Στην κατάμεστη αίθουσα τελετών του Υπουργείου Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων “Jacqueline de Romilly” στο Μαρούσι την Τετάρτη 2 Σεπτεμβρίου 2009 και ώρα 12 μεσημέρι έγινε η τελετή απονομής βραβείων του 8ου ετήσιου Μαθητικού Ευρωπαϊκού Διαγωνισμού στην Αρχαία Ελληνική Γλώσσα και Γραμματεία και ακολούθησε δεξίωση.
Του Δημήτρη Μασούρη
Πολλά από τα εκπαιδευτικά ιδρύματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της Ευρώπης και μερικά από τη Νότια Αμερική (Αργεντινή-Βενεζουέλα-Μεξικό) από τη Γεωργία – Τιφλίδα, Ασία – έδωσαν το παρόν τους.
Ο παγκόσμιος αυτός διαγωνισμός, που τέθηκε υπό την αιγίδα του προέδρου της Δημοκρατίας, ήταν όνειρο του μεγάλου Έλληνα φιλόλογου-φιλόσοφου και παιδαγωγού εν ταυτώ αείμνηστου Κωνσταντίνου Γεωργούλη, ιδρυτή της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων και καθηγητή μου, οραματιστή της ανόρθωσης της Ελληνικής Παιδείας.
Το 1ο, 2ο και 3ο βραβείο, που απονεμήθηκε από τον υπουργό Εθνικής Παιδείας κ. Άρη Σπηλιωτόπουλο, ανήκε σε μαθητές της Ελλάδος (Πειραιά-Νέα Σμύρνη) και της Ελβετίας. Ακολούθησαν μαθητές από τη Βιέννη, Κύπρο, Αγγλία, Ισπανία, Τιφλίδα, Ρωσία, Κροατία (Βοσνία-Ερζεγοβίνη).
Είναι ενθουσιαστικό το γεγονός ότι σε ξένες χώρες (π.χ. Γαλλία) καλλιεργούνται τα αρχαία ελληνικά από το πρωτότυπο και η δευτεροβάθμια εκπαίδευση διαθέτει αρκετές έδρες διδασκαλίας τους. Και να φανταστεί κανείς ακόμη πως η Κροατία διατηρεί 16 κλασικά λύκεια και η αρχαία ελληνική γλώσσα έχει την πρώτη θέση στα δημόσια σχολεία. Υπάρχουν εκεί και λειτουργούν ανθρωπιστικά λύκεια – καθώς και σε άλλα κράτη της Ευρώπης και σε άλλες ηπείρους, ενώ εμείς εδώ στην Ελλάδα έχουμε ενδοιασμούς, αν θα πρέπει να επαναφέρουμε τις ανθρωπιστικές σπουδές στα Λύκειά μας και κάνουμε ατέρμονες συζητήσεις, ασχετολογούντες και σκόπιμα απεραντολογούντες για να περνάμε τον καιρό μας, λαϊκίζοντες και δημαγωγούντες χωρίς αποτέλεσμα.
Το Παιδαγωγικό Ινστιτούτο πρέπει να προχωρήσει επιτέλους χωρίς χρονοτριβές στον τομέα αυτό. Είναι αποκαρδιωτικό οι Βαλκάνιοι να έχουν ανθρωπιστικές σπουδές με αρχαία ελληνικά και λατινικά κείμενα. Εμείς κάναμε τα πάντα, για να τα καταργήσουμε.
Οι νέοι στην Ευρώπη αγαπούν τα αρχαία ελληνικά και είναι οι καλλίτεροι πρεσβευτές του αρχαίου κόσμου. Έρχονται και επισκέπτονται την αρχαία μας κληρονομιά. Πηγαίνουν, όταν φθάνουν στην Αθήνα, και στο Μουσείο της Ακρόπολης. Χαίρονται για τις αρχαιότητες και λυπούνται, όταν βλέπουν τις άδειες μετόπες και τα αετώματα από τα γλυπτά τους.
