Ο κινηματογράφος «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ» κατασκευάστηκε το 1986 από τη Δημοτική Αρχή επί Δημαρχίας Γιώργου Ηλιακόπουλου, υλοποιώντας απόφαση του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Κέντρου, με υπεύθυνο τον αείμνηστο Δημήτρη Καβούρη και μέλη που συμμετείχαν σε αυτό το εγχείρημα: τον Γιώργο Γρηγοριάδη, την Ευγενία Ζωγράφου, τον Γιώργο Μιχαηλίδη, τον Λάζαρο Μπελίτση (ο «νονός» του κινηματογράφου) και την Ανθή Χαρώνη.
Οι κινηματογράφοι που λειτουργούσαν μεταπολιτευτικά στο Ηράκλειο, ήταν η «ΜΟΝΑ ΛΙΖΑ» στην οδό Πεύκων στο ύψος της Αττικής Οδού, η «ΑΝΟΙΞΗ» στην Καναπίτσα και τα «ΤΡΙΑ ΑΣΤΕΡΙΑ». Είχαν κλείσει υπέροχοι κινηματογράφοι όπως η «ΗΡΑ», στην κεντρική πλατεία του Ηρακλείου, η «ΗΧΩ» στην Στέλιου Καραγιώργη, η «ΡΟΖΑΛΙ» στο τέρμα της Λεωφόρου Ηρακλείου, ενώ η «ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ» στην Πλαπούτα και Πεύκων στο Παλαιό Ηράκλειο υπολειτουργούσε.
Το Ηράκλειο μεταπολιτευτικά γνώρισε «ημέρες δόξας» στα κινηματογραφικά πράγματα με τη λειτουργία καταρχήν του κινηματογράφου «ΑΝΟΙΞΗ» στην Καναπίτσα, το καλοκαίρι του ’78 από τη Δημοκρατική Κίνηση Νέων, με υπεύθυνο τον Γιώργο Μιχαηλίδη.
Το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου, στις αρχές της δεκαετίας του ’80, παρουσίασε για ένα μήνα στην «ΑΝΟΙΞΗ» μια σειρά από αφιερώματα σε γνωστούς σκηνοθέτες. Την επόμενη χρονιά, ενοικίασε και λειτούργησε τον κινηματογράφο «ΑΝΝΑ ΜΑΡΙΑ» στο Παλαιό Ηράκλειο, παρουσιάζοντας θεματικές ενότητες και πρωτότυπα αφιερώματα (π.χ. διαφορετική ματιά στο ίδιο θέμα).
Μέσα από αυτήν τη διαδρομή, ωρίμασε η ιδέα της δημιουργίας ενός θερινού δημοτικού κινηματογράφου, που δεν θα ακολουθούσε την πεπατημένη με επαναλήψεις επιτυχιών της χειμερινής περιόδου και μοναδικό κριτήριο τον αριθμό των εισιτηρίων, αλλά θα έδινε έμφαση στην ποιότητα των ταινιών.
Σε μια σημαντική συνάντηση μεταξύ των Μίμη Καβούρη, Γιώργου Μαστοράκου (τότε αντιδημάρχου) και Γιώργου Μιχαηλίδη (υπαλλήλου Πολιτιστικού Κέντρου), με τον Δήμαρχο Γιώργο Ηλιακόπουλο, μεταφέρθηκε η πρόταση του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Κέντρου να δημιουργηθεί ο Δημοτικός Κινηματογράφος στο οικόπεδο της οδού Κέας, το οποίο μόλις είχε περάσει στην κυριότητα του Δήμου, αφού είχε δοθεί μάχη με περίοικους που προσπαθούσαν να το καταπατήσουν, και επίσης να γίνει προσπάθεια να εξαγορασθεί το Στούντιο της ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ. Επρόκειτο για έναν υπέροχο κινηματογραφικό χώρο επί της οδού Κέας που διέθετε τη μοναδική εσωτερική κυκλική κινηματογραφική αίθουσα στην Ελλάδα, ο οποίος δυστυχώς έπειτα από λίγα χρόνια κατεδαφίστηκε, μπαζώθηκε και στη θέση του ανεγέρθηκε πολυκατοικία.
