόχος που θα πρέπει να επιδιώκουν όλοι οι αρμόδιοι για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων, τόσο στο επίπεδο της ΕΕ όσο και σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Προκειμένου η προσδοκία αυτή να γίνει πραγματικότητα, όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ιδίως δε οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, πρέπει να συμμετάσχουν στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή της εν λόγω πολιτικής, επιδεικνύοντας πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης.
– Φρονούμε ότι η μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ πρέπει να προβλέπει, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών —οι οποίοι πρέπει να αναγνωρίζονται ως κάτοχοι δικαιωμάτων—, την προώθηση της ισότητας και την ταχεία διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου.
– Υπενθυμίζουμε ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όσον αφορά την παροχή βοήθειας σε μετανάστες που βρίσκονται σε ανάγκη και καταφθάνουν στην ΕΕ, είναι δε αξιέπαινες για την αλληλεγγύη τους απέναντι στους συνανθρώπους μας που προσπαθούν να διαφύγουν από τον πόλεμο, τη βία και την πείνα. Με περιορισμένους, συχνά, πόρους, οι αρχές αυτές παρέχουν σημαντική ενημέρωση ως προς τα δικαιώματα, καθώς και υγειονομική περίθαλψη. Ζητούμε, στο πλαίσιο αυτό, να διατεθούν περισσότεροι χρηματοδοτικοί πόροι στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, οι οποίες θα πρέπει να έχουν την ευθύνη της χρήσης τους σε συντονισμό με τις αντίστοιχες ΜΚΟ.
– Προβάλλουμε τις απόψεις των τοπικών και των περιφερειακών αρχών οι οποίες ζητούν αποτελεσματικότερες επενδύσεις σε μια κοινή, στην ΕΕ, ολοκληρωμένη λύση για την προσφυγική κρίση. Θεωρούμε ότι είναι σημαντικό να απλοποιηθούν και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες χρηματοδότησης, να εξασφαλιστεί δε ότι οι περιφέρειες θα έχουν άμεση πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους που διατίθενται από την ΕΕ και θα μπορούν να κάνουν χρήση τόσο του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης όσο και του μέσου βοήθειας έκτακτης ανάγκης που θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση ανθρωπιστικών κρίσεων».
Η πλήρης κοινή δήλωση της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής των Περιφερειών:
«Εμείς, τα μέλη της ομάδας του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή των Περιφερειών,
- Τονίζουμε ότι αυτό που προσδοκούν οι πολίτες είναι μια ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική που εφαρμόζεται ομαλά. Αυτός είναι ο στόχος που θα πρέπει να επιδιώκουν όλοι οι αρμόδιοι για τη λήψη πολιτικών αποφάσεων, τόσο στο επίπεδο της ΕΕ όσο και σε εθνικό, περιφερειακό και τοπικό επίπεδο. Προκειμένου η προσδοκία αυτή να γίνει πραγματικότητα, όλα τα επίπεδα διακυβέρνησης, ιδίως δε οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές, πρέπει να συμμετάσχουν στον σχεδιασμό και στην εφαρμογή της εν λόγω πολιτικής, επιδεικνύοντας πνεύμα συνεργασίας και αλληλεγγύης.
- Φρονούμε ότι η μεταναστευτική πολιτική της ΕΕ πρέπει να προβλέπει, μεταξύ άλλων, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων των μεταναστών —οι οποίοι πρέπει να αναγνωρίζονται ως κάτοχοι δικαιωμάτων—, την προώθηση της ισότητας και την ταχεία διεκπεραίωση των αιτήσεων ασύλου. Ταυτόχρονα, αναγνωρίζουμε την αρχή της αμοιβαιότητας, σύμφωνα με την οποία μια πολιτική αυτού του είδους πρέπει να εγγυάται τον αμοιβαίο σεβασμό μεταξύ κοινοτήτων μεταναστών και κοινοτήτων υποδοχής. Η αρχή αυτή διασφαλίζει το πρότυπο της ελεύθερης, δημοκρατικής και ανεκτικής κοινωνίας που οικοδόμησαν οι Ευρωπαίοι.
