Γράφει ο
Παναγιώτης Τζανίκος
Πρώην δήμαρχος Αμαρουσίου
Απόφοιτος 1ου Γυμνασίου
Πριν λίγες μέρες γιορτάστηκε η συμπλήρωση των 100 χρόνων από την ίδρυση του ιστορικού για την πόλη μας 1ου Γυμνασίου και Λυκείου Αμαρουσίου.
Γενιές ολόκληρες, χιλιάδες παιδιά περάσαμε τα καλύτερα μας χρόνια σε αυτόν τον χώρο. Ένα από τα παιδιά αυτά ήμουν κι εγώ και με νοσταλγία αναπολώ αυτά τα χρόνια. Με σεβασμό και ευγνωμοσύνη, θυμάμαι τους καθηγητές μας. Στέλνω την αγάπη μου στους συμμαθητές μου. Αυτό το σχολείο ήταν τόσο σημαντικό για μένα.
Στις σημαντικές επετείους θυμόμαστε το παρελθόν και ευχόμαστε για το μέλλον. Εύχομαι κι εγώ, το Πειραματικό Γυμνάσιο και Λύκειο να συνεχίσει τις επιτυχίες και την πορεία που είχε και το 1ο Γυμνάσιο του Αμαρουσίου, στα χρόνια που πέρασαν.
Μόνο που το δικό μας σχολείο, το 1ο Γυμνάσιο και Λύκειο Αμαρουσίου, έχει αλλάξει ρόλο και δεν θα συνεχίσει να είναι σχολείο αμιγώς του Αμαρουσίου. Η μετατροπή του σε «Πειραματικό» το μετέτρεψε αυτόματα σε σχολείο όλης της Αττικής, αφού το 95% των μαθητών του δεν είναι από την πόλη μας, αλλά από όλη την Αττική.
Από το παλαιό σχολείο μας μένουν μόνο τα κτήρια· αλλά το σχολείο, πέρα από τα κτήρια, είναι οι καθηγητές, οι μαθητές, η γειτονιά και η πόλη μας.
Ποιες όμως ήταν οι συνέπειες της μετατροπής του σχολείου μας σε «Πειραματικό»;
Πάνω από όλα στέρησε ολόκληρες γειτονιές της πόλης μας (Κέντρο, Άγιος Νικόλαος, ΚΑΤ) από μια βασική υποδομή τους, όπως είναι αυτή της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης, αφού ελάχιστα παιδιά από τις γειτονιές αυτές μπορούν να πηγαίνουν στο Πειραματικό Σχολείο.
Συνέπεια του προηγουμένου είναι ότι άλλα Γυμνάσια/Λύκεια της πόλης μας είδαν απότομα τον αριθμό των μαθητών τους να αυξάνεται σημαντικά, γιατί πρέπει να απορροφήσουν τους μαθητές που κανονικά θα φοιτούσαν στο 1ο Γυμνάσιο. Δεν είμαι βέβαιος ότι για τα σχολεία αυτά είχαν γίνει οι κατάλληλες προβλέψεις σε διδακτικό προσωπικό, αλλά και σε υποδομές, ώστε να αντιμετωπιστούν οι νέες καταστάσεις.
Τα παιδιά που κανονικά θα έπρεπε να φοιτήσουν στο σχολείο μας, είναι τα παιδιά που θα αποφοιτήσουν από τα γειτονικά Δημοτικά Σχολεία. Είχαν ήδη δημιουργήσει τις παρέες τους, οι γονείς τους είχαν ρυθμίσει τα θέματα μεταφοράς τους και γενικά είχε δημιουργηθεί μια ισορροπία στις καθημερνές τους συνήθειες
Η συνολική διαμόρφωση ενός παιδιού διαμορφώνεται σε ένα τρίγωνο που έχει κορυφές: την οικογένεια, το σχολείο και τη γειτονιά. Το τρίγωνο αυτό διασπάστηκε, αφού το σχολείο διαχωρίστηκε και διασπάστηκε από τη γειτονιά.
Ιστορικά θα πρέπει να πούμε ότι η πόλη μας αντιμετώπισε μια ιδιαίτερα μεγάλη πληθυσμιακή αύξηση στις δεκαετίες του ’60 και του ’70. Η αύξηση αυτή δημιούργησε τεράστιες ανάγκες σε υποδομές εκπαίδευσης και τα περισσότερα από τα σχολεία μας ήταν αναγκασμένα να λειτουργούν σε δυο βάρδιες.
