Γράφει ο Αλέξανδρος Καζαντζίδης – Από την έντυπη έκδοση της Καθημερινής Αμαρυσίας, φύλλο Χαλανδρίου – Αγίας Παρασκευής – Παπάγου – Χολαργού – 25/03/2026
Η σύμπτωση του παρόντος φύλλου με τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου δεν μπορεί να αφήσει ανεπηρέαστη τη στήλη. Πέρα από τις καθιερωμένες παρελάσεις σε Χαλάνδρι, Αγία Παρασκευή, Χολαργό & Παπάγου -όπως σε κάθε γωνιά της χώρας- ο δημόσιος λόγος «κατακλύζεται» από μηνύματα αιρετών και φορέων, με αναφορές στην Εθνική Επέτειο κι όχι μόνο.
Εξάλλου, από το μακρινό 1838, αποφασίστηκε, με βασιλικό διάταγμα του Όθωνα, ο ταυτόχρονος εορτασμός του Ευαγγελισμού της Θεοτόκου και των Αγώνων του 1821. Έτσι, στις 25 Μαρτίου της ίδιας χρονιάς αρχίζει μια επετειακή παράδοση που ταυτίζει δυο ίσως ανόμοια, αλλά «καλά, χαρμόσυνα αγγέλματα», την έλευση του Ιησού και τις απαρχές της Επανάστασης για την εθνική ανεξαρτησία.
Έκτοτε και μέχρι σήμερα, ιστορικοί, καθηγητές, συγγραφείς αλλά και απόγονοι των αγωνιστών εκείνης της εποχής παίρνουν θέση για την αλήθεια των γεγονότων. Πεδία διχογνωμιών δεν είναι μόνο το πότε ξεκίνησε πραγματικά η Επανάσταση, αλλά με ποιους τρόπους προετοιμάστηκε, ποιες εμφύλιες συγκρούσεις ακολούθησαν και πώς το πολίτευμα της Ελλάδας, από τα πρώτα δημοκρατικά συντάγματα, κατέληξε σε μία ξενόφερτη μοναρχία.
Άλλωστε, οι «αναμετρήσεις» ανάμεσα σε λήθη και μνήμη, κοινότυπα μνημόσυνα κι ιστορική αλήθεια καλά κρατούν. Τέτοιο δείγμα γραφής ήταν το εμβληματικό ποίημα του Γιώργου Σεφέρη «Επί ασπαλάθων», με αφορμή μία άλλη 25η Μαρτίου, του 1971. Οι στίχοι του μεγάλου ποιητή «φωτογράφιζαν», τότε, το τέλος των θεμελιωτών της χούντας του 1967 πάνω στα κοφτερά αγκάθια αυτών των λουλουδιών.
Η σύγχρονη συγκυρία
Σήμερα, παρά το κυριολεκτικό και μεταφορικό κρύο των ημερών, οι ασπάλαθοι βρίσκονται στην πλήρη άνθισή τους, όπου, βέβαια, απέμεινε σπιθαμή γης χωρίς τσιμέντο. Σύμβολα ομορφιάς αλλά και τιμωρίας ταυτόχρονα, τα συγκεκριμένα φυτά θα μπορούσαν να συνδεθούν με τις μορφές κάποιων ζωντανών ανθρώπων των σύγχρονων γειτονιών μας. Μοιάζουν με τις φωνές μαθητών, γονιών και καθηγητών του Χαλανδρίου, που αντέδρασαν σε βίαιες κι αυθαίρετες πρακτικές μίας διευθύντριας. Θυμίζουν τις μαζικές διαμαρτυρίες στο φιλήσυχο προάστιο του Παπάγου μετά την αμφιλεγόμενη δίωξη κατά ενός εκπαιδευτικού, με ευρύτατη αναγνώριση για το έργο του εντός και εκτός σχολείου.
Όπως κι αν, τελικά, αντιμετωπίζονται Εθνικές Επέτειοι, δικτατορίες και λοιπά ζητήματα, οι ασπάλαθοι, ευτυχώς, έχουν επιβιώσει σαν ένα σημερινό «καλό, χαρμόσυνο άγγελμα» για κάθε… χρήση.
