Οι εκλογές του 1929 στην Κηφισιά
Οι δεύτερες μετά το 1925 κοινοτικές εκλογές στη Κηφισιά διεξήχθηκαν στις 4 Αυγούστου 1929, επί πρωθυπουργίας Ελευθερίου Βενιζέλου. Νικητής αναδείχθηκε ο βενιζελικός συνδυασμός του Στέφανου Στεφάνου με 8 κοινοτικούς συμβούλους (Στέφανος Στεφάνου, Στρούμπος, Χρ. Αποστολίδης, Β. Κεφαλάς, Αποστολόπουλος, Δαρίβας και οι πρόσφυγες Κουκούλης και Αποστολόπουλος) με αντιπολίτευση τον συνδυασμό του προηγούμενου κοινοτάρχη Μιχαήλ Γεωργαντά (Αθήνα 1895 – Κηφισιά 16/10/1976) με 7 συμβούλους (Μ. Γεωργαντάς, Κ. Δήμας, Στ. Δέλτας, Ι. Βαρουξάκης, Δροσίνης, Γ. Κούρτης και Κούτσος).
Κοινοτικά γεγονότα της περιόδου 1929 – 1934
Ο κινηματογράφος «Μπομπονιέρα», την ημέρα των εκλογών έπαιζε την ταινία με το συμβολικό τίτλο «Στο Λυκόφως της… Δόξας».
Την επομένη των εκλογών υπήρξε έντονη φημολογία, σύμφωνα με δημοσιεύματα εφημερίδων, για αποσκίρτηση συμβούλου της συμπολίτευσης με σκοπό την ανάδειξη του Μ. Γεωργαντά ως κοινοτάρχη. Οι φήμες τελικά αποδείχθηκαν αβάσιμες.
Στις 16 Αυγούστου υποβλήθηκε ένσταση από ομάδα προσφύγων της Ν. Ερυθραίας κατά του κύρους των εκλογών, η οποία απορρίφθηκε.
Την 1η Σεπτεμβρίου1929 συνήλθε σε δημαιρεσίες το Κοινοτικό Συμβούλιο, το οποίο κατόπιν ψηφοφορίας ανέδειξε κοινοτάρχη τον Στ. Στεφάνου και αντιπρόεδρο τον Χρ. Αποστολίδη.
Στις 4 Σεπτεμβρίου ξέσπασε φοβερή νεροποντή με αποτέλεσμα να πλημμυρίσει κυριολεκτικά η Κηφισιά και να προκληθούν σοβαρές υλικές ζημιές. Μάλιστα, οι εφημερίδες της εποχής χαρακτήρισαν την Κηφισιά «Μικρή Βενετία» και τον νεοφώτιστο κοινοτάρχη… «γονδολιέρη».
Στις 9 Σεπτεμβρίου1929, στο πρώτο Κοινοτικό Συμβούλιο αποφασίστηκε η ανέγερση προτομής του Εμμανουήλ Μπενάκη (που είχε αποβιώσει στις 20 Ιουνίου), απέναντι από το Μπενάκειο, στο χώρο του Β’ Δημοτικού Σχολείου.
Ο Στέφανος Στεφάνου (Αθήνα 1904 – 18/3/1988), απόφοιτος της Νομικής Σχολής και δημοσιογράφος του «Ελεύθερου Βήματος», υπήρξε από το 1928 έως και το 1934 προσωπικός γραμματέας του Ελευθερίου Βενιζέλου και διευθυντής του πρωθυπουργικού γραφείου. Εξασκούσε τα καθήκοντά του ταυτόχρονα με εκείνα του κοινοτάρχη Κηφισιάς.
