ΔΙΑΦΑΝΕΙΑ: Κορυφαίο αίτημα μιας εποχής δυσερμήνευτης, ενός κόσμου που έχει γίνει κουβάρι διαπλεκόμενων συμφερόντων σε εθνικό και τοπικό επίπεδο. Αίτημα σε ημέρες που έχουν καταργηθεί οι απόλυτες αλήθειες των ιδεολογιών, που η φαντασμαγορία ενημερωτικών πυροτεχνημάτων υπογραμμίζει τη φοβιστική αίσθηση ενός χαοτικού σκοταδιού, το οποίο απλώνεται αμέσως μετά και απ' όπου είναι φανερό ότι αλιεύονται τα εκρηκτικά στοιχεία με τα οποία κατασκευάζονται οι πολιτικές «βόμβες» και τα σκάνδαλα.
Η εκτόνωση είναι το «φως» που πέφτει σε μια σκοτεινή πτυχή του δημόσιου βίου. Η αίσθηση της διαφάνειας καθησυχάζει. Το σύστημα λειτουργεί. Αντιμετωπίζουμε την υπόθεση της διαφάνειας ταυτίζοντάς την με τη μιντιακή διαδικασία, περιμένοντάς την ως αποτέλεσμα της τεχνολογίας της επικοινωνίας και των όρων του θεάματος. Αίτημα χριστιανικό, ο καλός χριστιανός είναι διάφανος, δεν έχει τίποτε να κρύψει. Αίτημα δημοσιογραφικό, να ρίξουμε φως, τίποτε δεν μας γλιτώνει, προσωπική ζωή, οικονομικά, πολιτικά παρασκήνια. Κατά συνέπεια, γίνεται και αίτημα πολιτικό. Θεσμοί που θα εξασφαλίσουν τη διαφάνεια. Σε έναν χώρο όπου τα σημαντικά διαδραματίζονται κατεξοχήν στη σκιά, πίσω από κλειστές πόρτες, με τεχνικές απόκρυψης, ίντριγκας, αίφνης η διαφάνεια προβάλλεται ως το απόλυτο ιδανικό.
Ας λογικευτούμε. Ας έχουμε συναίσθηση τι μπορεί να είναι «διαφανές» και ποιους σκοπούς θα εξυπηρετήσει η συγκεκριμένη διαφάνεια. Άλλωστε, το βλέπουμε πως χρησιμοποιείται ως είδος πολιτικού συνθήματος από συμπολιτευόμενους και αντιπολιτευόμενους κατά περίσταση. Πηγαινοέρχεται στα πολιτικά στρατόπεδα το αίτημα της «διαφάνειας». Και παρατηρούμε ότι προβάλλεται από τον πολιτικό λόγο με εκείνους τους αναγνωρίσιμους χριστιανικούς όρους.
Να δώσουμε στη δημοσιότητα «το καθεστώς» – «την παράγκα» – «τα παραμάγαζα» – «τους κουμπάρους», είναι η απαίτηση των ημερών.
Μόνο που σε όλα μας χαρακτηρίζει η υπερβολή, έτσι και στη σκανδαλοθηρία, η οποία έχει φτάσει να αποτελεί και αυτή ένα είδος επικοινωνιακού τρικ. Διά των σκανδάλων διαμορφώνεται η «μαγική εικόνα» ενός τόπου που οδηγείται στον όλεθρο και στο παρά πέντε διασώζεται από τον Ζορό της πολιτικής!
Αλλά, όπως και στην τηλεόραση συμβαίνει να είναι παραπλανητική η διαφάνεια, καθώς ρίχνοντας φως σε ένα μέρος της πραγματικότητας συσκοτίζει το υπόλοιπο, έτσι και στην πολιτική η διαφάνεια δίνει την αίσθηση της ασφάλειας για το μέρος, όχι για το όλον. Αυτό που μας χρειάζεται είναι οι κώδικες για την ανάγνωση του όλου, η επίγνωση για τη λειτουργία του συστήματος, αλλά κυρίως συγκεκριμένες δράσεις και μεταρρυθμίσεις που προάγουν τη διαφάνεια στη δημόσια διοίκηση.
Φυσικά και είμαστε υπέρ της διαφάνειας, όχι όμως όταν αυτή προτείνεται σαν κυνήγι μιας χίμαιρας, σαν αδυναμία παραγωγής θετικού έργου και αποπροσανατολισμού της κοινής γνώμης.
Αλέξανδρος Μπρέγιαννης,
δημοτικός σύμβουλος Αμαρουσίου
