Συνέντευξη: Τάσος Μεργιάννης
Μετά από 45 χρόνια επιστρέφει στο Θέατρο Τέχνης σκηνοθετώντας το έργο «Ο εραστής» του Πίντερ. Αυτή ήταν η κατάλληλη αφορμή για να συνομιλήσουμε με μια από τις καλύτερες μαθήτριες του Καρόλου Κουν, την αγαπημένη ηθοποιό Μίνα Αδαμάκη
«Δεν κάνουμε θέατρο για να ζήσουμε. Κάνουμε θέατρο για να πλουτίσουμε τους εαυτούς μας, το κοινό που μας παρακολουθεί κι όλοι μαζί να βοηθήσουμε να δημιουργηθεί ένας ψυχικά πλούσιος πολιτισμός στον τόπο μας» έλεγε ο μέγιστος θεατράνθρωπος Κάρολος Κουν. Λόγια που αποτυπώνουν στο ακέραιο το modus vivendi της Μίνας Αδαμάκη. Μετά από 45 χρόνια η αγαπητή ηθοποιός κατεβαίνει ξανά τα σκαλιά του Υπογείου του Θεάτρου Τέχνης για να ιχνηλατήσει γύρω από τον χώρο που έδρασε και μεγαλούργησε ο μεγάλος της δάσκαλος. Η Μίνα Αδαμάκη μιλάει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για την γνωριμία της με τον Κουν, τα παιδικά της χρόνια, το Ελεύθερο Θέατρο, τις «3 Χάριτες» και ομολογεί πως σπούδασε υποκριτική κρυφά από τους γονείς της οι οποίοι την ήθελαν νομικό.
Μπορείτε να μας συστήσετε το έργο;
Ο ‘’εραστής’’ είναι από τα πιο ‘’απλά’’ έργα του Πίντερ- όσο ‘’απλό’’ μπορεί να είναι ένα έργο του Πίντερ, καθώς ο λόγος του πάντα περιέχει αμφισημίες και επιδέχεται πολλές ερμηνείες. Η ιστορία μιλάει για ένα τυπικό ζευγάρι Άγγλων μεσοαστών που ζει σε ένα εξοχικό σπίτι. Περνούν μια ωραία ζωή αλλά το πρόβλημά τους είναι ότι έχει ατονήσει το ερωτικό τους ενδιαφέρον. Καταλήγουν, λοιπόν, κοινή συναινέσει, στην απόφαση να βρει η σύζυγος έναν εραστή, τον οποίο θα δέχεται στο σπίτι τους 2-3 φορές την εβδομάδα την ώρα που λείπει ο σύζυγος στη δουλειά. Αυτή η συμφωνία αποδίδει μέχρι που κάποια στιγμή ο σύζυγος αποφασίζει να αλλάξει αυτήν την συνθήκη. Αρχίζει να κάνει σκηνές ζήλιας και η σχέση τους ακροβατεί σε ένα τεντωμένο σχοινί. Τελικά, η ισορροπία αποκαθίσταται με έναν άλλον τρόπο τον οποίο δεν πρόκειται να σας αποκαλύψω αυτήν την στιγμή.
Ο Πίντερ έλεγε ότι η αποστολή του θεάτρου είναι να θέτει ερωτήματα. Τι γίνεται όμως με τις απαντήσεις; Μετά από τόσα χρόνια στο θέατρο εσείς έχετε βρει απαντήσεις στα θεμελιώδη ερωτήματα της ύπαρξης;
Η ζωή, η ευτυχία, ο θάνατος δεν είναι στα μέτρα των ανθρώπων. Εμείς τους δώσαμε μια μορφή για να μπορέσουμε να ανταπεξέλθουμε στο βάρος αυτών των ερωτημάτων, τα οποία δεν απαντώνται ποτέ. Απλώς, ο κάθε ένας από εμάς δίνει μια ερμηνεία η οποία ενδεχομένως ανατρέπεται ή μεταβάλλεται μόνο και μόνο για να μπορεί να ισορροπήσει κάπου. Παίρνουμε τον εαυτό μας και τη ζωή μας πολύ σοβαρά, ενώ είμαστε ένας κόκκος άμμου μέσα στο σύμπαν. Δεν γνωρίζουμε ούτε την αρχή ούτε το τέλος της ύπαρξης. Έχουμε ακούσει για τη θεωρία του big bang – αλλά κι αυτή μια απλή θεωρία είναι.
