Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 26/09/2026
Νέα, εύθραυστη διπλωματική κινητικότητα μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν βρίσκεται στο επίκεντρο της διεθνούς επικαιρότητας, με τη Γενική Συνέλευση του ΟΗΕ στη Νέα Υόρκη να εξελίσσεται σε κρίσιμο πεδίο για την επόμενη ημέρα του πολέμου. Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι πραγματοποίησαν τις πρώτες έμμεσες επαφές εδώ και μήνες, αφήνοντας ανοιχτό ένα παράθυρο για συμφωνία, αλλά δίχως να έχει υπάρξει μέχρι στιγμής ουσιαστική μεταβολή στις θέσεις των δύο πλευρών.
Χάσμα με… γέφυρες
Από το βήμα του ΟΗΕ ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εμφανίστηκε ταυτόχρονα επιθετικός, αλλά και ανοιχτός στη διπλωματία. Προειδοποίησε το Ιράν ότι μπορεί να οδηγηθεί σε πλήρη καταστροφή εάν δεν υπάρξει συμφωνία, υποστηρίζοντας όμως την ίδια στιγμή ότι μια διευθέτηση μπορεί να βρίσκεται κοντά. Από την πλευρά του, ο ΥΠΕΞ του Ιράν Μασούντ Πεζεσκιάν κράτησε σαφώς πιο σκληρή στάση, απορρίπτοντας την ιδέα της παράδοσης του Ιράν, καταγγέλλοντας τις αμερικανικές επιθέσεις και αφήνοντας την ίδια στιγμή και εκείνος ανοιχτό τον δρόμο της διπλωματίας εάν και εφόσον οι ΗΠΑ είναι έτοιμες να δεχθούν τις απαιτήσεις της Τεχεράνης.
Σε κρίσιμο σημείο
Το κρίσιμο ζήτημα πλέον είναι εάν αυτές οι επαφές μπορούν να μετατραπούν σε πραγματική αποκλιμάκωση – πράγμα που με βάση την πρόσφατη εμπειρία δείχνει εξαιρετικά δύσκολο. Αυτό αφορά άμεσα τις επιπτώσεις του πολεμικού «σήριαλ» ΗΠΑ – Ιράν στην παγκόσμια οικονομία, καθώς το πετρέλαιο παραμένει κοντά ή πάνω από τα 100 δολάρια το βαρέλι, διατηρώντας το ενεργειακό σοκ που έχει υποστεί ολόκληρος ο πλανήτης και το ντόμινο συνεπειών στην οικονομία και των δύο πλευρών του Ατλαντικού.
Κλειστά στενά και Χούθι
Στο επίκεντρο βρίσκονται ασφαλώς τα Στενά του Ορμούζ, από τα οποία διέρχεται σημαντικό μέρος του παγκόσμιου εμπορίου πετρελαίου. Η Τεχεράνη έχει αφήσει να εννοηθεί ότι θα μπορούσε να ανοίξει εκ νέου τον δρόμο για τη ναυσιπλοΐα, υπό την προϋπόθεση ότι η Ουάσιγκτον θα περιορίσει τη στρατιωτική πίεση και θα άρει τον αποκλεισμό. Την ίδια στιγμή, η δράση των Χούθι και οι επιθέσεις σε στόχους στη Σαουδική Αραβία και συγκεκριμένα διυλιστήρια και αγωγούς πετρελαίου προσθέτουν έναν ακόμη παράγοντα αστάθειας στην ήδη εύθραυστη ενεργειακή αγορά και εντείνουν την ανησυχία, η οποία αποτυπώνεται με «κόκκινα σημάδια» στα χρηματιστηριακά ταμπλό και άνοδο στην τιμή του λεγόμενου «μαύρου χρυσού».
Το διπλωματικό βάρος
Το μεγάλο ερώτημα συνεπώς δεν είναι μόνο εάν Ουάσιγκτον και Τεχεράνη μπορούν να συμφωνήσουν και να σιγήσουν τα όπλα -όπως δεν έκαναν εδώ και μήνες έως τώρα παρά μόνο για ένα μικρό χρονικό διάστημα, δίχως επιτυχία- αλλά εάν η διπλωματική κινητικότητα στη Νέα Υόρκη εξ αφορμής της συνάντησης του ΟΗΕ μπορεί να αποτρέψει ένα ακόμη μεγαλύτερο ενεργειακό σοκ. Διότι οι αναλυτές συμφωνούν πως μια νέα στρατιωτική κλιμάκωση θα μπορούσε να μετατρέψει τα σημερινά επίπεδα των τιμών σε αφετηρία για μια πολύ δυσκολότερη περίοδο για την παγκόσμια οικονομία και ενώ ο χειμώνας ήδη αναμένεται δύσκολος.