Στις 10 Φεβρουαρίου 1930 αιφνιδίως υπέβαλλε την παραίτησή του επικαλούμενος λόγους ευθιξίας, καθώς του αποδόθηκαν από την αντιπολίτευση ευθύνες για την εκ μέρους του αποδοχή προσφοράς από το υπουργείο Εσωτερικών κοινοτικών οχημάτων (βυτιοφόρο, απορριμματοφόρο), τα οποία αποδείχθηκαν ακατάλληλα. Παρά τις κυβερνητικές πιέσεις και τις εκκλήσεις συμβούλων της παράταξής του, αλλά και δημοτών, δεν ανακάλεσε την παραίτησή του.
Στις 14 Ιανουαρίου εκλέγεται και αναλαμβάνει καθήκοντα κοινοτάρχη ο Χρήστος Αποστολίδης (Βελεστίνο Μαγνησίας 1887 – Κηφισιά 1957), ο οποίος άσκησε τα καθήκοντά του μέχρι το τέλος της 4ετίας (5 Απριλίου 1934).
Οι εκλογές του 1934 σε Κηφισιά και Νέα Ερυθραία
Διεξήχθηκαν στις 11 Φεβρουαρίου 1934, επί πρωθυπουργίας Παναγή Τσαλδάρη. Τότε ιδρύθηκαν νέοι δήμοι και κοινότητες, μεταξύ των οποίων: Καισαριανή, Βύρωνας, Ν. Ιωνία, Ν. Φιλαδέλφεια, Ν. Σμύρνη, Περιστέρι, Καλλιθέα και Νέα Ερυθραία.
Στις εκλογές αυτές συμμετείχαν για πρώτη φορά και γυναίκες με το δικαίωμα μόνο του εκλέγειν και με προϋπόθεση ηλικίας άνω των 30 ετών και με απολυτήριο Δημοτικού.
Οι εκλογές στην Κηφισιά
Στις εκλογές συμμετείχαν 3 συνδυασμοί, με νικητή τους «Φιλελεύθερους» του Ιωάννη Βαρουξάκη και με 10 κοινοτικούς συμβούλους (Ιωάννης Βαρουξάκης, Στέφανος Δέλτας, Ιωάννης Ζηρίνης, Βασίλειος Νικολάου, Κωνσταντίνος Ασπρούλης, Εμμανουήλ Παντελίδης, Αναστάσιος Γεωργαντάς, Βασίλειος Κεφαλάς, Εμμανουήλ Αναγνωστάκης και Γεώργιος Μοσχούς). Ο συνδυασμός του Κωνσταντίνου Δήμα ανέδειξε 5 συμβούλους (Κ. Δήμας, Ι. Βαλάτας, Ι. Γιαννικώστας, Γ. Δημητρακόπουλος και Ν. Παυλίδης, ενώ ο τρίτος συνδυασμός «Αναγέννηση Κηφισιάς» του Πέτρου Κιρκίνη δεν εξέλεξε σύμβουλο (υποψήφιοι του συνδυασμού, μεταξύ των άλλων, ήταν οι Α. Κομιανός, Χ. Μαλακόντας, Β. Βάρσος, Γ. Τσιλιγκίρης, Εμ. Χονδράκης, Αγγ. Κούρτης, Δ. Καραπαπάζης, Γ. Χαντζάκος, Αντ. Αντωνόπουλος).
Στις 5 Απριλίου 1934, ύστερα από δημαιρεσίες, πρόεδρος της Κοινότητας εκλέγεται ο Ιωάννης Βαρουξάκης και αντιπρόεδρος ο Εμμανουήλ Παντελίδης.
Στις αρχές όμως του Μαΐου 1934, ο νεοεκλεγείς κοινοτάρχης, για τους λόγους που αναφέρονται εκτενέστερα στα εκλογικά της Νέας Ερυθραίας που ακολουθούν, παύεται από τα καθήκοντά του και αντικαθίσταται από τον αντιπρόεδρο και κατόπιν από τον Κ. Δήμα
Στις 14 Ιουνίου 1934 ο Ι. Βαρουξάκης αποκαθίσταται και επιστρέφει στα καθήκοντα και συνεχίζει μέχρι τον Αύγουστο του 1941.