Εσείς πως έχετε επιλέξει να αντιμετωπίζετε τη ζωή;
Θέλει μεγάλη άσκηση για να μπορέσεις να κρατήσεις μια συγκεκριμένη στάση. Πολλοί λίγοι καταφέρνουν κάτι τέτοιο. Ούτε εγώ το έχω καταφέρει.
Πιστεύετε στη μοίρα ή ότι εμείς διαμορφώνουμε την πορεία μας στη ζωή;
Πιστεύω στην τύχη – δεν ξέρω εάν είναι το ίδιο πράγμα με τη μοίρα. Για παράδειγμα, οι άνθρωποι που θα συναντήσουμε και θα διαμορφώσουν τη ζωή μας είναι τύχη. Αυτό που μπορούμε να κάνουμε εμείς είναι να επιλέξουμε την πορεία που θέλουμε να χαράξουμε. Να διαλέξουμε για παράδειγμα αν θέλουμε να κυνηγήσουμε τον πλούτο ή το πνεύμα. Από εκεί και πέρα το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα δεν είναι πάντα στο χέρι μας.
Μετά από 45 χρόνια επιστρέφετε στο Θέατρο Τέχνης. Ήταν κάτι που επιδιώξατε ή έγινε τυχαία;
Μέσα μου υπήρχε η επιθυμία, αλλά δεν μπορώ να πω ότι το προγραμμάτισα. Απλώς, περίμενα τη συνθήκη. Έχω μεταφράσει εδώ και χρόνια το συγκεκριμένο έργο και πάντα ήθελα να το ανεβάσω. Με την καλλιτεχνική διευθύντρια του Θεάτρου Τέχνης Μαριάννα Κάλμπαρη συζητήσαμε να ανέβει το έργο μετά το Πάσχα. Σκέφτηκα ότι θα ταίριαζε στον συγκεκριμένο χώρο και τελικά η επιθυμία μου έγινε πραγματικότητα.
Θυμάστε ποια ήταν η πρώτη φορά που κατεβήκατε στο Υπόγειο του Κουν;
Πέρα από τις εξετάσεις που έδωσα για να μπω στη σχολή, η επόμενη δυνατή στιγμή ήταν στο πρώτο έτος της σχολής όταν κατέβηκα για να παίξω για πρώτη φορά στο Υπόγειο. Ακόμα θυμάμαι την ησυχία που υπήρχε, το ημίφως και τον καπνό από τα τσιγάρα του Κουν – άναβε το ένα μετά το άλλο. Όλο αυτό το σκηνικό έμοιαζε με μαγική εικόνα, σαν πίνακας του Ρέμπραντ!
Γεννηθήκατε και μεγαλώσατε στον Βόλο. Πώς ανακαλύψατε τον κόσμο του θεάτρου;
O Βόλος τότε ήταν θεατρική πιάτσα και πολλοί θίασοι περιόδευαν συχνά. Ένα καλοκαίρι (πρέπει να ήμουν γύρω στα 13-14) είχε έρθει ο Κουν με κάτι μονόπρακτα του Τσέχοφ, πήγα και τον είδα και μαγεύτηκα. Τότε ήταν που είπα «αυτό θέλω να κάνω».
Πώς αντέδρασαν οι γονείς σας όταν τους είπατε ότι θα γίνετε ηθοποιός;
Πολύ άσχημα. Μου είπαν «αν το κάνεις αυτό δεν πρόκειται να μας ξαναδείς». Ήμουν ένα κοριτσάκι από αστική οικογένεια που δεν ήταν μαθημένο στα δύσκολα. Τελικά, αποφάσισα να δώσω εξετάσεις στο Πανεπιστήμιο και πέρασα στη Νομική Σχολή. Ευτυχώς που δεν ζούσα στην Αθήνα, γιατί εάν ζούσα εδώ δεν θα μπορούσα να αφήσω τη Νομική για το θέατρο. Θα το μάθαιναν πιο εύκολα.
