H αλήθεια είναι ότι ο τρόπος που λειτουργούν ορισμένα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης στην Ελλάδα, ιδιαίτερα στον τηλεοπτικό χώρο, διαστρεβλώνει την πραγματική αποστολή της δημοσιογραφίας. Ο περισσότερος κόσμος, όχι άδικα, έχει ταυτίσει την ειδησεογραφία με την καταγραφή της άσχημης πλευράς της καθημερινότητας, τα σκάνδαλα διαφόρων χρωμάτων και αποχρώσεων, το κυνήγι ροζ ιστοριών κ.τ.ό. Στο πλαίσιο αυτό, έχει ακυρωθεί ο ουσιαστικός ρόλος του δημοσιογράφου που είναι αφενός η καταγραφή των γεγονότων, αφετέρου ο έλεγχος της εκάστοτε εξουσίας για όσα πράττει και όσα παραλείπει. Ως παρεπόμενο της κατάστασης αυτής καλλιεργείται η απαξίωση των εκπροσώπων του Τύπου, κάτι που φαίνεται να βολεύει τους κυβερνώντες, κάποιοι από τους οποίους φροντίζουν να ενισχύουν το φαινόμενο παρακμής των ΜΜΕ. Λογικό, αν σκεφθεί κανείς ότι ένα απαξιωμένο μέσο δεν μπορεί να ασκεί κριτική και έλεγχο και έτσι επιτρέπεται στην εξουσία να λειτουργεί ανεξέλεγκτη.
Ο τοπικός Τύπος θα μπορούσε να αποτελέσει φωτεινή εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα. Όντας πλησιέστερα στα κέντρα λήψης αποφάσεων, ζώντας από πολύ κοντά τα τεκταινόμενα στις τοπικές κοινωνίες, έχει θεωρητικά τη δυνατότητα αμεσότερης και πληρέστερης πληροφόρησης και, άρα, δύναται να ενημερώνει επαρκέστερα το κοινό του. Ισχύει κάτι τέτοιο στην πράξη, όμως, και αν όχι, ποιος ευθύνεται γι' αυτό;
Ας πάρουμε το παράδειγμα του Αμαρουσίου. Η πόλη έχει από την αρχή του 2007 μία νέα δημοτική αρχή, η οποία έχει αναλάβει το δύσκολο έργο αφενός να αποκαταστήσει όλα όσα αρνητικά άφησε πίσω της η απελθούσα διοίκηση Τζανίκου, αφετέρου να εφαρμόσει το δικό της πρόγραμμα, δίνοντας έτσι και το στίγμα του πώς εννοεί το Μαρούσι του αύριο. Στην αποστολή αυτή ο ρόλος του τοπικού Τύπου κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντικός, καθώς έχει τη δύναμη να επικοινωνήσει προς το ευρύ κοινό τις προθέσεις της νέας διοίκησης, αλλά και να αποτελέσει το βήμα για την επικοινωνία του επιτελείου της Βασ. Σοφίας με τους δημότες. Εξάλλου, ο ίδιος ο δήμαρχος Γιώργος Πατούλης επαναλαμβάνει, σε κάθε ευκαιρία, ότι δεν αρέσκεται σε αιφνιδιασμούς πολιτών και φορέων και κάθε πρωτοβουλία ή έργο του θα δρομολογείται μέσα από ανοικτό διάλογο και διαφανείς διαδικασίες.
Εάν δεν έχει αλλάξει κάτι στις προθέσεις του, τότε θα πρέπει να αλλάξει οπωσδήποτε κάτι στον τρόπο που λειτουργεί η δημοτική ομάδα του και ιδιαίτερα όσοι έχουν αναλάβει κρίσιμες θέσεις στον Δήμο Αμαρουσίου. Δεν είναι δυνατόν συντάκτες της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ να αναζητούν επί ημέρες, ακόμη και επί εβδομάδες, αρμόδιους παράγοντες του Δήμου, προκειμένου να αναζητήσουν ή να διασταυρώσουν πληροφορίες για κρίσιμα θέματα της πόλης, και να βρίσκονται αντιμέτωποι με κλειστά τηλέφωνα ή απανωτές «συσκέψεις». Όσο πολυάσχολοι και να είναι ορισμένοι εκ της δημοτικής ομάδας του κ. Πατούλη, θα πρέπει να βρουν τον χρόνο να επικοινωνούν με τους δημοσιογράφους μας, οι οποίοι ουσιαστικά δεν είναι τίποτε άλλο παρά «μεσάζοντες» των απλών δημοτών, οι οποίοι μέσω ημών ενημερώνονται για τα του Δήμου τους. Άλλωστε, με αυτό τον τρόπο η νέα δημοτική αρχή διασφαλίζει ότι θα «επικοινωνηθούν» σωστά και χωρίς παρανοήσεις οι σχεδιασμοί και τα έργα της. Αντιθέτως, η μη ενημέρωση εγκυμονεί αρκετούς κινδύνους, καθώς οι συντάκτες αναγκάζονται να βασίζονται σε φήμες, πληροφορίες ή άλλες -μερικές φορές ελεγχόμενες για την εγκυρότητά τους- πηγές πληροφόρησης.
