Η έναρξη του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου σήμερα Πέμπτη 11 Ιουνίου δεν σηματοδοτεί απλώς μια κορυφαία αθλητική διοργάνωση με παγκόσμια απήχηση – και μάλιστα στην πιο μεγάλη και ακριβή εκδοχή της από το 1930 μέχρι σήμερα.
Εκατομμύρια φίλαθλοι σε όλο τον κόσμο για τις επόμενες 40 ημέρες θα στρέψουν το βλέμμα τους στα γήπεδα των Ηνωμένων Πολιτειών, του Καναδά και του Μεξικού, προσδοκώντας στιγμές συγκίνησης, θεάματος και αθλητικού ανταγωνισμού. Ωστόσο, πίσω από τη λάμψη των αγώνων, αναδεικνύονται σημαντικά περιβαλλοντικά και κοινωνικά ζητήματα που απασχολούν ολοένα και περισσότερο τις τοπικές κοινωνίες και τις δημόσιες Αρχές.
Ένα από τα βασικότερα ζητήματα αφορά την κλιματική κρίση και τις ακραίες καιρικές συνθήκες που παρατηρούνται τα τελευταία χρόνια. Τα συχνότερα κύματα καύσωνα, οι έντονες βροχοπτώσεις και τα ακραία καιρικά φαινόμενα δημιουργούν ανησυχίες για την ομαλή διεξαγωγή των αγώνων και την ασφάλεια αθλητών και θεατών. Οι διοργανωτές έχουν κληθεί να προσαρμόσουν προγράμματα, να ενισχύσουν τις υποδομές και να εφαρμόσουν σχέδια αντιμετώπισης έκτακτων φαινομένων, επιβεβαιώνοντας ότι η κλιματική αλλαγή δεν αποτελεί πλέον μια θεωρητική απειλή αλλά μια καθημερινή πραγματικότητα. Είναι χαρακτηριστικό ότι σύμφωνα με τα πρωτόκολλα που ισχύουν στις ΗΠΑ, σε περίπτωση που χτυπήσει κεραυνός σε ακτίνα 13-16 χιλιομέτρων είναι υποχρεωτική η διακοπή ρεύματος για 30 λεπτά – επομένως και ενός αγώνα εάν αυτός βρίσκεται εν εξελίξει. Το ίδιο φυσικά ισχύει και για κάθε επόμενο χτύπημα κεραυνού!
Παράλληλα, η μαζική μετακίνηση εκατοντάδων χιλιάδων επισκεπτών από διαφορετικές χώρες, επαναφέρει στη δημόσια συζήτηση ζητήματα δημόσιας υγείας. Οι υγειονομικές Αρχές παρακολουθούν στενά την πιθανότητα εξάπλωσης μεταδοτικών ασθενειών (στο Μεξικό υπάρχουν 17.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα ιλαράς και 40 θάνατοι), ιδιαίτερα σε χώρους μεγάλης συγκέντρωσης πληθυσμού, όπως γήπεδα, μέσα μεταφοράς και τουριστικές περιοχές. Άλλωστε, η εμπειρία της πρόσφατης πανδημίας του Covid-19 έχει καταδείξει την ανάγκη ύπαρξης αποτελεσματικών μηχανισμών πρόληψης και άμεσης παρέμβασης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει και το ζήτημα της ασφάλειας. Η φιλοξενία εκατομμυρίων επισκεπτών απαιτεί εκτεταμένο συντονισμό μεταξύ τοπικών Αρχών, αστυνομικών δυνάμεων, υπηρεσιών πολιτικής προστασίας και φορέων υγείας. Η προστασία των θεατών από πιθανούς κινδύνους, αλλά και η διαχείριση των μεγάλων συγκεντρώσεων, αποτελούν κρίσιμες παραμέτρους για την επιτυχία της διοργάνωσης. Καθώς ένας πόλεμος βρίσκεται σε εξέλιξη, οι διοργανωτές δεν θα ήθελαν ούτε να σκεφτούν ένα πιθανό «ζευγάρωμα» μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν – κάτι που δεν είναι απίθανο να συμβεί στη φάση των «32».
Την ίδια στιγμή, δεν λείπουν οι κοινωνικές ανησυχίες για το υψηλό κόστος συμμετοχής στη γιορτή του ποδοσφαίρου. Οι αυξημένες τιμές των εισιτηρίων, της διαμονής και των μετακινήσεων, καθιστούν τη φυσική παρουσία στους αγώνες απαγορευτική για πολλούς φιλάθλους, με τον Ντόναλντ Τραμπ να παραδέχεται πως ούτε ο ίδιος θα πλήρωνε 1.100 ευρώ που απαιτούνται για να δει κάποιος τον εναρκτήριο αγώνα των ΗΠΑ με την Παραγουάη!
«Το ποδόσφαιρο είναι το πιο σημαντικό από τα λιγότερο σημαντικά πράγματα στη ζωή» έλεγε ο Αρίγκο Σάκι, πρώην ομοσπονδιακός προπονητής της εθνικής Ιταλίας και ένας από τους σημαντικότερους προπονητές στην ιστορία του αθλήματος, θέλοντας να καταδείξει ότι παρά τα προβλήματα του κόσμου, το ποδόσφαιρο εξακολουθεί να ενώνει ανθρώπους.
Όσα χρόνια και εάν περάσουν, ένα Παγκόσμιο Κύπελλο παραμένει μια μοναδική ευκαιρία συνάντησης λαών και πολιτισμών. Ταυτόχρονα, όμως, λειτουργεί ως καθρέφτης των μεγάλων προκλήσεων της εποχής μας, υπενθυμίζοντας ότι η βιωσιμότητα, η δημόσια υγεία, η ασφάλεια και η κοινωνική συνοχή αποτελούν πλέον αναπόσπαστα στοιχεία κάθε διεθνούς διοργάνωσης.
