ΕΠΕΑ ΠΤΕΡΟΕΝΤΑ
Γράφει ο Άγγελος Πολύδωρος
Αυτές τις μέρες προβάλλεται στους κινηματογράφους η ταινία «Γαλάζιο μονοπάτι» στην οποία, σε ένα κοντινό μέλλον στη Βραζιλία, οι ηλικιωμένοι υποχρεώνονται σε συνταξιοδότηση μόλις συμπληρώσουν ορισμένη ηλικία και αποκλείονται από την ενεργό κοινωνική συμμετοχή μέσω ακραίας επιτήρησης. Κάποιοι που ζουν μόνοι τους στέλνονται στην Αποικία, ένα μέρος φροντίδας ηλικιωμένων από όπου (φημολογείται ότι) οι περισσότεροι δεν επιστρέφουν ποτέ.
Πρωταγωνίστρια είναι η Τερέζα, μια 77χρονη γυναίκα της εργατικής τάξης που ζει μακριά από την κόρη της αυτοεξυπηρετούμενη πλήρως και εργάζεται σε ένα εργοστάσιο επεξεργασίας κρέατος. Οι σκέψεις της και οι επακόλουθες συζητήσεις με κάποιες συνομήλικες φίλες της περιστρέφονται γύρω από το ότι δεν θέλει να συμμορφωθεί σε αυτό το οριζόντιο μέτρο και να κλειστεί στην Αποικία μόλις γίνει 80.
Ενώ περνάει σχετικά καλά, βλέπει ένα πρωί δυο υπαλλήλους του Δήμου, να στολίζουν το σπίτι της «τιμής ένεκεν λόγω της απόσυρσής» της. Τους εξηγεί ότι είναι «μόνον 77», αλλά εκείνοι την ενημερώνουν ότι το όριο των 80 ετών μειώθηκε στα 75 άρα «αποσύρεται» και αν δεν έχει παιδιά ή άλλους συγγενείς, θα πρέπει να ετοιμάζεται για την Αποικία.
Η Τερέζα, αν και αιφνιδιάζεται από την είδηση, επαναστατεί ενάντια στο πεπρωμένο της, ετοιμάζει τα προσωπικά της είδη και ξεκινά ένα ταξίδι ακολουθώντας τα νερά του Αμαζόνιου ποταμού του μεγαλύτερου ποταμού του πλανήτη και μοναδικού ορίζοντα ελευθερίας σε μια χώρα που ασφυκτιά υπό το βάρος ενός σύγχρονου ολοκληρωτισμού. Η ηλικιωμένη γυναίκα κάνει μια απρόβλεπτη διαδρομή αυτογνωσίας και οι χαρακτήρες που συναντά στην πορεία της, αποκαλύπτουν ελευθερίες που δεν βίωσε ποτέ.
Ο βραζιλιάνος σκηνοθέτης Γκαμπριέλ Μασκάρου, από τις σημαντικότερες νέες φωνές της Λατινικής Αμερικής μιλώντας στο περιοδικό «Variety» για την ταινία του είπε: «Τα τελευταία δέκα χρόνια, με απασχολεί το πώς απεικονίζεται το γερασμένο σώμα στον κινηματογράφο (…) Συνειδητοποίησα πόσο δύσκολο ήταν να βρω ταινίες με ηλικιωμένους πρωταγωνιστές και πόσο συχνά τα ηλικιωμένα σώματα συνδέονταν με μια συγκεκριμένη νοσταλγία για τη ζωή. Είναι σχεδόν σαν το ηλικιωμένο σώμα να είναι ένα δοχείο μνήμης, κάτι που διατηρεί μια ζωή που έζησε, που πλησιάζει όλο και περισσότερο τον θάνατο. Δεν ήταν ποτέ ένα παρόν σώμα, κάτι που άρχισε να με ενοχλεί (…) Σπάνια βλέπουμε ηλικιωμένα σώματα να επαναστατούν ενάντια στο σύστημα, είναι σαν η εξέγερση να ανήκει μόνο στους νέους. Είναι σχεδόν σαν οι ηλικιωμένοι να μην έχουν εξουσιοδότηση να υπάρχουν μέσα στη δυστοπική λογοτεχνία». Και μέσα στη σύγχρονη κοινωνία, συμπλήρωσα, σκεπτόμενος την 77χρονη Τερέζα «που δεν ήθελε να το βάλει κάτω» και κοίταζε μόνο μπροστά.
Με αυτές τις σκέψεις φίλες και φίλοι μου σας εύχομαι να υποδεχτείτε το 2026 με υγεία και χαρά, ελπίζοντας σε έναν καλύτερο κόσμο χωρίς διακρίσεις.