Ατυχώς εμείς εδώ στη χώρα μας τα ισοπεδώσαμε όλα. Ζούμε το θρίαμβο του (κε)νού και τη χρεοκοπία της λογικής, όπως είπε ο Γκαίτε. Το (κε)νού νου είναι δικό μας.
Οι μαθητές της Ευρώπης καθώς και οι καθηγητές τους, που και εκείνοι βραβεύθηκαν για τη διδασκαλία τους στην αρχαία, αγάπησαν και αγκάλιασαν στα σχολεία τους την αρχαία ελληνική σκέψη. Στην Ελλάδα είχαμε πρότυπα σχολεία, τα οποία ατυχώς καταργήσαμε γιατί έδιναν, λέει, κλασική κατεύθυνση, την οποία δε χρειαζόμαστε. Και όμως οι καλλίτεροι επιστήμονες δικηγόροι, γιατροί, φυσικοί, χημικοί, αρχιτέκτονες κ.λ.π. βγήκαν από σχολεία με κλασική κατεύθυνση και μπορώ να διαβεβαιώσω πως ελάχιστοι ή καθόλου φιλόλογοι δε βγήκαν από πρότυπα σχολεία κλασικής κατεύθυνσης. Σημειώνω δε πως η Βαρβάκειος Σχολή, που ήταν κάποτε σχολείο πρότυπο, αυστηρά δοκιμασμένο, στο Διαγωνισμό ήρθε πέμπτο.
Στους καιρούς μας, στα σχολεία μας, πολλά μαθήματα χειμάζονται, όπως η Ιστορία, Γεωγραφία, Θεολογία, Φιλοσοφία και μερικά άλλα, γιατί το κέντρο του βάρους έπεσε στα μαθήματα των πανεπιστημιακών κατευθύνσεων.
Η επιμονή μου –προσωπικά το διατύπωσα ως Επιθεωρητής– πάντα ήταν η αποδέσμευση του Λυκείου από την ακαδημαϊκή εισαγωγή των μαθητών στα Πανεπιστήμια. Τώρα διαφαίνεται κάποια αχνή προσπάθεια αποδέσμευσης. Ίδωμεν. Υπάρχει τρόπος, μα βούληση δεν υπάρχει. Και όσο γίνεται αυτό, εμείς θα βλέπουμε τη στέρησή μας στις ανθρωπιστικές σπουδές και θα επιμένουμε πως η τραγωδία «Πέρσες» είναι του Ευριπίδη και οι «Χοηφόρες» του Σοφοκλή, για να μας περιγελούν οι ξένοι.
Καιρός να ανακάμψουμε και να ανανήψουμε στην παιδεία μας, μέχρι πότε θα υπνώττουμε; Καιρός να επανδρωθούν τα πρότυπα σχολεία και να διδαχτούν κανονικά τα αρχαία ελληνικά, όπως τόνισε και η πρόεδρος της Εταιρείας Ελλήνων Φιλολόγων καθηγήτρια Πανεπιστημίου Αθηνών κ. Ξανθάκη-Καραμάνου Γεωργία. Χρειαζόμαστε λοιπόν ελεγειακό ποιητή, όπως τον Καλλίνο (απόσπ. 1) να ξυπνήσουμε, ακούγοντας τους στίχους του «πότε θα δείξετε θάρρος; Ως πότε θα κοιμάστε; Τους γειτονικούς λαούς δεν τους ντρέπεστε εσείς;
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Από τη στήλη αυτή πρέπει να επισημάνω με ενθουσιασμό πως ο διδάκτορας της Φιλολογίας και πρόεδρος της Πανελλήνιας Ένωσης Φιλολόγων κ. Στέφος Αναστ. στην εισήγησή του αναφέρθηκε πολύ όμορφα και σωστά «πως η βράβευση των μαθητών και των καθηγητών τους συντελείται στην Αθμόνια γη, όπου βρίσκεται το υπουργείο Εθνικής Παιδείας και Θρησκευμάτων και όπου λαμπρό ναό είχε η προστάτρια του Αθμόνου της Κεκροπίδας Φυλής Αμαρυσία Άρτεμις».
Και τα λόγια αυτά εντυπωσίασαν άπαντες.
