Οι περιπτώσεις αυτές δεν φθάνουν σε μας όμως με τη μορφή εθισμού ευρύτερων κοινωνικών ομάδων ή καθημερινής κατανάλωσης ή χρήσης ουσιών.
Η -χρονολογικά- πρώτη ουσία, που φαίνεται ότι έγινε απαραίτητη σε μεγάλες πληθυσμιακές ομάδες, κυρίως της Μέσης Ανατολής και της Ασίας και σε επίπεδο συχνής ή και καθημερινής χρήσης, ήταν το όπιο.
Στην Ελλάδα, μέχρι περίπου τα μέσα ή το τέλος της δεκαετίας του ’70, το όπιο ήταν ιδιαιτερότητα περιορισμένου αριθμού προσώπων, οι περισσότεροι των οποίων εθεωρούντο και περιθωριακοί.
Και σήμερα, ζούμε τη λαίλαπα. Ηρωίνη, κοκαΐνη, κρακ, χάπια και δεν ξέρω τι άλλο, διαθέσιμα από εύκολα προσβάσιμες πηγές.
Έμποροι, χρήστες, cκαραβάκια", χρηματισμοί, εκβιασμοί και δεν τελειώνουμε με τις παραβάσεις του Ποινικού Κώδικα.
Και εμείς στη μέση να ψάχνουμε την άκρη.
Θα ζήσουμε την κατάργηση του εμπορίου ναρκωτικών; Δεν το πιστεύω. Οι διωκτικές αρχές κάνουν τη δουλειά τους όσο μπορούν καλύτερα, παρά τα όσα παρατράγουδα μπορεί να βγαίνουν στο φως από καιρού εις καιρό. Από την άλλη, όμως, ξέρουμε πόσοι πολλοί είναι οι παράγοντες εκείνοι που με κάνουν να πιστεύω ότι το τέλος του λαθρεμπορίου αυτών των υλών είναι, στην καλύτερη των περιπτώσεων, πολύ μακριά.
Έτσι κι αλλιώς, οι ασχολούμενοι με την παραγωγή και διακίνησή τους είναι άτομα στα οποία η λέξη ηθική είναι ανύπαρκτη.
Οι παραγωγοί και οι έμποροι δημιουργούν τεράστιες περιουσίες που όχι μόνο ακραίες καταναλωτικές ανάγκες και ιδιομορφίες τους ικανοποιούν, αλλά τους προσφέρουν και δύναμη. Δύναμη ικανή για να πληρώνουν εκβιαστές αλλά και να κάμπτουν συνειδήσεις.
Ένα κατ’ αρχήν και κατά τεκμήριο ανήθικο και ανυπόληπτο άτομο θα παραιτηθεί αυτών των προνομίων; Πιστεύω ότι όχι. Αντίθετα, θα παλέψει με νύχια και με δόντια να τα κρατήσει και να τα αβγατίσει.
Ξέρουμε επίσης ότι η παραγωγή και η εμπορία ναρκωτικών συνδέεται άμεσα και με τη λαθρεμπορία όπλων – ακόμη και οπλικών συστημάτων.
Τι να πει αλήθεια κανείς για την αμέμπτου ηθικής αντίληψη ενός, π.χ., απελευθερωτικού κινήματος -όπως τουλάχιστον έχει γραφεί στις εφημερίδες- να δέχεται να χρηματοδοτείται από τα ναρκωτικά για να αγοράσει οπλισμό… Ας κάνουμε δηλαδή την επανάστασή μας και, όταν έλθουμε στα πράγματα, τότε καθαρίζουμε και με τα ναρκωτικά!
Αυτό λοιπόν που μας μένει είναι να κρατήσουμε τα ναρκωτικά μακριά από μας. Μακριά από μας τους ίδιους, τα παιδιά μας και τα εγγόνια μας. Για να το επιτύχουμε αυτό πρέπει να δούμε τους λόγους και τους τρόπους που δημιουργούνται οι χρήστες.
Ας δούμε πρώτα το πιο εύκολο κομμάτι. Τα άτομα, κυρίως παιδιά, που δεν έχουν την τάση ή το περιβάλλον που θα τα ωθούσε στη χρήση.
Αυτά τα παιδιά τα εξοπλίζουμε με γνώση γύρω από το θέμα, να προσέχουν πού πάνε, με ποιους κάνουν παρέα, τι
είδους οικογένειες συναναστρέφονται, τι καταναλώνουν…
Να κάνουν καλές και δυνατές φιλίες που θα δώσουν σε όλη την ομάδα δύναμη αντίστασης.
Ας πάμε τώρα στα δύσκολα.
