H εκμετάλλευση της ανθρώπινης ανάγκης – συνταγματικού δικαιώματος για εργασία αποτελεί αναμφίβολα κατακριτέα τακτική. Όταν δε αυτή εκπηγάζει από το πολιτικό σύστημα, τότε ίσως ν’ αγγίζει τα όρια της ανηθικότητας.
Πρόσφατα, είδαν το φως της δημοσιότητας οι σχεδιασμοί του υπουργείου Απασχόλησης & Κοινωνικής Προστασίας, οι οποίοι, σύμφωνα με τους εμπνευστές τους, θα δημιουργήσουν επιπλέον θέσεις εργασίας στην ελληνική αγορά. Ανάμεσα, λοιπόν, στα προτεινόμενα μέτρα περιλαμβάνεται και η πρόσληψη 20.000 εργαζομένων στους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ), με συμβάσεις ορισμένου χρόνου. Μάλιστα, οι προσλήψεις αυτές θα υποβοηθηθούν μέσω της μετατροπής του επιδόματος εργασίας σε επιδότηση των σχετικών θέσεων.
Αν η πρώτη σκέψη που σας έρχεται στο μυαλό είναι ότι «μυρίζουν» βουλευτικές εκλογές, μπορεί και να μη βρίσκεστε και πολύ μακριά από την πραγματικότητα. Από την πλευρά της, η Γενική Συνομοσπονδία Εργατών Ελλάδος (ΓΣΕΕ) δίνει μία ακόμη διάσταση στην παραπάνω εξαγγελία, κάνοντας λόγο για «υφαρπαγή 300 εκατ. ευρώ από τον Λογαριασμό Ανεργίας και Επαγγελματικής Κατάρτισης, για δράσεις που δεν συνδέονται με τους στόχους των κοινωνικών εταίρων» και προχωρώντας ένα βήμα παρακάτω, καταγγέλλει την κυβέρνηση ότι «δημιουργεί άλλον έναν πυλώνα υποαπασχόλησης στο Δημόσιο».
Μέχρι την ώρα που γράφονταν αυτές οι γραμμές, δεν είχαν δοθεί περισσότερες λεπτομέρειες στη δημοσιότητα αναφορικά με το πώς εξειδικεύονται οι παραπάνω κυβερνητικοί σχεδιασμοί. Οπότε, εύλογο είναι να έχουν προκύψει σειρά ερωτηματικών, για όσους εξ’ ημών συνηθίσαμε να… φυσούμε και το γιαούρτι.
Πρώτα απ’ όλα, θα θέλαμε να πληροφορηθούμε με ποια κριτήρια θα επιλεγούν οι δήμοι και οι κοινότητες που θα «πριμοδοτηθούν» με νέες προσλήψεις; Υπάρχουν καταγεγραμμένες οι ανάγκες των επιμέρους ΟΤΑ σε προσωπικό, οπότε αναλόγως θα κατανεμηθούν οι παραπάνω 20.000 εργαζόμενοι ή, μήπως, τα κριτήρια θα έχουν να κάνουν με το… χρώμα των δημάρχων;
Άλλο σημαντικό σημείο που χρήζει περαιτέρω έρευνας είναι ποιες ανάγκες έρχονται να καλύψουν αυτοί οι εργαζόμενοι; Υπάρχουν τόσο μεγάλες πάγιες και διαρκείς ανάγκες στους ΟΤΑ σε προσωπικό κι αν ναι, γιατί αυτές δεν καλύπτονται με μόνιμους εργαζόμενους;
Το δεύτερο αυτό ερώτημα, μας βάζει μπροστά σε νέες σκέψεις. Εδώ ακόμη αρκετοί δήμοι, μεταξύ των οποίων και ο Δήμος Αμαρουσίου, δεν έχουν ακόμη οριστικά κλείσει το «κεφάλαιο της ντροπής» με τις προηγούμενες στρατιές εργαζομένων, με ολιγόμηνες συμβάσεις, και πάμε να δημιουργήσουμε νέα φουρνιά συμβασιούχων;
Ο αντίλογος σε όλα τα παραπάνω είναι ότι, αντί κάποιος να κάθεται και να επιδοτείται από τον Οργανισμό Απασχόλησης Εργατικού Δυναμικού, είναι προτιμότερο να εργάζεται, έστω και προσωρινά. Το επιχείρημα θα ήταν ισχυρό, στην περίπτωση που η απασχόληση στη χώρα μας δεν ήταν γερά οικοδομημένη πάνω στις πελατειακές σχέσεις, στις οποίες αρέσκονται πολλοί πραματευτάδες της πολιτικής. Γιατί, βέβαια, η στήλη δυσκολεύεται να πιστέψει ότι οι εν λόγω 20.000 εργαζόμενοι θα επιλεγούν για προσωρινή απασχόληση στους ΟΤΑ μέσω διαδικασιών ΑΣΕΠ!
