Αποτελεί κοινό τόπο στην ιστορία ότι η εξέλιξη των δικαιωμάτων των εργαζομένων -που συντελέστηκε τους τελευταίους δύο αιώνες- είναι στενά συνδεδεμένη με τον συνδικαλισμό.
Γράφει ο Γεώργιος Γενετζάκης, φιλόλογος στο Χαλάνδρι
Η ανθρώπινη κοινότητα οφείλει πολλά στους αγώνες των συνδικαλιστών που ενημερώνουν και συντονίζουν τους εργαζόμενους στον ιδιωτικό και δημόσιο τομέα σε διεκδικήσεις, ενίοτε τους κατευθύνουν σε απεργιακές κινητοποιήσεις, καταθέτουν προτάσεις και προτείνουν λύσεις, κάνοντας διάλογο με την εργοδοσία. Οι καθημερινές εργασιακές συνθήκες θα ήταν πολύ χειρότερες, εάν δεν μεσολαβούσαν οι προσπάθειες των εκπροσώπων των εργαζομένων.
Παλαιότερα μάλιστα, οι ίδιοι έχαιραν ιδιαίτερης εκτίμησης από την Κοινή Γνώμη και οι απόψεις τους είχαν βαρύνουσα σημασία στην πολιτική, ενώ η ανιδιοτελής προσφορά και η ευθυκρισία τούς χαρακτήριζε. Η κοινωνία μας αποτίει φόρο τιμής σε αυτούς που θυσίασαν ακόμη και τη ζωή τους στην υπεράσπιση των δικαιωμάτων της εργασίας, όπως για παράδειγμα, στην κορυφαία μορφή συνδικαλιστή στη Θεσσαλία, Μαρίνου Αντύπα.
Ωστόσο, σήμερα τα πράγματα στη χώρα μας έχουν διαφοροποιηθεί δραματικά. Οι συνδικαλιστές, όχι μόνο δεν απολαμβάνουν την εκτίμηση της κοινωνίας, αλλά πολύ συχνά χαρακτηρίζονται από την Κοινή Γνώμη με αρνητικούς προσδιορισμούς, ενδεικτικούς της γενικότερης απαξίωσής τους. Δεν είναι τυχαίο το γεγονός ότι στις απεργιακές κινητοποιήσεις που προτείνουν παρατηρείται συχνά ελάχιστη συμμετοχή. Παράλληλα, κατηγορούνται σε μεγάλο βαθμό ως κομματικά φερέφωνα, διότι υποστηρίζουν με ζήλο τις απόψεις των κομμάτων που εκπροσωπούν.
Η ευθυκρισία τους αμφισβητείται πλέον φανερά, επειδή πολλές από τις θέσεις τους είναι απλώς «αντίρρηση για την αντίρρηση», παρουσιαζόμενοι στρεβλά ενημερωμένοι σε εργασιακά θέματα ή αντίθετα προβάλλουν υπερβολικά μία πλευρά ενός ζητήματος, με αποτέλεσμα να υποκρύπτονται επιμελώς άλλες πτυχές και έτσι να απομακρύνονται από την αντικειμενικότητα. Εστιάζουν συχνά στην καταστροφολογία –επενδύοντας στον φόβο-, στο αρνητικό, αναζητούν εμμονικά προβλήματα σε όλους τους εργασιακούς χώρους, ενώ συγχρόνως αρνούνται να αναγνωρίσουν τα θετικά βήματα που έχουν συντελεστεί σε πολλούς τομείς της ζωής. Συχνά μάλιστα μετέρχονται βίαιους τρόπους διαμαρτυρίας, όπως η πρόσφατη επιθετική αντιμετώπιση του υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη στο Νοσοκομείο της Νίκαιας.
«Χρειάζονται σήμερα;»
Ενίοτε μάλιστα κατηγορούνται για ίδιον συμφέρον, εκμεταλλευόμενοι τις γνωριμίες τους, εξαργυρώνοντας συχνά τη συμμετοχή τους στα κοινά με κάποια επίζηλη θέση στο Δημόσιο ή με πληροφορίες για ευκαιρίες στην εργασία τους, τις οποίες αυτοί καρπούνται –η περίπτωση του προέδρου της ΓΣΕΕ δεν αποτελεί εξαίρεση.
Με λίγες λέξεις ο συνδικαλισμός σήμερα θεωρείται από πολλούς συνώνυμο της αναξιοπρέπειας, της ιδιοτέλειας, του κομματισμού και του ατελούς συλλογισμού. Σαφέστατα οι φωτεινές εξαιρέσεις πάντοτε υπάρχουν. Ωστόσο, τίθεται το ερώτημα: Μήπως οι συνδικαλιστές αποτελούν ένα μουσειακό είδος αχρείαστο στο παρόν; Χρειάζονται σήμερα; Η απάντηση, κατά τη γνώμη του γράφοντος, είναι κατηγορηματικά ναι. Είναι απαραίτητοι, όμως υπό προϋποθέσεις. Ο συνδικαλιστής ενασχολούμενος συστηματικά με τα εργασιακά δικαιώματα και τα προβλήματα των διαφόρων κλάδων εργασίας έχει όντως μία πιο σφαιρική αντίληψη αυτών, ώστε να συλλαμβάνει την πραγματική διάσταση των δυσκολιών της καθημερινότητας, να συνομιλεί επιχειρηματολογώντας με τους εργοδότες και κυρίως να αναδεικνύει με έξυπνο τρόπο τις δυσκολίες των εργαζομένων.
Όμως τo έργο του καταξιώνεται, όταν δεν γίνεται φερέφωνο του κόμματος που εκπροσωπεί, αλλά αντιλαμβάνεται και υπερασπίζεται το δίκιο από όπου και αν αυτό προέρχεται. Δεν μεροληπτεί, έχει το θάρρος να αναλάβει το κόστος της άρνησης σε μία ομάδα εργαζομένων, όταν συνειδητοποιεί ότι αυτή προβάλλει ανέφικτες απαιτήσεις. Επίσης, είναι οξυδερκής, ώστε να κατανοεί τις αλλαγές που έρχονται και να μη τις φοβάται, αλλά να γίνεται φορέας της προόδου που συντελείται.
Ο συνδικαλιστής ενημερώνεται συστηματικά, δεν προχειρολογεί ούτε κινδυνολογεί, είναι σοβαρός συνομιλητής και στηρίζεται σε τεκμηριωμένα στοιχεία. Δεν θεοποιεί την απεργιακή κινητοποίηση –μία σοβαρή στρέβλωση που βασανίζει συχνά το ελληνικό κοινωνικό γίγνεσθαι-, αλλά προσπαθεί να βρει έξυπνους τρόπους να πείσει την κοινωνία για την αναγκαιότητα πραγμάτωσης των αιτημάτων του. Πολλοί από τους σημερινούς συνδικαλιστές σε σημαντικό βαθμό αδικούν την ιστορία τους, υποβαθμίζοντας το μελλοντικό πολύτιμο έργο τους.