Όμως, εξίσου ανησυχητικό με το σύμπτωμα της… εξαφάνισης των αρμοδίων, είναι και το σύμπτωμα της μη… γνώσης κρίσιμων θεμάτων του Αμαρουσίου. Δεν μπορεί, για παράδειγμα, εκπρόσωπος της δημοτικής αρχής να εμφανίζεται ανενημέρωτος για ζητήματα της αρμοδιότητάς του ή να κρύβεται πίσω από την κεντρική εξουσία για να δικαιολογεί τη μη λήψη πρωτοβουλιών από πλευράς της δημοτικής αρχής. Υποτίθεται ότι υπήρχε συγκεκριμένο πρόγραμμα δράσης από την παράταξη του κ. Πατούλη, με το οποίο μάλιστα διεκδικήθηκε -επιτυχώς, όπως έδειξε το εκλογικό αποτέλεσμα- η ψήφος των δημοτών. Και υποτίθεται, επίσης, ότι οι τοπικές κοινωνίες επιλέγουν τους εκπροσώπους τους σε αυτοδιοικητικό επίπεδο με κριτήριο την ικανότητα των τελευταίων να επιταχύνουν διαδικασίες που δεν μπορεί -λόγω του συγκεντρωτισμού της- να χειρισθεί αποτελεσματικά η κεντρική διοίκηση.
Αν ισχύουν όλα τα παραπάνω και εάν το νέο επιτελείο του Δήμου Αμαρουσίου επιθυμεί να συνεργασθεί με τον τοπικό Τύπο, στο πλαίσιο του κοινού στόχου, που δεν είναι άλλος από την υπηρέτηση του κοινού συμφέροντος, υποχρεούται να αλλάξει στάση. Ας κατανοήσουν οι διοικούντες τον Δήμο ότι ο Τύπος δεν διακατέχεται από σαδιστικά σύνδρομα κατά της εκάστοτε δημοτικής αρχής, ώστε να ικανοποιείται «βγάζοντας στη φόρα» σκάνδαλα και παρατυπίες. Ο ελεγκτικός ρόλος του είναι επιτυχημένος όταν λειτουργεί προληπτικά, αποτρέποντας τις όποιες… υπερβάσεις της δημοτικής εξουσίας και όχι όταν έρχεται εκ των υστέρων να τις καταγγείλει. Τουλάχιστον η ΑΜΑΡΥΣΙΑ έτσι έμαθε να υπηρετεί την πόλη στα 42 χρόνια της κυκλοφορίας της και είναι λίγο… μεγάλη για «ν' αλλάξει τώρα μυαλά».
Πιστεύουμε ότι το φαινόμενο ελλιπούς ενημέρωσης των συντακτών του τοπικού Τύπου δεν υποκρύπτει σκοπιμότητες ή στάση απαξίωσης απέναντί τους, αλλά είναι αποτέλεσμα μίας κάπως… άρρυθμης επικοινωνιακής πολιτικής, η οποία σύντομα θα αποκατασταθεί. Η υποδομή αναμφίβολα υπάρχει, εάν κρίνει κανείς από την πληθώρα των δελτίων Τύπου που εξέρχονται από το δημαρχιακό μέγαρο, ακόμη και για τη μικρότερη εκδήλωση της νέας δημοτικής αρχής. Μόνο που με τα δελτία Τύπου δεν καλύπτονται όλα τα θέματα, γι' αυτό χρειάζεται και η ζώσα ενημέρωση. Εξάλλου, οι ειδήσεις και οι πληροφορίες, όπως διδάσκεται στις δημοσιογραφικές σχολές, είναι άκρως ευαίσθητα «προϊόντα», με διάρκεια ζωής ελάχιστων ωρών. Άρα, δεν συντηρούνται στην «κατάψυξη»…
Θάνος Σταθόπουλος
