Σοβαρά ερωτήματα προέκυψαν για τις συνθήκες διαβίωσης και εκπαίδευσης των ασυνόδευτων προσφυγόπουλων που φιλοξενούνται στη δομή του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης (ΔΟΜ) στο Χαλάνδρι. Με επιστολή της στα Υπουργεία Παιδείας & Μετανάστευσης, η Ένωση Συλλόγων Γονέων Μαθητών της πόλης εξέφρασε απορίες για τις καθημερινές ανάγκες της μονάδας στην οδό Ηρώδου Αττικού αλλά και τη σχολική παρουσία των 20 παιδιών που φιλοξενούνται.
Ο Ειδικός Γραμματέας Προστασίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων του Υπουργείου Μετανάστευσης Ηρακλής Μοσκώφ απάντησε, ενημερώνοντας για νέο καθεστώς λειτουργίας της δομής, ενώ σημείωσε ότι εφόσον το διάστημα διαμονής των παιδιών δεν υπερβαίνει τις τρεις εβδομάδες, η εγγραφή τους στο σχολείο δεν ολοκληρώνεται καθώς δεν επρόκειτο να παραμείνουν στην περιοχή.
«Δυστυχώς τα κυρίως ερωτήματα μας παραμένουν αναπάντητα», ανέφερε η πρόεδρος της Ένωσης Γονέων Χρυσαυγή Αλούπη, σε δήλωσή της στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ, που παρατίθεται αναλυτικά στη συνέχεια.
«Από το 2016 λειτουργεί στο Χαλάνδρι, στην οδό Ηρώδου Αττικού, μια δομή φιλοξενίας ασυνόδευτων προσφυγόπουλων. Η δομή βρίσκεται υπό την εποπτεία του Διεθνούς Οργανισμού Μετανάστευσης και φιλοξενεί κυρίως αγόρια ηλικίας 13-18 ετών. Τη δομή είχε μάλιστα επισκεφτεί και η Πρόεδρος της Δημοκρατίας τον Δεκέμβριο του 2021. Οι φιλοξενούμενοι της δομής ήταν μέχρι πριν μερικούς μήνες μαθητές του 4ου Γυμνασίου και του 3ου ΕΠΑΛ Χαλανδρίου, αλλά απείχαν από τα μαθήματα λόγω έλλειψης εξειδικευμένων εκπαιδευτικών.
Ερχόμενοι σε επαφή με τη δομή το περασμένο καλοκαίρι, προχωρήσαμε στη συγκέντρωση και την προσφορά ρουχισμού και ζητήσαμε τη δωρεάν συμμετοχή των παιδιών στα αθλητικά προγράμματα του Δήμου, ώστε να γίνει ένα βήμα προς την κοινωνική τους ένταξη. Παρά την αποδοχή του αιτήματός μας από τη Δημοτική Αρχή, η κατάσταση δεν βελτιώθηκε, δεδομένου ότι τα παιδιά εξακολούθησαν να απέχουν.
Με τη νέα σχολική χρονιά, επικοινωνήσαμε ξανά με τη δομή, προκειμένου να μάθουμε αν τα παιδιά πηγαίνουν σχολείο και να παρέμβουμε αν χρειάζεται στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Β’ Αθήνας. Η κοινωνική λειτουργός της δομής μας περιέγραψε ένα νέο ουσιωδώς διαφοροποιημένο πλαίσιο λειτουργίας. Μας εξήγησε ότι τα παιδιά που φιλοξενούνταν εκεί έχουν προωθηθεί σε άλλες χώρες και η δομή δέχεται πλέον προσφυγόπουλα με βραχεία διάρκεια παραμονής, τα οποία δεν φοιτούν στο σχολείο. Με την ευκαιρία της επικοινωνίας, μας μετέφερε δε τις ανάγκες τους σε ρουχισμό και επιτραπέζια παιχνίδια.
Η παραπάνω εξέλιξη έχει δημιουργήσει σε όλους μας ανησυχία και πολλά ερωτηματικά:
– Τι μέλλει γενέσθαι με τα παιδιά της δομής; Πως μπορούμε να βοηθήσουμε στη
βελτίωση των συνθηκών παραμονής τους στη χώρα μας;
– Ποιος φροντίζει για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων τους στην παιδεία, την
κοινωνική ένταξη και τον επαγγελματικό προσανατολισμό;
– Πώς επιτυγχάνεται η ένταξή τους, εφόσον δεν έχουν ούτε τη στοιχειώδη γνώση
μιας γλώσσας του δυτικού κόσμου;
– Ποιος είναι υπεύθυνος για την κάλυψη των αναγκών της δομής; Ποια κρατική
υπηρεσία επιβλέπει τη λειτουργία της;
– Υπό ποιες συνθήκες λειτουργούν τα σχολεία που υποδέχονται τα προσφυγόπουλα;»
Η απάντηση από τον ειδικό γραμματέα του Υπουργείου Μετανάστευσης
«Πράγματι, η Δομή Φιλοξενίας Χαλανδρίου, αποτελεί πλέον Δομή Επείγουσας Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων υπό την εποπτεία του Εθνικού Μηχανισμού Επείγουσας Ανταπόκρισης ενώ o Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης είναι επιφορτισμένος με τη λειτουργία της. Οι εν λόγω δομές διακρίνονται από τις Δομές Μακροχρόνιας Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, καθώς σχεδιάστηκαν με σκοπό την άμεση στέγαση και παροχή προστασίας σε ανηλίκους που εντοπίζονται να διαβιούν σε αστεγία ή σε επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης και λειτουργούν ως δομές προετοιμασίας για την ένταξη των ανηλίκων στο σταθερό και μόνιμο πλαίσιο φιλοξενίας που παρέχεται στις δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας.