Ευτύχησε όμως το Ηράκλειο να προχωρήσει η ιδέα της κατασκευής του καλοκαιρινού δημοτικού κινηματογράφου.
Ο κινηματογράφος λειτούργησε για πρώτη φορά το καλοκαίρι του ’87 επί Δημαρχίας Γιώργου Γρηγοριάδη, μιας και στις εκλογές του φθινοπώρου του ’86 άλλαξε η διοίκηση του Δήμου. Υπεύθυνος από την τότε Δημοτική Αρχή για οργανωτικά και διοικητικά ζητήματα, ορίσθηκε ο Πρόεδρος του Δημοτικού Συμβουλίου, Κυριάκος Φιλιππίδης, και υπεύθυνοι προγράμματος και λειτουργίας, ο υπάλληλος Γιώργος Μιχαηλίδης, και τα μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου του Πολιτιστικού Κέντρου, Δημήτρης Καβούρης, Λάζαρος Μπελίτσης, Ανθή Χαρώνη, με εξωτερικό συνεργάτη τον Τάκη Μπαστέα, σκηνοθέτη, θεωρητικό του κινηματογράφου και κάτοχο του μεγαλύτερου αρχείου DVD στην Ελλάδα.
Η «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ» ήταν ο πρώτος Δημοτικός κινηματογράφος της Αττικής (το CINE «ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ» στον Κορυδαλλό, δημιουργήθηκε τρία χρόνια αργότερα) και ο τρίτος σε αριθμό εισιτηρίων γενικά, μετά το «CINE ΦΙΛΟΘΕΗ» και την «ΜΠΟΜΠΟΝΙΕΡΑ» στην Κηφισιά.
Η «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ», ένας οικείος, αλλά και εναλλακτικός χώρος ψυχαγωγίας, συνδύαζε «το αγιόκλημα και τα γιασεμιά» με την πρωτοτυπία: δύο καθίσματα – ένα τραπεζάκι. Από την πρώτη χρονιά λειτούργησε με πλήρες, δημοσιοποιημένο πρόγραμμα όλης της σεζόν, με τέσσερις ταινίες την εβδομάδα, με εκείνη της Παρασκευής που απευθυνόταν στα παιδιά. Η επιλογή των ταινιών γινόταν από το παγκόσμιο κινηματογραφικό στερέωμα, με έμφαση στην ευρωπαϊκή παραγωγή. Θεματικές ενότητες, συζητήσεις, ταινίες «ξεχασμένες», αλλά πάντα επίκαιρες, έγιναν πόλος έλξης ενός κοινού από όλη την Αττική. Ήταν ο πρώτος και μοναδικός κινηματογράφος που η κριτική της κάθε ταινίας ήταν πρωτότυπη και όχι μια αναπαραγωγή από τις δημοσιευμένες στον ημερήσιο Τύπο.