Άρα, οι τοπικοί «άρχοντες» θ’ αποκτήσουν «και το μαχαίρι και το πεπόνι» στο ποιος θα διαβεί τις πύλες των δημοτικών επιχειρήσεων και οργανισμών και, μάλιστα, σε μία περίοδο όπου οι… ετοιμασίες για τις επερχόμενες δημοτικές εκλογές έχουν δειλά δειλά ξεκινήσει…
Στην αντίπερα όχθη, οι νυν εργαζόμενοι στους ΟΤΑ έχουν κάθε λόγο ν’ ανησυχούν για τα κυβερνητικά σχέδια.
Καταρχήν γνωρίζουν καλύτερα από τον καθένα μας, ότι ένας συμβασιούχος εργαζόμενος είναι -από ανάγκη κι όχι από προσωπική επιλογή- αρκετά «ευάλωτος» στις πιέσεις του εκάστοτε εργοδότη. Άρα, δύσκολα θα ενισχύσει τα σωματεία των μονίμων υπαλλήλων και -σε ορισμένες ακραίες περιπτώσεις- μπορεί να λειτουργήσει και διασπαστικά έναντι αυτών.
Πλην αυτού, οι ήδη συμβασιούχοι των ΟΤΑ, οι οποίοι ελπίζουν ότι κάποια στιγμή θα ενσωματωθούν με πλήρη εργασιακά δικαιώματα στους δήμους και τις κοινότητες που εργάζονται, από τη στιγμή που καλύπτουν πάγιες και διαρκείς ανάγκες, θα αισθανθούν μοιραία ανταγωνιστικά απέναντι στους… νεοφερμένους.
Και στις δύο παραπάνω περιπτώσεις, κερδισμένες θα είναι οι τοπικές εξουσίες, οι οποίες αφενός θα μπορούν να χειραγωγούν κομματικά τους εργαζόμενους, αφετέρου θα τους έχουν διαιρεμένους και καχύποπτους μεταξύ τους, ώστε να περιορίζουν στο ελάχιστο τον όποιο κίνδυνο μαζικής αντίδρασης. «Κορώνα-γράμματα, δικά τους», που λέει και ο λαός.
Δεν ξέρουμε με ποιον τρόπο θ’ αντιδράσουν οι άμεσα θιγόμενοι από τους νέους σχεδιασμούς. Επίσης, αγνοούμε τη στάση που θα ακολουθήσουν οι μειοψηφίες στα επιμέρους Δημοτικά και Κοινοτικά Συμβούλια. Εκείνο, όμως, που σίγουρα διαισθανόμαστε είναι ότι όλα δείχνουν πως οδεύουμε σε μια ριζική αλλαγή των μέχρι σήμερα εργασιακών σχέσεων.
Μια αλλαγή που τείνει να μετατρέψει το δικαίωμα της εργασίας σε προϊόν εκμετάλλευσης από τους εργοδότες, κρατικούς ή ιδιώτες.
Μια αλλαγή που επιχειρεί να προσγειώσει ανώμαλα τα όνειρα και τις φιλοδοξίες νέων ανθρώπων, που έφαγαν τα καλύτερα χρόνια τους στα θρανία, συλλέγοντας τίτλους σπουδών και ενισχύοντας τις δεξιότητές τους.
Μια αλλαγή που ουσιαστικά θα δημιουργήσει τη νέα γενιά της τρομοκρατίας, της εγκληματικότητας, των σπασμένων βιτρινών και -ακόμη χειρότερα- των παραιτημένων Ελλήνων.
Ελπίζουμε ότι, έστω και την ύστατη στιγμή, θα επικρατήσει η πολιτική και όχι η πολιτικάντικη σκέψη. Ευχόμαστε, έστω και στο παραπέντε, όσοι διαχειρίζονται τα κοινά να εμπιστευθούν μερικές διαχρονικές αλήθειες της πραγματικής οικονομίας και όχι της παρα-οικονομίας. Σε διαφορετική περίπτωση, θα κληθούν να θερίσουν ό,τι έσπειραν. Το κακό είναι ότι, μαζί τους, θα υποστούμε κι εμείς τις συνέπειες αυτού του θερισμού…
Θάνος Σταθόπουλος