Ειδικότερα, ο Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης που τέθηκε σε ισχύ με το άρθρο 66 ΛΓ του v. 4939/2022, όπως προστέθηκε και ισχύει με το άρθρο 39 του ν. 4960 2022 «Εθνικό Σύστημα επιτροπείας ασυνόδευτων ανήλικων και πλαίσιο φιλοξενίας ασυνόδευτων ανήλικων», έχει ως σκοπό τον εντοπισμό, την άμεση παραπομπή στέγασης και την τοποθέτηση σε Δομές Επείγουσας Φιλοξενίας, ασυνόδευτων ανηλίκων που διαβιούν σε καθεστώς αστεγίας ή επισφάλειας.
Για την εκπλήρωση του ως άνω σκοπού, ο Εθνικός Μηχανισμός Επείγουσας Ανταπόκρισης, μέσω του ΔΟΜ ως επιχειρησιακού εταίρου, λειτουργεί Δομές Επείγουσας Φιλοξενίας, μία εκ των οποίων βρίσκεται στο Χαλάνδρι, στις οποίες στεγάζονται άμεσα ασυνόδευτοι ανήλικοι που εντοπίζονται άστεγοι ή σε επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης με σκοπό την παροχή ολοκληρωμένης προστασίας (στέγαση, ψυχοκοινωνική υποστήριξη, υγειονομική περίθαλψη, νομική συνδρομή) και προσωρινής φιλοξενίας, προετοιμάζοντας τους ανηλίκους για τη μετάβαση τους σε δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας. Η διαμονή των ανηλίκων στις εν λόγω δομές είναι προσωρινή και λειτουργεί ως διάστημα διακρίβωσης του βέλτιστου συμφέροντός τους καθώς και προετοιμασίας για τη μετάβασή τους σε σταθερό και μόνιμο περιβάλλον φιλοξενίας.
Έτσι, εφόσον το διάστημα διαμονής των ασυνόδευτων ανηλίκων στις Δομές Επείγουσας Φιλοξενίας δεν υπερβαίνει τις τρείς εβδομάδες, η εγγραφή τους στο σχολείο δεν μπορεί να ολοκληρωθεί καθώς οι ανήλικοι δεν επρόκειτο να παραμείνουν στην περιοχή. Στο πλαίσιο όμως της προετοιμασίας των ανηλίκων, στις Δομές Επείγουσας Φιλοξενίας παρέχονται εκπαιδευτικές και ψυχαγωγικές δραστηριότητες ενώ οι ανήλικοι λαμβάνουν προσωποποιημένη πληροφόρηση αναφορικά με την εκπαιδευτική διαδικασία. Με την ένταξή τους όμως σε πλαίσιο μακροχρόνιας φιλοξενίας εκκινεί άμεσα και η εγγραφή των παιδιών στο σχολείο καθώς και σε κάθε άλλη σχετική εκπαιδευτική δραστηριότητα και διασφαλίζεται η απόλαυση των σχετικών δικαιωμάτων τους».
Το σχόλιο της Χρυσαυγής Αλούπη
Μιλώντας στην «Α», η πρόεδρος της Ένωσης Γονέων ανέφερε:
«Σχετικά με την δομή φιλοξενίας ασυνόδευτων ανηλίκων που υπάρχει στον Δήμο Χαλανδρίου τα δεδομένα με βάση την επιστολή-απάντηση προς την Ένωση Γονέων και Κηδεμόνων Χαλανδρίου, του αρμοδίου ειδικού γραμματέα ασυνόδευτων ανηλίκων του υπουργείου μετανάστευσης και ασύλου είναι τα εξής:
• Η Δομή Φιλοξενίας Χαλανδρίου έχει αλλάξει ρόλο και τρόπο λειτουργίας. Πλέον λειτουργεί σαν Δομή Επείγουσας Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων και βρίσκεται κάτω από την εποπτεία του Εθνικού Μηχανισμού Επείγουσας Ανταπόκρισης ενώ ο Διεθνής Οργανισμός Μετανάστευσης είναι επιφορτισμένος με την λειτουργεία της.
