Ζωντανή, ολοζώντανη η σημερινή νεοελληνική ποίηση δεν προλαβαίνει να υποδέχεται τα τελευταία χρόνια τις νέες φωνές, που ήδη δοκιμάζονται στο χρόνο. Με τη «Μαγεία της Άνωσης» την πρώτη της ποιητική συλλογή, η Ελένη Τζατζιμάκη εμφανίζεται ως μια ώριμη ποιήτρια με διακριτά δικό της εκφραστικό στίγμα, πράγμα όχι σύνηθες σε πρωτοεμφανιζόμενους ποιητές της εποχής μας.
Αν μπορούσαμε με χρώμα να μιλήσουμε γι’ αυτή τη νέα ποιητική δουλειά, «Μετά την ενηλικίωση» της Ελένης Τζατζιμάκη, θα ήταν το κόκκινο, όχι μόνο γιατί το κόκκινο είναι χρώμα έντονο, γεμάτο δύναμη και ζωή (και επειδή «τα γαρύφαλλα είναι κόκκινα»), μα κυρίως γιατί ο λόγος της υγρός και ζεστός (με αυτό «το κόκκινο βάφεται το αίμα και το αίμα του Λύκου») ρέει σαν αίμα ανάμεσα σε στίχους , λέξεις, δηλώσεις, συνδηλώσεις και σιωπές, θερμαίνοντας τη μαρμάρινη ακαμψία των αισθημάτων μας. Ο ποιητικός της καμβάς είναι γεμάτος από καμπύλες, συστροφές, κατωφέρειες και ανωφέρειες, σχεδόν σωματικός, που όμως η αμεσότητα, η τόλμη και η εκφραστική δύναμη της Ελένης Τζατζιμάκη καταφέρνει να δαμάσει και να επεξεργαστεί δημιουργικά.
Στιγμές απειροελάχιστες του βίου, κινήσεις ανεπαίσθητες που συλλαμβάνεις με την άκρη του ματιού, λόγια που δεν βγήκαν από το στόμα ενώ βρίσκονταν στην άκρη της γλώσσας, πρόσωπα μισοφωτισμένα και τοπία που ακινητοποιούν μες στην αλλόκοτη φθορά και την παντοδύναμη καθήλωση του χρόνου, με αυτά τα ταπεινά υλικά πλάθει το ποιητικό της σύμπαν η ποιήτρια. Η γλώσσα και το λεκτικό της μοιάζει με ξερολιθιά του υποσυνειδήτου. Λίγες λέξεις, στρογγυλές, τετράγωνες, χωρίς αρμούς, που δεν ξεκαρφώνονται με τίποτα, αγέλαστες, χωρίς ευγένεια και χιούμορ, ουδέτερες, ασύνδετες, όπως οι φαγωμένοι σταλακτίτες μιας σπηλιάς που διαβρώθηκε, όπως και η κοινωνία μας η φαγωμένη από μεγάλες διαβρώσεις δυστυχίας και η εποχή μας από διαβρώσεις φρίκης.
«Αυτό το ποτήρι είναι άδειο. /Άδειο εντελώς. /Αδιαμφισβήτητα άδειο. /Άδειο δίχως αμφιβολία. /Θα ξαναγίνει ποτήρι /Ποτήρι μετά βεβαιότητος /Ποτήρι αδιαμφισβήτητο / Όταν θα πάψει η βέβαιη/ ένδειά του».
Υπάρχουν ποιήματα της που σε ξεσχίζουν, που σε φωνάζουν. Υπάρχουν άλλα που συμφιλιώνουν, που μας αγγίζουν, μας μαγεύουν, μας φέρνουν χαμόγελο. Διερευνώντας με «άγρια περιέργεια» τον αγώνα της ζωής και της γραφής, τον κόσμο που αλλάζει, τον κύκλο της ζωής, τον έρωτα, το γέλιο, τις ανθρώπινες σχέσεις, τη μοναξιά, το παρόν, το μέλλον, το όνειρο, το φως, τη μνήμη, τη λήθη, την τρέλα, την οδύνη, την ελπίδα, την αθωότητα, την ενηλικίωση, το εύκολο και το ακατόρθωτο, το χρήσιμο και το επουσιώδες, το φως και το σκοτάδι, κατοπτεύοντας τον κόσμο, το παράλογο της καθημερινής ζωής, προσδίδοντας στο ιδιωτικό οικουμενικές διαστάσεις η ποιήτρια εντυπώνει και εκτυπώνει βαθιά.
