Πελατεία… τέλος!

Pεπορτάζ: Κατερίνα Καρύγιαννη, Αρετή Κοτσολάκου, Γιάννης Μπεθάνης, Αμάλθεια Καραλή

«Μαύρα Χριστούγεννα» ήταν αυτά που μας πέρασαν για εμπόρους και καταναλωτές, καθώς το δυσχερές οικονομικό περιβάλλον έριξε βαριά τη σκιά του πάνω στην εορταστική αγορά. Οι σαρωτικές αλλαγές στο ελληνικό εμπόριο κατά τη διάρκεια του έτους αποτυπώθηκαν και στην κίνηση της αγοράς αυτό το διάστημα, αναδεικνύοντας το 2011 ως τη χειρότερη χρονιά μέχρι σήμερα, σύμφωνα με την Ελληνική Συνομοσπονδία Ελληνικού Εμπορίου (ΕΣΕΕ).

Το κλίμα, τόσο στην κεντρική αγορά της πρωτεύουσας, στην οδό Ερμού, όσο και στους εμπορικούς δρόμους των προαστίων και τα μεγάλα εμπορικά κέντρα της Αττικής, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί «καταθλιπτικό», με τα καταστήματα να παραμένουν άδεια και τους καταναλωτές να περιορίζονται σε λίγες αγορές -όσοι προχώρησαν ακόμη και σε αυτές- αναζητώντας κυρίως προσφορές και φθηνά προϊόντα.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της ΕΣΕΕ, οι λιανικές πωλήσεις κατά τη διάρκεια των εορτών σημείωσαν μείωση της τάξης του 30%, κατά μέσο όρο, σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2010. Μάλιστα, οι χειρότερες επιδόσεις καταγράφονται στα καταστήματα ένδυσης και υπόδησης, με την πτώση στον τζίρο να φτάνει το 40%, ενώ ο μόνος κλάδος που φαίνεται να μην ακολούθησε στην «ελεύθερη πτώση» είναι ο κλάδος των παιδικών και των παιχνιδιών.

«Εννέα στους δέκα Έλληνες είναι πλέον λιγότερο γενναιόδωροι, όχι από επιλογή αλλά από ανάγκη», αναφέρεται χαρακτηριστικά στη σχετική ανακοίνωση της ΕΣΕΕ, η οποία επίσης «καταγράφει» σημαντικές αλλαγές στο προφίλ του Έλληνα καταναλωτή φέτος όπως: αλλαγή διάθεσης, αλλαγή υποχρεώσεων, αλλαγή συμπεριφοράς, αλλαγή προτεραιοτήτων, αλλαγή συνηθειών, ακόμα και αλλαγή προτίμησης στα χριστουγεννιάτικα δώρα, με το ενδιαφέρον να στρέφεται στα λεγόμενα «μικροδωράκια».

Έτσι, παρ’ όλο που οι μειώσεις τιμών και οι εορταστικές προσφορές συνέβαλαν στο να μην αυξηθούν ακόμα περισσότερο οι μεγάλες απώλειες του εμπορικού κόσμου, ωστόσο, έμποροι και καταστηματάρχες δεν κρύβουν τη βαθιά απογοήτευσή τους, η οποία πλέον έχει πάρει τη θέση της όποιας προηγούμενης αισιοδοξίας. Και όπως είναι φυσικό, η έναρξη των εκπτώσεων ξεκίνησε με μεγάλες μειώσεις τιμών και «μπαράζ» προσφορών, σε μια προσπάθεια των επιχειρηματιών να «ρεφάρουν» για τις απώλειες.

Ενδεικτικό, τέλος, της κρίσης που μαστίζει πλέον την εμπορική αγορά της Ελλάδας είναι το γεγονός ότι τα καταστήματα αγοράς χρυσού «ξεφυτρώνουν» κατά εκατοντάδες τους τελευταίους μήνες σε όλη τη χώρα, καθώς πολλοί είναι αυτοί που αναγκάζονται να πουλήσουν χρυσαφικά και άλλα πολύτιμα είδη, για να καλύψουν τις υποχρεώσεις τους. Χαρακτηριστικά, μόνο στην Αθήνα τα ενεχυροδανειστήρια και τα καταστήματα αγοράς χρυσού τετραπλασιάστηκαν μέσα στους τελευταίους μήνες.