Επισημαίνεται ότι οι προγραμματισμένες για το έτος 1938 κοινοτικές εκλογές ακυρώθηκαν από το καθεστώς του Ι. Μεταξά.
Ο Ιωάννης Βαρουξάκης (Ερμούπολις Σύρου 1883 – Κηφισιά 5/2/1962), αρχιτέκτων στο επάγγελμα, υπήρξε ο πατριάρχης στην Ιστορία της Τοπικής Αυτοδιοίκησης της Κηφισιάς, καθώς διετέλεσε κοινοτάρχης από το 1934 και το 1941 και δήμαρχος από το 1951 μέχρι και το 1954.
Οι εκλογές στη Νέα Ερυθραία
Στις 16 Μαΐου 1928 ο προσφυγικός συνοικισμός «Νέα Ερυθραία» αναγνωρίζεται επίσημα και προσαρτάται στη Κοινότητα Κηφισιάς.
Στις 5 Ιανουαρίου, σύμφωνα με το ΦΕΚ 12/13-1-1934 τεύχος Α’ σελ 72 «αναγνωρίζεται ως ίδια Κοινότητα ο συνοικισμός Νέας Ερυθραίας, αποσπώμενος της Κοινότητας Κηφισιάς».
Στις 12 Φεβρουαρίου 1934 διεξάγονται οι πρώτες ερυθραιώτικες εκλογές, στις οποίες επικρατούν οι Βενιζελικοί με 5 κοινοτικούς συμβούλους: Γεώργιος Γεωργιάδης (από το Τσεσμέ), Νικόλαος Πλατουνάρης (Μελί), Θεόδωρος Δατσέρης (Τσεμερτζίλι), Γεώργιος Λεωνιδόπουλος (Σμύρνη) και Στυλιανός Μουστάκης (Βουρλά), ενώ από την αντιπολίτευση και το Λαϊκό Κόμμα, μόνο ο Γεώργιος Θεοδωράκης (Λυθρί).
Στις δημαιρεσίες που ακολούθησαν, πρόεδρος της Κοινότητας εκλέχθηκε ο Γ. Γεωργιάδης και αντιπρόεδρος ο Γ. Λεωνιδόπουλος.
Στις 29 Οκτωβρίου 1934 ο Γ. Γεωργιάδης παραιτείται λόγω προσβλητικής συμπεριφοράς της αντιπολίτευσης, η οποία επικεντρώθηκε στη μειονεκτική σημαντική του εμφάνιση.
Ο άγνωστος σήμερα Γ. Γεωργιάδης (Τσεσμές 1882 – Αθήνα 1/8/59) κατοικούσε στη σημερινή οδό Θ. Μιλησίου 13 και διατηρούσε κατάστημα τροφίμων στη Νέα Ερυθραία. Διέθετε επαρκή μόρφωση και πείρα στη διαχείριση των κοινών. Μετά την παραίτησή του μετοίκησε στη Νέα Σμύρνη.
Στις 12 Νοεμβρίου 1934 νέος πρόεδρος εκλέγεται ο Γεώργιος (Τζώρτζης) Λεωνιδόπουλος (Σμύρνη 1887 – Νέα Ερυθραία 22/10/1971) και αντιπρόεδρος ο Ν. Πλατουνάρης.
Μετά την αποτυχία του βενιζελικού τιμήματος της 1η Μαΐου με Α.Ν. (ΦΕΚ 115 2-4-1935) «Απολύονται οι αιρετοί της Τοπικής Αυτοδιοίκησης για λόγους δημόσιας τάξεως και συμφέροντος» και έτσι στις 18 Μαΐου 1935 απομακρύνονται ο πρόεδρος της Κοινότητας και οι δημοτικοί σύμβουλοι, πλην του Ι. Νίκου και τους αντικαθιστούν ισάριθμοι αναπληρωματικοί της αντιπολίτευσης (Ανδρέας Δρυμπέτης, Γεώργιος Ταμβάκης , Παναγιώτης Καλύβας και Νίκος Ζαφειρίου), ενώ αυθημερόν πρόεδρος εκλέγεται ο Γ. Θεοδωράκης και αντιπρόεδρος ο Ι. Νίκου.
