Από τη στήλη ΕΠΕΑ ΠΤΕΡΟΕΝΤΑ
Γράφει ο Άγγελος Πολύδωρος
Η κινηματογραφική μεταφορά της Οδύσσειας σημείωσε εντυπωσιακή εμπορική επιτυχία στο πρώτο της Σαββατοκύριακο, καταγράφοντας το καλύτερο άνοιγμα στην καριέρα του Κρίστοφερ Νόλαν (εκτός της τριλογίας του Batman), συγκεντρώνοντας 264 εκατομμύρια δολάρια στο παγκόσμιο box-office, σύμφωνα με την Universal Pictures. Τουτέστιν, το πρώτο τριήμερο κάλυψε (αριθμητικά) το ύψος του προϋπολογισμού της, που ήταν 250 εκατ, δολάρια! Και έπεται συνέχεια…
Τι άλλο ήθελε ο Νόλαν και η παρέα του; Κάτι ο θόρυβος πριν, κατά και μετά τα γυρίσματα, κάτι η πρωτοφανής αρθρογραφία γύρω από το έργο, ώθησαν τον κόσμο στα ταμεία. Έχω μια φίλη η οποία έκλεισε θέσεις για τη δέκατη μέρα προβολής στην ΙΜΑΧ του Village Center στο Μαρούσι πριν την πρώτη προβολή της και πριν ακόμη δημοσιοποιηθούν οι γνώμες των κριτικών κινηματογράφου.
Για τις γνώμες αυτές, έχω γράψει άλλο άρθρο για την οδύσσεια των κριτικών στο να συμπεριλάβουν όσο πιο πολλά στοιχεία μπορεί ο καθένας για να σχολιάσει την ταινία: επιστρατεύτηκαν γνώσεις γύρω από το έργο του Όμηρου, τις αλληγορίες του, το βάθος των χαρακτήρων του. Επίσης, γύρω από την οπτική του Νόλαν, συγκρίνοντάς την με τις προηγούμενες ταινίες του επιστημονικής φαντασίας. Μέχρι τον Οπενχάιμερ σύγκριναν με τον Οδυσσέα. Επίσης αναλύθηκαν στοιχεία της ταινίας με βάση την τρέχουσα πραγματικότητα, τους πολέμους, τις φυλετικές διακρίσεις, την πολιτική ορθότητα, ακόμα και τη σύγχρονη οικονομικο-πολιτική κατάσταση.
Για το τελευταίο, σας παραθέτω τρία αποσπάσματα διαφορετικών κριτικών, που με άγγιξαν. Γράφει λοιπόν ο πρώτος: «Αρκεί μια στιγμή συνειδητοποίησης του Οδυσσέα στην ταινία, όπου ομολογεί ότι όλα έγιναν για το ποιος θα ελέγχει τους δρόμους του εμπορίου».
Ο δεύτερος αναφέρει: «Γίνεται μια επίπονη αναμέτρηση με την ενοχή, τη μνήμη, την απώλεια και την ευθύνη που ο Οδυσσέας πήρε για τους συντρόφους του. Καμία νίκη δεν μπορεί να ακυρώσει το τίμημα αυτών των επιλογών. Έτσι, ο δρόμος προς την Ιθάκη αποδεικνύεται πολύ πιο δύσκολος από τον δρόμο προς την Τροία, αφού ο ήρωας καλείται να λογοδοτήσει πρώτα στη συνείδησή του και ύστερα στην Ιστορία».
Ο δε τρίτος, επισημαίνει: «Ο Walter Benjamin είχε γράψει κάποτε ότι κάθε τεκμήριο πολιτισμού είναι ταυτόχρονα και τεκμήριο βαρβαρότητας. Η Οδύσσεια του Νόλαν μοιάζει να κινηματογραφεί αυτή την ιδέα. Η επιστροφή στην Ιθάκη (…) οδηγεί σε έναν κόσμο που κουβαλά ακόμη μέσα του τα ίχνη της καταστροφής».
Και μη μου πείτε τώρα, ότι διάλεξα τα δυο τελευταία επειδή θυμίζουν τον Τσίπρα και την Ιθάκη του. Τυχαίο.