Η κατάσταση στα Βόρεια Προάστια

Η κατάσταση στις αγορές των Βορείων Προαστίων (που καλύπτει ειδησεογραφικά η ΑΜΑΡΥΣΙΑ) δεν είναι διαφορετική από αυτήν του εμπορικού κόσμου σε ολόκληρη τη χώρα, με την αγοραστική κίνηση να κινείται, μέσα στις γιορτές, με μειώσεις της τάξης από 20% έως 40% σε σχέση με πέρυσι. Παράλληλα, οι περισσότεροι έμποροι στα Βόρεια εστιάζουν στην πολύ κακή ψυχολογία των καταναλωτών, επισημαίνοντας ότι, εξ αιτίας του κλίματος «αβεβαιότητας» και «τρομοκρατίας» που επικρατεί, ακόμα και όσοι μπορούν να ξοδέψουν δεν το κάνουν. Αρκετά επίσης είναι και τα καταστήματα που βάζουν «λουκέτο» στα Βόρεια Προάστια, παρά το γεγονός ότι στις περισσότερες περιοχές τα ενοίκια των καταστημάτων έχουν μειωθεί σημαντικά, όπως για παράδειγμα στον Δήμο Κηφισιάς, που υπάρχει μείωση έως και 50%. Μοναδική εξαίρεση αποτελεί η αγορά των (πρώην) Μελισσίων, όπου οι καταστηματάρχες περιορίζονται μέχρι στιγμής στη μετακίνηση των καταστημάτων τους σε χώρους με μικρότερα λειτουργικά έξοδα.

Παράλληλα, σε ορισμένους Δήμους, όπως το Χαλάνδρι και η Λυκόβρυση – Πεύκη, διαφαίνεται ξεκάθαρα μια «στροφή» των επιχειρηματιών προς τα καταστήματα υγειονομικού ενδιαφέροντος, που «ξεπηδούν» καθημερινά, κυρίως στα κέντρα των πόλεων. Τέλος, από τα Βόρεια Προάστια δεν λείπουν και τα καταστήματα αγοράς χρυσού, με τις πινακίδες «Αγοράζω χρυσό» να ξεπηδούν η μια μετά την άλλη.

Απέναντι στη μελανή αυτή εικόνα, οι Εμπορικοί Σύλλογοι κάνουν «ότι περνάει από το χέρι τους» προκειμένου να αντιμετωπίσουν με τις λιγότερες δυνατές απώλειες την κατάσταση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα, ο Εμπορικός Σύλλογος Αμαρουσίου, που στρέφει πλέον τις ελπίδες του στη, μέσω ΕΣΠΑ, χρηματοδότηση του έργου βιοκλιματικής ανάπλασης του κέντρου και στη συμμετοχή του στο πρόγραμμα δημιουργίας «Open Mall» στο κέντρο της πόλης, που προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης. Να σημειωθεί ότι στο εν λόγω πρόγραμμα προσβλέπει και ο Εμπορικός Σύλλογος Κηφισιάς, για την ανάταση της τοπικής αγοράς.

ΜΑΡΟΥΣΙ

Προσβλέπει στο Open Mall

Ούτε το χριστουγεννιάτικο κλίμα στάθηκε ικανό να μεταστρέψει, έστω και προσωρινά, το κλίμα στην αγορά του Αμαρουσίου. Η γενικότερη κρίση στον τομέα ένδυσης και υπόδησης έκανε κι εδώ την εμφάνισή της, καθώς, σύμφωνα με τον πρόεδρο του Εμπορικού Συλλόγου (ΕΣΑΜ) Γιώργο Παπαχρυσάνθου, η πτώση του τζίρου, σε σχέση με τα προηγούμενα Χριστούγεννα, έφτασε μέχρι το 40%, ενώ στους υπόλοιπους τομείς της αγοράς η πτώση κυμάνθηκε από το 20% έως το 30%.

«Ο Δεκέμβριος ήταν ο μήνας της μεγάλης φοροεπιδρομής και των χαρατσιών, με συνέπεια να μην υπάρχουν χρήματα για ξόδεμα», τονίζει ο Γ. Παπαχρυσάνθου, προσθέτοντας ότι ακόμη και η «τελευταία ελπίδα» των εκπτώσεων που διανύουμε δεν είναι και τόσο ελπιδοφόρα για τους εμπόρους. «Από την πείρα μας γνωρίζουμε ότι η πρώτη εβδομάδα των εκπτώσεων είναι αυτή με τη μεγαλύτερη κίνηση. Η εβδομάδα αυτή πέρασε ήδη και, δυστυχώς, τα αποτελέσματα δεν είναι καθόλου ενθαρρυντικά. Δεν περισσεύουν χρήματα στον κόσμο, παρά μόνο για τα απαραίτητα για την καθημερινή διαβίωση», μας λέει, εμφανώς ανήσυχος για το μέλλον.