Η αυτοδιοικητική τάξη αποκαθίσταται με το ΝΔ 9/10-6-1936, επί κυβερνήσεως Ι. Μεταξά και επανέρχονται οι εκλεγέντες στις 11/2/1936.
Στις 21 Ιουνίου 1936 νέος κοινοτάρχης εκλέγεται ο Θ. Δατσέρης (Ντεμερτζιλί 1900 – Αθήνα 11/6/1974) με αντιπρόεδρο τον Στ. Μουστάκη. Το Κοινοτικό Συμβούλιο διατηρείται μέχρι την 31η Δεκεμβρίου 1937, ημερομηνία κατάργησης της Κοινότητας Ν. Ερυθραίας, η οποία συντάσσεται και πάλι στη Κοινότητα Κηφισιάς.
Τα επόμενα χρόνια, μέχρι το 1951,
σε Κηφισιά και Νέα Ερυθραία
Στην Κηφισιά, μετά το 1941, διορίστηκαν δήμαρχοι οι ακόλουθοι:
Αύγουστος 1941 – 7 Μαΐου 1934: Κωνσταντίνος Δήμας.
8 Μαΐου 1934 – Αύγουστος 1943: Μιχάλης Κεφαλάς.
Αύγουστος 1943 – 27 Δεκεμβρίου 1944: Παναγιώτης Κτενάς που εκτελέστηκε στην τελευταία ημερομηνία από δυνάμεις του ΕΛΛΑΣ στο Συκάμινο Ωρωπού.
Ιανουάριος 1945 – Οκτώβριος 1946: Αβορικιώτης, Μουστάκας, Δατσέρης, Τριανταφυλλίδης.
1 Σεπτεμβρίου 1950 – 8 Ιουνίου 1951: Νικόλαος Αβάλος.
Επισημαίνεται ότι η Κηφισιά ανακηρύχθηκε σε Δήμο στις 29 Ιανουαρίου 1943.
Στις 15 Απριλίου 1951 και ύστερα από 17 ολόκληρα χρόνια (1934) διενεργήθηκαν και πάλι εκλογές, στις οποίες δήμαρχος αναδείχθηκε ο Ι. Βαρουξάκης.
Στη Νέα Ερυθραία, μετά την εκ νέου ανασύστασή της το 1948 σε ανεξάρτητη Κοινότητα (ΦΕΚ 28/Α/4-2-1948), διορίστηκε πρόεδρος Κοινότητος μέχρι την 8 Ιουνίου 1951 ο Δημήτριος Αναγνώστου με συμβούλους τους Θ. Δατσέρη, Εμμανουήλ Κατσαντώνη, Ευάγγελο Γερατάκη και Δημήτρη Μπελενιώτη.
Στις 15 Απριλίου 1951 διεξήχθησαν κοινοτικές εκλογές και πρόεδρος της Κοινότητας αναδείχθηκε ο Εμμανουήλ Μουστάκης.
ΠΗΓΕΣ: Γενικά αρχεία του Κράτους: Εκλογικά Συλλογής Βλαχογιάννη (1843-1925) – Δήμος Κηφισιάς: Ιστορία του δήμου, αρχειακά τεκμήρια – Εφημερίδες: Κηφισιά, Ακρόπολης, Σκριπτ, Εμπρός ετών (1925-1929), Η Νέα Ερυθραία Κάθε Εβδομάδα, περιοδικό «Η Πόλη μας».
Νίκος Καραφωτίου