- Υπενθυμίζουμε ότι οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές βρίσκονται στην πρώτη γραμμή όσον αφορά την παροχή βοήθειας σε μετανάστες που βρίσκονται σε ανάγκη και καταφθάνουν στην ΕΕ, είναι δε αξιέπαινες για την αλληλεγγύη τους απέναντι στους συνανθρώπους μας που προσπαθούν να διαφύγουν από τον πόλεμο, τη βία και την πείνα. Με περιορισμένους, συχνά, πόρους, οι αρχές αυτές παρέχουν σημαντική ενημέρωση ως προς τα δικαιώματα, καθώς και υγειονομική περίθαλψη. Ζητούμε, στο πλαίσιο αυτό, να διατεθούν περισσότεροι χρηματοδοτικοί πόροι στις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές, οι οποίες θα πρέπει να έχουν την ευθύνη της χρήσης τους σε συντονισμό με τις αντίστοιχες ΜΚΟ.
- Προβάλλουμε τις απόψεις των τοπικών και των περιφερειακών αρχών οι οποίες ζητούν αποτελεσματικότερες επενδύσεις σε μια κοινή, στην ΕΕ, ολοκληρωμένη λύση για την προσφυγική κρίση. Υπογραμμίζουμε ότι τα προγράμματα στο πλαίσιο του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης (ΤΑΜΕ) θα πρέπει να εφαρμόζονται κυρίως από τις τοπικές ή τις περιφερειακές αρχές και, για το σκοπό αυτό, απαιτείται καλύτερη συνεργασία με τις εθνικές αρχές διαχείρισης. Θεωρούμε ότι είναι σημαντικό να απλοποιηθούν και να επιταχυνθούν οι διαδικασίες χρηματοδότησης, να εξασφαλιστεί δε ότι οι περιφέρειες θα έχουν άμεση πρόσβαση στους χρηματοδοτικούς πόρους που διατίθενται από την ΕΕ και θα μπορούν να κάνουν χρήση τόσο του Ταμείου Ασύλου, Μετανάστευσης και Ένταξης όσο και του μέσου βοήθειας έκτακτης ανάγκης που θεσπίστηκε για την αντιμετώπιση ανθρωπιστικών κρίσεων.
- Εμμένουμε στην αρχή της μηδενικής ανοχής έναντι των διακινητών και εμπόρων ανθρώπων, συμπεριλαμβανομένων των τρομοκρατικών οργανώσεων, και ζητούμε την υιοθέτηση μιας πιο δυναμικής στρατηγικής που θα είναι σχεδιασμένη και θα εφαρμόζεται από τους υπεύθυνους χάραξης πολιτικής της ΕΕ που είναι αρμόδιοι για την καταπολέμηση αυτής της πρακτικής. Για το σκοπό αυτό, πρέπει να ενισχυθούν οι ανταλλαγές πληροφοριών με τις αρχές στις χώρες καταγωγής. Πιστεύουμε ότι για την καταπολέμηση των παράνομων διακινητών και για τη στήριξη της εφαρμογής του σχεδίου δράσης της ΕΕ, για το 2015-2020, κατά της λαθραίας διακίνησης μεταναστών απαιτείται μια προσέγγιση πολυεπίπεδης διακυβέρνησης, στην οποία θα συμμετέχουν οι τοπικές και οι περιφερειακές αρχές. Στο πλαίσιο αυτό, είμαστε έτοιμοι να συνεργαστούμε περαιτέρω με τις τοπικές και τις περιφερειακές αρχές στη Μέση Ανατολή και τη Βόρεια Αφρική.
- Υποστηρίζουμε ένθερμα τις προσπάθειες που καταβάλλονται σε επίπεδο ΕΕ για την προετοιμασία μιας ολοκληρωμένης και αποτελεσματικής μεταρρύθμισης του κοινού ευρωπαϊκού συστήματος ασύλου, και ζητούμε να βελτιωθεί η συνεργασία και να ενισχυθεί η αλληλεγγύη μεταξύ των μελών του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου σχετικά με το θέμα αυτό. Χρειαζόμαστε μια μεταρρύθμιση που θα απλουστεύσει τις διαδικασίες χορήγησης ασύλου, περιορίζοντας την συχνά αναγκαστική παραμονή των μεταναστών σε προσωρινές εγκαταστάσεις, και θα διασφαλίζει την ίση και δίκαιη μεταχείριση των αιτούντων άσυλο.