Μπήκατε κρυφά στον χώρο, δηλαδή;
Επί τρία χρόνια-όσα κράτησε η φοίτησή μου στη σχολή- οι γονείς μου δεν ήξεραν τίποτα. Νόμιζαν ότι είμαι στο Πανεπιστήμιο. Ο πατέρας μου ήταν εκείνος που αντέδρασε πιο έντονα. Δεν μπόρεσε να δεχτεί ποτέ την απόφασή μου και δεν με είδε ποτέ στο θέατρο. Η μητέρα μου, αντίθετα, η οποία είπε «ευτυχώς υπάρχει και μια Κοτοπούλη. Δεν είναι όλες οι ηθοποιοί εξώλης και προώλης» όχι μόνο με είδε αλλά χάρηκε κιόλας.
Κουβαλούσατε για καιρό το βάρος αυτό; Ότι δηλαδή ουσιαστικά ο πατέρας σας δεν αποδέχτηκε ποτέ την επιλογή σας;
Όχι. Ευτυχώς ήμουν πολύ μικρή για να έχω τύψεις. Είχα στόχο το θέατρο -μια εσωτερική ανάγκη με έσπρωχνε προς αυτό- και δεν έβλεπα μπροστά μου τίποτα. Ήθελα να ακολουθήσω τον δικό μου δρόμο και ας έκανα και λάθος. Τουλάχιστον, το λάθος θα ήταν δικό μου.
Τελικά, εκ του αποτελέσματος η επιλογή σας δεν αποδείχτηκε λάθος…
Ίσως γιατί δεν σκέφτηκα ποτέ την αποτυχία. Αυτό έχει το νεαρό της ηλικίας. Θέλεις να κάνεις κάτι και το τι θα γίνει μετά δεν σε απασχολεί. Θυμάμαι όταν πέρασα στη σχολή που ήθελα, τρελάθηκα από την χαρά μου. Στη σχολή αρίστευα και ο Κουν με αγαπούσε πάρα πολύ και με κράτησε. Μόλις τελείωσα τις σπουδές, με ρώτησε «θέλεις να μείνεις μαζί μας»; Θυμάμαι πόσο περίεργη μου φάνηκε η ερώτησή του. Αναρωτιόμουν «μα σε ρωτάνε εάν θέλεις να κάνεις αυτό που ονειρεύεσαι»; Στη συνέχεια θέλησα να κάνω και άλλα πράγματα και έφυγα για το Λονδίνο.
Εκεί σπουδάσατε σκηνοθεσία, κουκλοθέατρο και παντομίμα. Γιατί επιστρέψατε στην πατρίδα;
Γύρισα μετά από δυο χρόνια γιατί δεν άντεξα άλλο τη σκοτεινιά του Λονδίνου. Θυμάμαι ότι τις λίγες φορές που έβγαινε ο ήλιος περπατούσα στον δρόμο και τραγουδούσα. Το φως του ήλιου μού ανέβαζε τη διάθεση. Κατάλαβα ότι δεν μπορώ να ζήσω μακριά από την Ελλάδα. Εδώ είναι ο τόπος μου και γι’ αυτό δεν μετάνιωσα ποτέ που επέστρεψα.
Τι είναι για εσάς η Ελλάδα;
Είναι ένας τόπος που νοσταλγώ. Ξέρω ότι είναι οξύμωρο αυτό που λέω – πώς γίνεται να νοσταλγείς κάτι που ζεις; Έχω τη συγκίνηση που έχουν οι μετανάστες που μένουν σε ξένο τόπο και σκέφτονται την πατρίδα τους με μια νοσταλγία που τους «σκοτώνει». Ο Βόλος και το Πήλιο είναι μέσα μου. Είναι όσα διαμόρφωσαν την παιδική μου ηλικία και την εφηβεία μου.
«Δεν με γοήτευαν οι λέξεις ″γάμος″ και ″οικογένεια″»
Υπήρξατε ιδρυτικό μέλος του «Ελεύθερου Θεάτρου» που αργότερα μετονομάστηκε σε «Ελεύθερη Σκηνή» και στο οποίο πρωτοστάτησαν καλλιτέχνες μεγάλου διαμετρήματος. Τελικά φτιάχνουν «ιστορία οι παρέες» όπως λέει ο Σαββόπουλος;
Ακριβώς. Όταν επέστρεψα από το Λονδίνο με τον Γιάννη Χουβαρδά και τον Νίκο Αρμάο δημιουργήσαμε την ομάδα «Θεατρική Συντεχνία». Στη συνέχεια μπήκα στο παιδικό θέατρο της Ξένιας Καλογεροπούλου και εκεί γνώρισα τον Σταμάτη Φασουλή και την Άννα Παναγιωτοπούλου, οι οποίοι μου έκαναν την πρόταση να ενταχθώ στο «Ελεύθερο Θέατρο». Μαζί με τον Μίμη Χρυσομάλλη και την Μίρκα Παπακωνσταντίνου είμαστε τα ιδρυτικά μέλη της «Ελεύθερης Σκηνής». Το «Ελεύθερο Θέατρο» και η «Ελεύθερη Σκηνή» έγραψαν ιστορία, γιατί έδωσαν μια άλλη ώθηση στην επιθεώρηση με κείμενα πολιτικά (χωρίς να πολιτικολογούν) και καίρια σχόλια. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90 η «Ελεύθερη Σκηνή» διαλύθηκε και μαζί με τη Μίρκα, τον Σταμάτη και τον Μίμη συνεχίσαμε να δουλεύουμε ως ελεύθεροι επαγγελματίες πια.