• Οι δομές αυτές διαφέρουν από τις Δομές Μακροχρόνιας Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων. Πρωταρχικός τους σκοπός είναι να προσφέρουν άμεση στέγαση και προστασία σε ασυνόδευτα ανήλικα παιδιά που εντοπίζονται άστεγα, σε επικίνδυνες και επισφαλείς συνθήκες διαβίωσης και στην συνέχεια να μεταφερθούν σε δομές μακροχρόνιας φιλοξενίας. Στο διάστημα φιλοξενίας των παιδιών αυτών παρέχεται στέγαση, υγειονομική περίθαλψη, ψυχοκοινωνική υποστήριξη και νομική συνδρομή.
• Το προγραμματισμένο διάστημα παραμονής των ανηλίκων παιδιών στην δομή του Χαλανδρίου αλλά και σε όλες αυτού του τύπου δομές δεν υπερβαίνει τις 3 εβδομάδες, οπότε δεν είναι δυνατό να εγγραφούν αλλά και να παρακολουθήσουν μαθήματα σε ελληνικό σχολείο. Τα ανήλικα παιδιά θα εγγραφούν και θα συμμετάσχουν σε ελληνικό σχολείο όταν θα μεταφερθούν σε δομές μόνιμης φιλοξενίας.
Δυστυχώς τα κυρίως ερωτήματα μας παραμένουν αναπάντητα.
1. Πώς αλλάζει τρόπο λειτουργίας μια δομή που είναι στον Δήμο Χαλανδρίου και δεν ενημερώνεται κανείς για αυτό; 20 ταλαιπωρημένα παιδιά φοιτούν σε σχολεία της πόλης μας χωρίς καμία μέριμνα για την ομαλή ένταξη τους στο σχολικό περιβάλλον.
2. Το Ελληνικό κράτος είναι ενήμερο για αυτό και γενικότερα για το πλαίσιο λειτουργίας ή απλά παρακολουθεί τα τεκταινόμενα και κάποιος διεθνής οργανισμός δρα ανεξέλεγκτος στην πόλη μας χωρίς καμιά εποπτεία;
3. Πόσα παιδιά μπορεί να φιλοξενήσει με ασφάλεια η δομή αυτή; Είναι επαρκές το προσωπικό της δομής και από άποψη πλήθους ατόμων αλλά και από άποψη προσόντων των υπηρετούντων;
4. Έχουν τα παιδιά όσα χρειάζονται κατά την παραμονή τους στην δομή; Μην ξεχνάμε ότι μιλάμε για ανήλικα 13 μέχρι 18 ετών με ταλαιπωρημένη και δύσκολη πρότερη ζωή, παιδιά που μεγαλώνουν χωρίς τους γονείς τους και χωρίς να είναι σίγουρό ότι υπάρχει προοπτική επανένωσής τους.
5. Πως είναι δυνατόν να ενταχθούν παιδιά ανήλικα σε μία σχολική μονάδα χωρίς την κατάλληλη στήριξη; Υπάρχει στα σχολεία που τους υποδέχονται ανάλογο εκπαιδευτικό προσωπικό;
6. Οι εκπαιδευτικοί των σχολείων που θα φοιτήσουν τα παιδιά αυτά έχουν κάποια υποστήριξη, επιμόρφωση; Οι γονείς των σχολείων που θα φοιτήσουν τα παιδιά έχουν κατάλληλη ενημέρωση έτσι ώστε η ένταξη των παιδιών να είναι όσο το δυνατόν πιο ομαλή και χωρίς προστριβές και καχυποψία; Έχει προηγηθεί ενημέρωση των υπόλοιπων μαθητών σχετικά με την υποδοχή των νέων συμμαθητών τους;
7. Τέλος η μέχρι τώρα εμπειρία μας από τα σχολεία του Χαλανδρίου είναι ότι
α. Δεν επιβλέπει κανείς αν τα παιδιά παρακολουθούν τα μαθήματα.
β. Πολλές φορές δεν υπάρχει κανένας τρόπος επικοινωνίας μεταξύ των προσφυγόπουλων και της υπόλοιπης σχολικής κοινότητας καθώς τα προσφυγόπουλα στερούνται και της βασικής γνώσης μιας διεθνούς γλώσσας π.χ. Αγγλικά, για να κατευθύνει τα παιδιά αυτά.
Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε όλοι μας ως γονείς είναι τα παιδιά αυτά που από μικρή ηλικία βιώνουν έναν “Γολγοθά” να στερούνται τα βασικά τους δικαιώματα για την ένταξη τους σε ένα ασφαλές και φιλόξενο περιβάλλον».
Διαβάστε επίσης: Υλική βοήθεια στη δομή ασυνόδευτων ανήλικων από το Δήμο και την Ένωση Γονέων