Αξίζει να αναφερθούν οι δυο πρώτοι μηχανικοί που ανέλαβαν την τεχνική υποστήριξη της «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑΣ», δυο σπουδαίοι επαγγελματίες, φίλοι και συνεργάτες για πολλά χρόνια, ο .Κώστας Κατσίκας και ο .Γιώργος Μπολέτσης. Δυο θυμόσοφοι με κύριο χαρακτηριστικό την ευγένεια και την αγάπη τους στον κινηματογράφο. Μεγάλοι σε ηλικία έφεραν στη «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ» όλη τη γνώση και την εμπειρία δεκάδων χρόνων στον κινηματογράφο. Από τις αρχές του ’90 τις προβολές ανέλαβε ο αείμνηστος Απόστολος Κωνσταντινόπουλος, ένας από τους καλύτερους μηχανικούς προβολής στην Ελλάδα. Την καθαριότητα του χώρου είχε αναλάβει η .Κανέλλα Κοτίνη για πολλά χρόνια. Ένας βασικός συντελεστής της επιτυχημένης πορείας του κινηματογράφου, ήταν ο Τάκης Μπαστέας με τις «τρομερές» αναλύσεις του και τα προγράμματά του, που προσφέρονταν στο θεατή κατά την είσοδό του στον κινηματογράφο. Προγράμματα που απέφευγαν το μοντέλο «η συνέχεια επί της οθόνης» και προσέγγιζαν με κριτικό τρόπο τις ταινίες με σκοπό τη δημιουργία μιας «σινεφιλίας» κατά τα πρότυπα των κινηματογράφων «ΣΤΟΥΝΤΙΟ» και «ΑΛΚΥΟΝΙΔΑ».
Η λειτουργία του κινηματογράφου ξεκίνησε από το Πολιτιστικό Κέντρο του Δήμου, αλλά τα μετέπειτα χρόνια ανατέθηκε στη Δημοτική Επιχείρηση ΔΕΤΕΗΑ για διαχειριστικούς λόγους. Για αρκετά χρόνια, ο κινηματογράφος διατήρησε τα ποιοτικά του χαρακτηριστικά, το συνδυασμό ψυχαγωγικής και καλλιτεχνικής διάστασης, το ολοκληρωμένο πρόγραμμα, τις πρωτότυπες κριτικές, τις ταινίες τέχνης το Σεπτέμβρη και τα αφιερώματα στο νέο ελληνικό κινηματογράφο. Την περίοδο αυτή, σημαντική υπήρξε και η συμβολή του Θάνου Ξηρού, μέλους του Δ.Σ. του Πολιτιστικού Κέντρου, Διευθυντή του Τμήματος Κινηματογράφου του Υπουργείου Πολιτισμού και δημιουργού της Μικρής Πειραματικής Κινηματογραφικής Λέσχης της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών. Να προσθέσουμε εδώ, ότι η «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ» πέρασε και στη λογοτεχνία, αφού το τελευταίο πεζογραφικό βιβλίο του Θάνου Ξηρού έχει τον τίτλο «ΚΑΛΟΚΑΙΡΙΝΗ ΝΟΣΤΑΛΓΙΑ», με ομώνυμο διήγημα να περιέχεται στις σελίδες του.
Στη δεκαεννιάχρονη πορεία της «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑΣ», δεν έλειψαν οι στιγμές αδιαφορίας που οδήγησαν στην «εύκολη» στροφή αποκλειστικά προς εμπορικές ταινίες, στροφή που δεν επέφερε αύξηση του αριθμού εισιτηρίων, με αποτέλεσμα τη σύμπτυξη των μηνών λειτουργίας της. Στιγμές που ευχόμαστε να μην επαναληφθούν από τους εκάστοτε υπεύθυνους για τη λειτουργία του πρώτου Δημοτικού Θερινού Κινηματογράφου στην Αττική, για να μη νοσταλγούμε βραδιές και εποχές…Την ιστορική αυτή αναδρομή προκάλεσε η παρουσίαση(;) του φετινού προγράμματος της «ΝΟΣΤΑΛΓΙΑΣ» από τη Δημοτική Αρχή και τον Κ. Τιμογιαννάκη. Ο «Άλλος Τόπος Επικοινωνίας και Πολιτισμού» αισθάνεται την υποχρέωση να συμβάλει στην ενημέρωση των δημοτών, αλλά και της Δημοτικής Αρχής και των συνεργατών της, μέσα από την αποκατάσταση της ιστορικής αλήθειας. Το κείμενο αυτό μπορεί να θεωρηθεί και ως αρχή ενός τεκμηριωμένου διαλόγου για την πόλη και τις υποδομές της.