Ήταν η περίοδος που ξεκίνησε η ιδιωτική τηλεόραση, οπότε και προβλήθηκαν οι «Τρεις Χάριτες». Σας ενόχλησε ότι ενδεχομένως τότε υπήρξαν άνθρωποι που δεν σας είχαν δει ποτέ στο θέατρο και σας γνώρισαν μέσα από τη μικρή οθόνη;
Αρκετός κόσμος με ήξερε από το θέατρο. Απλώς με την τηλεόραση το κοινό πολλαπλασιάστηκε. Οι «Τρεις Χάριτες» γνώρισαν τεράστια επιτυχία και η ανάμνηση από εκείνη την περίοδο σήμερα είναι πολύ ωραία.
Περιμένατε τόση επιτυχία τότε;
Κανείς μας δεν το περίμενε. Ξέραμε ότι τα κείμενα είναι ωραία, αλλά την επιτυχία ποτέ δεν την προγραμματίζεις. Μου κάνει εντύπωση που σήμερα συναντώ παιδιά ηλικίας 15-20 ετών τα οποία μου λένε ότι βλέπουν το σίριαλ στο YouTube. Το προτιμώ από το να παίζεται στην τηλεόραση, γιατί η πολλή επανάληψη κάνει τα πράγματα να χάνουν το νόημά τους.
Πριν από λίγα χρόνια είχε ακουστεί ότι θα ξαναβλέπαμε τις «Τρεις Χάριτες» στην οθόνη μας. Γιατί δεν έγινε κάτι τέτοιο;
Υπήρχε η σκέψη να γυριζόταν ένα μεγάλο τριπλό επεισόδιο για τα 20 χρόνια του Mega, αλλά το σχέδιο για διάφορους λόγους δεν ευοδώθηκε.
Κάνοντας έναν απολογισμό υπάρχει κάτι για το οποίο έχετε μετανιώσει σήμερα;
Μερικές φορές έχεις να επιλέξεις μεταξύ του κακού και του λιγότερου κακού. Δεν ξέρω εάν θα άλλαζα κάτι από τις επιλογές που έκανα. Ούτως ή αλλιώς ο απολογισμός γίνεται αργότερα. Ξέρω ότι έδωσα τα πάντα για να τις υποστηρίξω – και τις καλές και τις κακές επιλογές μου. Με τον ίδιο τρόπο τούς δόθηκα, όσο και αν με βασάνισαν.
Στο παρελθόν είχατε δεχτεί τρεις προτάσεις γάμου. Για ποιο λόγο δεν παντρευτήκατε ποτέ;
Δεν έκανα γι’ αυτό που λέγεται «γάμος» και «οικογένεια». Ούτε μου πήγαινε ούτε με γοήτευε.
Info
«Ο εραστής» του Πίντερ
Υπόγειο Θεάτρου Τέχνης, Πεσμαζόγλου 5, Τηλέφωνο: 2103228706
Σκηνοθεσία – Επιμέλεια Σκηνικού & Κoστουμιών – Φωτισμοί – Μουσικές Επιλογές: Μίνα Αδαμάκη
Παίζουν: Λάζαρος Γεωργακόπουλος, Ευτυχία Γιακουμή
Παραστάσεις: Δευτέρα – Τρίτη : 21.15
Τιμές: 15 Ευρώ γενική είσοδος 10 Ευρώ μειωμένο 5 Ευρώ Ανεργίας
Λήξη Παραστάσεων: 30 Μαϊου