Στην εποχή μας γιγαντώθηκαν πολλοί και διάφοροι παράγοντες που διευκολύνουν τη δημιουργία προϋποθέσεων και κατάλληλης ψυχοσύνθεσης και συνθέτουν το κλίμα ώστε ένα επιρρεπές άτομο να γίνει χρήστης.
Ως τέτοια θα ξεχώριζα:
– Άτομα που επιλέγουν τη μοναχική ζωή και ασχολούνται με την τηλεόραση και το Διαδίκτυο ως αποκλειστικό τρόπο ζωής.
Άτομα από χαρακτήρα μοναχικά και αντικοινωνικά.
– Άτομα με προβλήματα σεξουαλικότητας ή παρεμφερείς ιδιαιτερότητες.
– Άτομα με σύμπλεγμα κατωτερότητας που δεν αντέχουν στον ανταγωνισμό.
– Άτομα που δεν αντέχουν την οικονομική αδυναμία τους να καλύψουν καταναλωτικές ανάγκες.
– Άτομα που προέρχονται από οικογένειες με προβλήματα, όπως διαζευγμένους γονείς κατ’ αρχήν ή προβλήματα οικονομικά, μακροχρόνιας ανεργίας, στέγης, κατώτερης μόρφωσης, οικογενειακής βίας (και ακόμη χειρότερα θύματα ενδοοικογενειακού βιασμού), κ.λπ.
Η τραγωδία είναι μέσα στα ανθρώπινα. Καθώς και το λανθάνειν ανθρώπινο.
Όλα δεν μπορούμε να τα προβλέψουμε. Πολλά όμως μπορούμε να τα προλάβουμε προτού είναι αργά.
Η σωστή, δυνατή, δεμένη οικογένεια, με γνώση και ηρεμία, με αγάπη για τη φύση και το περιβάλλον, με κανόνες συμπεριφοράς, με επίγνωση του τι και γιατί καταναλώνουμε, με καλλιέργεια στη μουσική, τη γλώσσα και τον αθλητισμό, η οικογένεια με ισορροπημένες λειτουργίες κινδυνεύει λιγότερο να δει ένα μέλος της στον κυκεώνα των ναρκωτικών.
Η έγκαιρη αναγνώριση των ελαττωμάτων μας, των αδυναμιών μας, δικών μας ή των παιδιών μας και η αποδοχή μας να τα αντιμετωπίσουμε, θα μας οδηγήσει, επίσης, στο ποθητό αποτέλεσμα.
Ο αυτο-αποκλεισμός μας από τις λύσεις που μπορούν να δοθούν είναι κακή και επικίνδυνη απόφαση.
Σήμερα, πάντως, δεν είμαστε και τόσο μόνοι όσο νομίζουμε. Υπάρχουν πολλές οργανώσεις -και στα πλαίσια του Δήμου- που μπορούν να βοηθήσουν, αρκεί να τους ζητήσουμε τη βοήθειά τους. Αν δεν τους το πούμε, εκείνοι πώς να το ξέρουν;
Και βέβαια, μετά την οικογένεια, ο ρόλος του σχολείου και των δασκάλων είναι αποφασιστικός για να δημιουργήσουν παιδιά με γνώση, αυτογνωσία και αυτοπεποίθηση.
Είπα στην αρχή αυτού του σημειώματος για τους χασισοπότες, ότι μέχρι πριν από λίγες δεκαετίες ήταν περιθωριακά άτομα.
Ξέρετε ποιος ήταν ο ανασταλτικός εκείνος παράγοντας που κρατούσε τα άτομα εκείνα εκτός κοινωνικού περίγυρου; Η γειτονιά. Εκείνο το κοινωνικό κύτταρο που αν και με μειονεκτήματα, εντούτοις ασκούσε ισχυρό κοινωνικό έλεγχο.
Θεωρώ ευχής έργο να κατορθώσουμε να ανασυστήσουμε τη γειτονιά και να πάψουμε να είμαστε ξένοι στην ίδια πολυκατοικία.
Ο λόγος που με έκανε να γράψω αυτό το σημείωμα δεν είναι διότι θεωρώ εαυτήν ειδική επί των ναρκωτικών, αλλά γιατί η κοινωνία μας ως σύνολο λειτουργεί σαν χωράφι άκρως εύφορο για να καρπίζουν τα ναρκωτικά. Πρέπει να αναθεωρήσουμε συνολικά τις συμπεριφορές μας και να τις οροθετήσουμε ξανά. Δεν ζητώ επαναφορά στον συντηρητισμό. Ζητώ να γίνουμε ξανά ελεύθεροι πολίτες γιατί τώρα είμαστε πολιορκημένοι και σκλάβοι.
Ραλλού Τραγέλλη-Ξανθοπούλου
αντιδήμαρχος Παιδείας-Διοίκησης Δήμου Μελισσίων