- Δίνουμε έμφαση στο γεγονός ότι, με βάση την αρχή της αμοιβαιότητας, της συνεργασίας και των κοινών υποχρεώσεων των ευρωπαϊκών κρατών μελών έναντι του προσφυγικού ζητήματος, απαιτείται να τεθεί σε εφαρμογή ένα αποδοτικό και εφικτό σχέδιο για την κατανομή των προσφύγων σε όλες τις χώρες, ανάλογα με τον πληθυσμό κάθε μιας από αυτές. Η δίκαιη κατανομή των βαρών θα είναι μια απόδειξη αλληλεγγύης μεταξύ των κρατών μελών και θα επιτρέψει σε περισσότερες τοπικές και περιφερειακές αρχές να αναλάβουν ευθύνες και να συμβάλουν περαιτέρω στην παροχή καταλύματος ασύλου στο μέλλον.
- Πιστεύουμε ότι μόνον στους αιτούντες άσυλο που προσπαθούν να διαφύγουν από τον πόλεμο, από τις διώξεις ή από φυσικές καταστροφές θα πρέπει να αναγνωρίζεται το καθεστώς του πρόσφυγα, κι ότι μόνον αυτοί θα πρέπει να μπορούν να επωφελούνται από τα δικαιώματα και τα οφέλη που απορρέουν από αυτό και να συμμετέχουν στην αναγκαία διαδικασία ένταξής τους στις κοινωνίες μας. Τονίζουμε ότι οι αιτούντες άσυλο που δεν πληρούν τις προϋποθέσεις για να δικαιούνται διεθνούς προστασίας πρέπει να επιστρέφουν στις χώρες τους. Επιδοκιμάζουμε, σχετικά, την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να καταρτιστεί, στην ΕΕ, κοινός κατάλογος ασφαλών χωρών καταγωγής, ως μέρος της εναρμόνισης των πολιτικών της ΕΕ για τη μετανάστευση, και να στηριχθούν τα θετικά αποτελέσματα των υπό εξέλιξη διοργανικών διαπραγματεύσεων, ζητούμε δε να ληφθεί μέριμνα για την προοδευτική και επιτυχή υιοθέτηση του καταλόγου από κάθε κράτος μέλος.
- Τονίζουμε ρητά ότι οι «τέσσερις ελευθερίες» της ενιαίας αγοράς της ΕΕ —ελεύθερη κυκλοφορία των εμπορευμάτων, των υπηρεσιών, των κεφαλαίων και των προσώπων— πρέπει να διαφυλαχθούν όλες ανεξαιρέτως, ως ένας από τους ακρογωνιαίους λίθους της ΕΕ. Εκφράζουμε τη βαθιά μας ανησυχία ως προς οποιονδήποτε πιθανό περιορισμό της ελεύθερης κυκλοφορίας των προσώπων, η οποία αποτελεί θεμελιώδες στοιχείο του ευρωπαϊκού σχεδίου. Στο πλαίσιο αυτό, υπενθυμίζουμε ότι τυχόν επαναφορά των συνοριακών ελέγχων εντός του χώρου Σένγκεν θα οδηγήσει σε απώλεια επενδύσεων και θα έχει αρνητικό αντίκτυπο στη διαπεριφερειακή και διασυνοριακή οικονομική συνεργασία. Εν προκειμένω, χαιρετίζουμε τη νεοσυσταθείσα Ευρωπαϊκή Συνοριοφυλακή και Ακτοφυλακή, η οποία θα βοηθήσει στην πρόληψη μελλοντικών απειλών και θα διασφαλίσει το κατάλληλο επίπεδο εσωτερικής ασφάλειας εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
- Υποστηρίζουμε τις τρίτες χώρες διέλευσης, ώστε να προλαμβάνονται οι αναχωρήσεις εκτοπισμένων ανθρώπων προς την ΕΕ. Λόγω της επιδείνωσης των συγκρούσεων και της αυξανόμενης βίας σε βάρος αμάχων στη Μέση Ανατολή και την Αφρική, η προστασία των προσφύγων στις περιοχές καταγωγής τους πρέπει να αποβεί καθοριστικό στοιχείο των προσπαθειών αντιμετώπισης του αυξανόμενου αριθμού εκτοπισμένων ανθρώπων. Προσδοκία μας είναι να αποτελέσουμε ένα ανθρώπινο και σταθερό στοιχείο της στρατηγικής της ΕΕ για την προσφυγική κρίση και, ως εκ τούτου, είμαστε αποφασισμένοι να επενδύσουμε περισσότερους πόρους στον σχεδιασμό ενός ολοκληρωμένου και μακροπρόθεσμου οδικού χάρτη, βοηθώντας τους ανθρώπους αυτούς να ξαναφτιάξουν τη ζωή τους με αξιοπρέπεια, όσο το δυνατόν πιο κοντά στη χώρα καταγωγής τους.