Στο επίκεντρο των στίχων της βρίσκεται ο άνθρωπος και η σχέση του με τους συνανθρώπους του, τον κόσμο, την φύση, το σύμπαν και τελικά την ουσία της ύπαρξης. Οι ποιητικές διαδρομές της Ελένης Τζατζιμάκη μοιάζουν με μικρές ανάσες που υπαινικτικά θέτουν ερωτήματα για να γυρέψουν τις απαντήσεις μέσα σε ερωτικούς περιπάτους, αμπαρωμένες πόρτες, ζούγκλες και ερήμους. Η σκέψη της αναζητεί καταφύγιο στο όνειρο , γιατί η πραγματικότητα μοιάζει σκοτεινή και στάζει αίμα… Αυτοσαρκάζεται, μελαγχολεί, κάνει χιούμορ, ονειροπολεί, στοχάζεται, ξεφεύγει. Μικρές φωτεινές ρήσεις που δεν έχουν άλλο λόγο ύπαρξης από το να μας κάνουν να σκεφτούμε στιγμιαία πάνω σε νοήματα ουσίας ή άνευ… Ορισμένα ποιήματά της είναι ένας μεγάλος και ατελείωτος ύμνος στο «ξύπνημα το άγαρμπο του Έρωτα», η μελοποίηση ενός έρωτα επίγειου, αλλά με θεϊκό πρόσωπο.
Η ποιήτρια επιτυγχάνει, μέσα από την πυκνότητα και την καθαρότητα των νοημάτων της, να μεταγγίσει θραύσματα αλήθειας, αφήνοντας στον αναγνώστη μια συνολική αίσθηση κάλλους, γαλήνης και αρμονίας. Η ποίησή της ξεκουράζει, θεραπεύει και στηρίζει τον άνθρωπο στην προσπάθειά του να ξαναδεί την αυγή των πραγμάτων και να διασώσει την ομορφιά του μέσα στην ασχήμια του κόσμου. Στίχοι που επιχειρούν να βάλουν σε λόγια όσα περνούν από τον νου για να βοηθήσουν τον αναγνώστη να αντιμετωπίσει τον ίδιο του τον εαυτό, τη δική του αλήθεια.
Μια ποίηση που επιβάλλεται να διαβαστεί και να διαδοθεί.
Η Ελένη Τζατζιμάκη γεννήθηκε στην Αθήνα, το 1986. Είναι απόφοιτη του τμήματος Ελληνικής Φιλολογίας της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών και μεταπτυχιακή φοιτήτρια του Πανεπιστημίου της Σορβόνης, στον τομέα της Νεοελληνικής Φιλολογίας. Το 2009 κυκλοφόρησε η πρώτη της ποιητική συλλογή, με τίτλο Η Μαγεία της ‘Ανωσης, από τις εκδόσεις Μελάνι, η οποία συμπεριλήφθηκε στις υποψηφιότητες για το βραβείο Πρωτοεμφανιζόμενου Συγγραφέα (2010), του λογοτεχνικού περιοδικού Διαβάζω, καθώς και του Πρώτου Φεστιβάλ Νέων Λογοτεχνών (2011). Ακόμη, ποιήματά της συμπεριλήφθηκαν στην ανθολογία νέων ποιητών 30 έως 30, η οποία κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Κοινωνία των Δεκάτων, το 2011. Αρθρογραφεί τακτικά σε περιοδικά λογοτεχνικού ενδιαφέροντος, ενώ ασχολείται επαγγελματικά με τη μουσική και το μοντέρνο τραγούδι (δίσκος Κίρκη).
Κώστας Τραχανάς
