Τον 19ο αιώνα, ο διάσημος Άγγλος μυθιστοριογράφος Κάρολος Ντίκενς, έγραψε την ιστορία του Εβενίζερ Σκρουτζ, μια χριστουγεννιάτικη ιστορία που παραμένει κλασική έως τις μέρες μας. Ο Ντίκενς, περιγράφει με έξυπνο και γλαφυρό τρόπο την πεισματική άρνηση του τσιγκούνη, ιδιόρρυθμου Σκρουτζ να γιορτάσει τα Χριστούγεννα, αυτή τη σπουδαία μέρα χαράς, αγάπης, συγχώρεσης και αλληλεγγύης. Η άρνησή του αυτή, πηγάζει από την ακλόνητη πίστη του ότι τα Χριστούγεννα είναι μια ανούσια γιορτή, χάσιμο χρόνου στην ουσία και ανάξια κάθε εορτασμού, καθώς κατά τη διάρκειά της, οι άνθρωποι ξοδεύουν μόνο ασυλλόγιστα, χωρίς να εισπράττουν ούτε μια πένα. Συν τοις άλλοις, οι άνθρωποι γίνονται και μεγαλύτεροι κατά ένα έτος. Ο Σκρουτζ αποπαίρνει όποιον του εύχεται στο Λονδίνο Καλά Χριστούγεννα. Τις απόψεις του δεν συμμερίζεται ο ένας και μοναδικός βοηθός του στη δουλειά, ο οποίος μάταια προσπαθεί να τον πείσει να αλλάξει γνώμη. Ωστόσο, όλα αλλάζουν, όταν εμφανίζονται μπροστά του τρία πνεύματα, τα οποία του θυμίζουν διαδοχικά, το μοναχικό και εγωιστικό παρελθόν του, το μίζερο παρόν του και το ζοφερό και δυστυχισμένο μέλλον του. Η συνάντηση με τα τρία πνεύματα τον κάνει να συνειδητοποιήσει τη μαγεία των Χριστουγέννων, καθώς και τις χαρές και απολαύσεις που τα συνοδεύουν, αλλάζοντας τον χαρακτήρα του άρδην και μετατρέποντάς τον στον πιο φανατικό οπαδό τους. Αλλά, αλήθεια, τι θα συμβόλιζε ο Εβενίζερ Σκρουτζ στις μέρες μας, αν τοποθετούσαμε αυτή την ιστορία στο σήμερα;
Θα μπορούσαμε να πούμε, ότι η απληστία και η αφιέρωση της ύπαρξής του στο όνομα του κέρδους παραπέμπει στις μέρες μας στον σύγχρονο στυγνό καπιταλιστή, για τον οποίο η αύξηση και ο πολλαπλασιασμός του κεφαλαίου του αποτελεί αυτοσκοπό. Οι γιορτινές περίοδοι και οι πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων που τις συνοδεύουν χάνουν το νόημά τους, μπροστά στην ευημερία των κολοσσών που καθορίζουν τις τύχες μας.
Πράγματι, δύο αιώνες αργότερα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι ο σύγχρονος Σκρουτζ – καπιταλιστής, είναι ο Σκρουτζ του 21ου αιώνα, ο οποίος, απαλλαγμένος από κάθε αίσθημα ευγενούς άμιλλας, κατανόησης προς τους εργαζόμενους και αλτρουισμού, κυνηγά αδιάκοπα το κέρδος με κάθε τίμημα και μέσο, εκπαιδεύοντας τους υπαλλήλους του με την απάνθρωπη λογική του οικονομισμού που τον διακατέχει. Έτσι, οτιδήποτε δεν του αποφέρει χρήματα και δεν μπορεί να μετατραπεί σε ιδέα που θα προσελκύσει μεγάλο όγκο καταναλωτικού κοινού, δεν έχει νόημα γι’ αυτόν. Ο σύγχρονος Σκρουτζ, εκμεταλλευόμενος την περίοδο κρίσης που διανύουμε, αποκτά αυθαίρετα το δικαίωμα να καταργεί τις εργατικές συμβάσεις καταπατώντας το εργατικό δίκαιο, μετατρέποντας τους υπαλλήλους του σε αυτόματες μηχανές πλουτισμού. Το μόνο που τον ανησυχεί, το μόνο που αληθινά τον νοιάζει είναι να καταφέρει να επιζήσει μέσα από τον ιδρώτα και τον κόπο των σκλάβων – υπαλλήλων του. Επίσης, η ατομικότητα και τα δικαιώματα των εργαζομένων χάνονται μέσα στα γυάλινα απρόσωπα κτήρια, που διευθύνονται από ομάδες ατόμων πίσω από κλειστές πόρτες. Ο σύγχρονος εργαζόμενος, σαν τον βοηθό του Εβενίζερ Σκρουτζ, βιώνει τη δύσκολη πραγματικότητά του καθημερινά, φέρνοντας στο προσκήνιο ακροθιγώς τα προβλήματά του, από φόβο να μη βρεθεί στον δρόμο. Έτσι, όπως ζητάει ο Μπομπ Κράτσιτ, ο βοηθός του Σκρουτζ, μία ημέρα άδεια για να γιορτάσει με αξιοπρέπεια με την πολυμελή οικογένειά του την άγια ημέρα των Χριστουγέννων, έτσι ζητούν και οι εργαζόμενοι άνθρωποι να χαρούν τα Χριστούγεννα με την ψυχή τους, και παρά το χαμηλό τους εισόδημα, να δώσουν κάτι από το υστέρημά τους στους ασθενέστερους συνανθρώπους τους, προσπαθώντας να μη ξεχάσουν τις αρχές και τις συνήθειές τους, που κανένα νόημα δεν έχουν όταν κλείνει πίσω τους η πόρτα της δουλειάς τους, και είναι ακριβώς αντίθετες από αυτές που εκπαιδεύονται να έχουν. Τότε είναι που μεταμορφώνονται σε αμίλητα, σιωπηλά ρομποτάκια, που απλά υπακούουν σε ωμές εντολές, μη μπορώντας να εκφραστούν μέσα από την εργασία τους, με τον εαυτό τους.
Τέλος, κανείς δεν θα πρέπει να ξεχνάει ότι η καρδιά, το κέντρο μιας επιχείρησης είναι οι άνθρωποί της, οι υπάλληλοι, που δεν συμμερίζονται τις ίδιες αξίες με τα αφεντικά τους, αλλά υποχρεώνονται να σωπαίνουν. Αλήθεια, στους σύγχρονους Σκρουτζ, ποια πνεύματα θα εμφανιστούν για να τους σώσουν; Ποιοι θα απαιτήσουν το σεβασμό που τους ανήκει και θα επαναπροσδιορίσουν τις εργασιακές τους σχέσεις και συνθήκες; Μήπως οι υπάλληλοι που είναι μπροστά τους;
Στεργίου Ιωάννης
Απόφοιτος 1ου Γενικού Λυκείου Αμαρουσίου
