«Οι Μωαµεθανοί Τούρκοι… είναι το µοναδικό δείγµα της ανθρωπότητος, που έδειξε τόσο µεγάλη έλλειψη ανθρωπισµού. Από όπου πέρασαν, µια πλατειά κηλίδα αίµατος έδειχνε τα ίχνη της διαβάσεώς τους και σ’ όλη την έκταση της Κυριαρχίας τους ο Πολιτισµός εξαφανίζετο…».
Γλάδστων Γουλιέλµος Έβαρτ
(William Ewart Gladstone),
Άγγλος πολιτικός,
πρωθυπουργός Ηνωµένου Βασιλείου.
Αδελφέ µου, µε τις βαθιές ρυτίδες
στα σπλάχνα σου
σκαµµένες µε των πληγών
τον πόνο και του ξεριζωµού·
χαµένε αδερφέ µου,
µέσα στα αµελέ ταµπουρού*
που διαλαλούν την διύλισή σου!
Ανήλιαγες µέρες, σκότος και καταισχύνη στα ρείθρα των στεναγµών της οδύνης
βαρύνουν τον ήλιο των ανθρώπων
που επέτρεψε στο σκότος
να βεβηλώσει τη ζωή.
Τριακόσιες πενήντα χιλιάδες ψυχές
στον ουρανό πριν απ’ την ώρα τους.
Γιατί έπρεπε, λέει, κάθε Τούρκος
πέντε απ’ αυτές ν’ αφαιρέσει.
Στης Κερασούντας τα χωριά πυρκαγιά
και αµελέ ταµπουρού µια µαύρη γραµµή.
Μόνο φωτιά, φόνους και βιασµούς
φύλαξε για τα παιδιά σου
το γέλιο το σαρδόνιο,
του εφέντη η προκοπή.
Σάστισε των αιώνων το βλέµµα
από τότε σ’ αυτή τη γης που πάτησε
τι δεν είχε ξαναδεί ποτέ άλλοτε
µίσος και έρεβος τόσο βαθύ!
Κι απ’ της Σινώπης τις αυλές
ούτε µια ύπαρξη για δείγµα δεν αφήσαν.
Στην περιφέρεια της Σαµψούντας
µαύροι καπνοί και οδυρµός
απ’ τις φωτιές, τους φόνους τους βιασµούς – θάνατος σωµάτων και ψυχών.
Την Τρίπολη άδειασαν του Πόντου
απ’ τους κατοίκους µε µαστίγια·
χιλιάδες άνθρωποι πορεία στο άγνωστο µέχρι να βγει η ψυχή τους.
Κι εκεί, στη Βαζελώνος τη µονή,
ένας χορός σαν τον παλιό του Ζάλογγου θεριεύει πάλι·
γυναίκες µε τα µωρά στην αγκαλιά,
κι ελεύθερες χωρίς παιδιά
απ’ τον γκρεµό µεσ’ στα νερά του ποταµού στη λευτεριά βουτάνε του θανάτου
για να σωθούν απ’ των διωκτών τους
τα …ευγενή αισθήµατα.
Γιατί, χέρσα η ψυχή του πορθητή,
πώς να θρέψει την καρδιά του µ’ αγάπη·
πώς να γιοµίσει µ’ όνειρα το δρόµο του· να λουστεί στο φως και να χαρίσει φως!
Μόνο πόνο, πόνο· πολύ πόνο
να κεντάει ξέρει, τόσο πόνο
που µόνο µε το θάνατο λυτρώνεσαι.
Συληµένα τώρα κείτονται
τα χρυσά παρτέρια της ιστορίας
απ’ τους εραστές του σκότους…
Πληγωµένη κι η µνήµη
απ’ τη λησµοσύνη των καιρών, πονά
φυλακισµένη στις πηγάδες του χρόνου.
Ω! πόσο εύκολα τα χθαµαλά
νυχτώνουν κι οι ίσκιοι, σκιές
πώς γίνονται τόσο γλήγορα!
Θέλησα να τραγουδήσω
τα ρήµατα της ζωής
και χωρίς να το καταλάβω έκλαψα.
Αδερφέ µου, Πόντε,
ξεριζωµένε απ’ τη γη σου εαυτέ µου,
κουράγιο! Μην κλαις!
Πάλι µε χρόνια, µε καιρούς…
Ιωάννης Παναγάκος
ioannispanagakos@outlook.com
panioan@otenet.gr
Ανώτερος αξιωµατικός ε.α.
Πρώην καθηγητής της Σ.Σ.Ε.
στις Πληροφορίες Μάχης.
∆άσκαλος Σκακιού – Συγγραφέας – Ποιητής
* αµελέ ταµπουρού («Amele Taburları»): Τα Τάγµατα Εργασίας ή αλλιώς «Αµελέ Ταµπουρού», αποτέλεσαν µέρος ενός σχεδίου της Τουρκίας, κατά των µειονοτήτων.
Στα τάγµατα αυτά αναγκάζονταν να εργαστούν άνδρες, σε βαριές εργασίες υπό απάνθρωπες συνθήκες κι ήταν µια από τις µεθόδους εθνοκάθαρσης, που χρησιµοποιήθηκε από τους Τούρκους.





































































