Ένα μέλλον που προοιωνίζεται νέο «τσουνάμι» λουκέτων σε καταστήματα της πόλης. Κι αν η εορταστική περίοδος αποτέλεσε παράγοντα ανάσχεσης του κύματος κλεισίματος των καταστημάτων, ο πρόεδρος του ΕΣΑΜ, επικαλούμενος τις συζητήσεις του με συναδέλφους του, οι οποίοι δηλώνουν ανήμποροι να «κρατήσουν» μέσα σε αυτό το άσχημο κλίμα, προβλέπει ότι μέχρι το τέλος Φεβρουαρίου αρκετά καταστήματα θα σταματήσουν τη λειτουργία τους. «Σε πανελλαδικό επίπεδο, μέσα στη χρονιά αναμένεται αύξηση 100% των επιχειρήσεων που θα κλείσουν», αναφέρει, (σ.σ.: 200.000 είχαν κλείσει μέχρι τέλη 2011 και προβλέπεται να κλείσουν άλλα τόσα!), προσθέτοντας: «Δεν βλέπω με ποιο τρόπο μπορεί να σταματήσει αυτός ο κατήφορος».

Παρά το τραγικό κλίμα που επικρατεί στην αγορά, για το Μαρούσι υπάρχει μια διπλή προοπτική «ανάσας», μέσω ΕΣΠΑ, για το εμπορικό κέντρο. Πρόκειται για τη διαφαινόμενη άμεση προώθηση της «πολυαναμενόμενης» βιοκλιματικής ανάπλασης του ιστορικού-εμπορικού κέντρου και,  για τη συμμετοχή του ΕΣΑΜ στο πρόγραμμα δημιουργίας «Open Mall» που προωθεί το υπουργείο Ανάπτυξης.

Όπως μας λέει ο Γ. Παπαχρυσάνθου, «ο ΕΣΑΜ είναι από τους ελάχιστους εμπορικούς συλλόγους που έχει ήδη υποβάλει ολοκληρωμένο φάκελο στο υπουργείο, καθώς πολλές από τις δραστηριότητες που προβλέπει το “Open Mall”, όπως σεμινάρια, μελέτες, ακόμη και δικό μας Παιδικό Σταθμό, εμείς τις έχουμε ήδη». Χαρακτηρίζει, δε, ως «ευτυχή συγκυρία» την προοπτική «κλειδώματος» αυτών των δύο έργων που, όπως ελπίζει, «θα αλλάξουν δραματικά προς το καλύτερο την όψη της μαρουσιώτικης αγοράς, η οποία θα μοιάζει σαν ένα υπαίθριο εμπορικό κέντρο».

Και ο πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου καταλήγει ευχόμενος «να βρίσκονται μέχρι τότε σε λειτουργία όλα τα καταστήματα του Αμαρουσίου για να το δουν να υλοποιείται».

Η λειτουργία του «Open Mall» προβλέπει σειρά από ενέργειες, όπως επιδότηση από τους εμπόρους της ελεγχόμενης στάθμευσης των καταναλωτών, την έκδοση εκπτωτικής κάρτας με μπόνους αγορών μετά από ένα συγκεκριμένο όριο, τη δημιουργία ιστοσελίδας (είτε αποκλειστικά του ΕΣΑΜ, είτε μέσα από πλατφόρμα της Εθνικής Συνομοσπονδίας Ελληνικού Εμπορίου), σελίδα «info quest», ανάρτηση ενημερωτικών χαρτών στις εισόδους του εμπορικού κέντρου και άλλες ενέργειες. Την επίβλεψη θα έχει ο Δήμος Αμαρουσίου, από τον οποίο θα περνούν τα χρήματα που θα εκταμιευθούν από το ΕΣΠΑ για το πρόγραμμα, το οποίο, όπως εκτιμά ο Γ. Παπαχρυσάνθου, θα ξεκινήσει να υλοποιείται από το προσεχές φθινόπωρο.