Με συντονισμένες δράσεις των Συλλόγων Γονέων, του Δήμου και της Πολιτείας, η κατάσταση αυτή άρχισε να βελτιώνεται από τις αρχές της δεκαετίας του ’80 και εξαλείφθηκε πλήρως στα μέσα της δεκαετίας του ’90. Έτσι δημιουργήθηκε μια ισορροπία μεταξύ των αναγκών κάθε γειτονιάς και των σχολικών υποδομών που είχαν δημιουργηθεί.
Σήμερα η ισορροπία αυτή, που αποτελούσε ένα παράγοντα ποιότητας ζωής για τους κάτοικους της πόλης μας, ανετράπη, τουλάχιστον για κάποιες γειτονιές.
Οι σκέψεις αυτές δεν γράφονται από τοπικιστικές αντιλήψεις ή από μια υπερεκτίμηση των οποίων προβλημάτων αντιμετωπίζουν σήμερα οι γονείς των περιοχών αυτών. Γράφονται γιατί η διάσπαση του σχολείου από τη γειτονιά θα φέρει τεράστια προβλήματα στα παιδιά που επηρεάζονται από τις νέες καταστάσεις.
Οι πόλεις σπάνια παραμένουν ίδιες στην πάροδο του χρόνου. Συνεχώς εξελίσσονται και σχηματοποιούνται από τον άνθρωπο και το ευρύτερο περιβάλλον. Επηρεάζονται από μια μεγάλη σειρά παραγόντων όπως είναι οι οικονομικές συνθήκες, οι πολιτιστικές παραβάσεις, οι περιβαλλοντικές και κλιματικές μεταβολές και η εμφάνιση νέων τεχνολογιών και αντίστοιχων καινοτομιών.
Έχω μπροστά μου τρεις φωτογραφίες. Στην πρώτη παίζω με τους φίλους μου σε μια ελεύθερη αλάνα, στη δεύτερη τα παιδιά μου παίζουν με άλλα παιδιά σε μια παιδική χαρά, στην τρίτη τα εγγόνια μου παίζουν σε μια καλύτερη παιδική χαρά, όμως τώρα παίζουν με την επιτήρηση των γονιών τους. Αυτές οι τρεις φωτογραφίες δείχνουν με τον καλύτερο τρόπο τις μεταβολές της πόλης μας στα τελευταία πενήντα χρόνια.
Το ίδιο έχει συμβεί λίγο-πολύ σε όλες τις πόλεις.
Αν είχαμε μια αντίστοιχη φωτογραφία λίγες ώρες πριν, θα βλέπαμε τα ίδια παιδιά κάθε φωτογραφίας σε μια αίθουσα διδασκαλίας ή στο διάλειμμα του σχολείου.
Ένα στοιχείο παρέμεινε σταθερό στη χρονική αυτή εξέλιξη. Οι παρέες των παιδιών που ξεκινάνε από τη γειτονιά, ενισχύονται στο σχολείο τους, συνεχίζονται και στη μετά τα μαθητικά τους χρόνια ζωή τους και συνολικά συνδιαμορφώνουν χαρακτήρες. Αυτό το στοιχείο της παρέας είναι που επηρεάζεται όταν διασπάται η σχέση σχολείου και γειτονιάς.
Στα επόμενα χρονιά θα υπάρξει μια αυξημένη χρήση της τεχνολογίας στις διάφορες εκφάνσεις της καθημερινής μας ζωής. Το «ψηφιακό» θα τείνει να εκτοπίζει κάθε τι «φυσικό». Ας προσέξουμε, μήπως η «φυσική» παρέα που είχαμε συνηθίσει εμείς ως παιδιά υποκατασταθεί στα νέα αυτά παιδιά από την «ψηφιακή» παρέα μέσω του υπολογιστή τους.
Σε ότι αφορά τους εμπνευστές τέτοιων νεωτερισμών καλό θα ήταν να μελετούν βαθύτερα και να αναλύουν εκτενέστερα κάποια θέματα πριν λάβουν οριστικές αποφάσεις.
Όντας φανατικός υποστηρικτής της δημόσιας εκπαίδευσης, τρέμω μήπως δούμε και κάποιους άλλους νεωτερισμούς που θα φέρουν και νέα προβλήματα, όχι μόνο στην πόλη μας αλλά στη δημόσια εκπαίδευση γενικότερα.
Η τεχνολογία, οι διαδραστικοί πίνακες, η ψηφιοποίηση και άλλα παρόμοια είναι σημαντικά πράγματα αλλά κάποιες ανθρώπινες ιδιότητες και ανάγκες των παιδιών, δεν υποκαθίστανται.
