Η Παγκόσμια Ημέρα Ηλικιωμένων, όπως έχει καθιερωθεί από την Γενική Συνέλευση των Ηνωμένων Εθνών το 1990, τιμάται κάθε χρόνο την 1η Οκτωβρίου.
Παλαιότερα, αυτή η μέρα ήταν συνυφασμένη με την εικόνα της γιαγιάς και του παππού. Μέχρι που μια μέρα, συνειδητοποίησα ότι πλέον αυτή η μέρα αφορά τη μαμά και το μπαμπά. «Ο κόσμος προχωρά, χωρίς να μας ρωτά»*, έγραφε ο Άλκης Αλκαίος στο «Πόρτο Ρίκο» που μελοποίησε ο Σταμάτης Μεσημέρης και τραγουδά εδώ και 32 χρόνια ο Βασίλης Παπακωνσταντίνου και μας ξεσηκώνει σε αρένες, γήπεδα και στάδια.
Και αυτή είναι η πραγματικότητα. Κοιτάς στον καθρέφτη και βλέπεις ένα νεανικό, φωτεινό πρόσωπο. Ανοιγοκλείνεις τα μάτια και βλέπεις έναν γκριζαρισμένο, κουρασμένο μεσήλικα. Ας κρατήσουμε λίγο τα μάτια ανοικτά, γιατί τρέμω τι θα αντικρύσω στο επόμενο βλεφάριασμα.
Μια που έκανα αναφορά στον δικό μου, απόλυτο αγαπημένο, τον «αιώνιο έφηβο» της ροκ, σκέφτομαι πόσο διαφορετικό ήταν το καλοκαίρι που πέρασε. Οι ρωγμές του χρόνου έγιναν πληγές και οι δυνάμεις – προς ώρας – εγκατέλειψαν. Κι εκεί ξεκίνησε η αδυσώπητη ανθρωποφαγία των μέσων κοινωνικής δικτύωσης. Οχετοί ψηφιακού μελανιού χύθηκαν, εκφράζοντας την «κόπωση» του κοινού από την παρουσία του καλλιτέχνη, που εδώ και πενήντα τρία χρόνια, δεν έλειψε ποτέ από τους θαυμαστές του.
Λίγες εβδομάδες μετά, ο υπέροχος Γιάννης Πάριος, έφαγε κι αυτός το διαδικτυακό «ξύλο» του, επειδή… τόλμησε να συνεχίσει να κάνει αυτό που αγαπάει.
Ο ηλικιακός ρατσισμός υπάρχει σε όλες τις εκφάνσεις της ζωής και δεν είναι σύγχρονο φαινόμενο. Απλώς, στην εποχή της ψηφιακής σαπίλας, το κακό έχει παραγίνει.
Το να μεγαλώνει κάποιος είναι αναπόφευκτο, αλλά, ταυτόχρονα, είναι μια… κατάρα που κουβαλάει και που φορτώνει επιπλέον άγχη στην ήδη υπερφορτωμένη καμπούρα του. Για τη δική μου γενιά, λες και δεν μας φτάνει η πίεση που εδώ και δυο δεκαετίες φάγαμε τα χρόνια της ακμής μας μέσα σε κρίσεις, πολέμους, πανδημίες και άλλα δεινά, θα φοβόμαστε πλέον να γεράσουμε, γιατί ποιος ξέρει σε ποιον κάδο θα μας ξεβράσει η ζωή.
«Εκεί που είσαι ήμουνα κι εδώ που είμαι θα’ ρθεις», μου έλεγε ο πατέρας μου, όταν ως αυθάδης νεανίας πολλές φορές τον πείραζα καθώς μεγάλωνε και δεν είχε τη σπιρτάδα και την αντοχή της νιότης. Και τώρα φτάσαμε να μιλάμε οι συνομήλικοι μεταξύ μας και να προσθέτουμε ένα χρονικό – ή και υποθετικό – «αν» στην παραπάνω φράση. «Αν θα’ ρθεις», γιατί με τόσα που συμβαίνουν γύρω μας ούτε το… προνόμιο των γηρατειών δεν είναι εξασφαλισμένο.
Την ίδια ώρα, ωστόσο, βλέπουμε παραδείγματα ανθρώπων που έχουν περάσει στη σφαίρα της Τρίτης Ηλικίας, οι οποίοι αποδεικνύουν πως ο χρόνος μπορεί να είναι ανίκητος, αλλά, αν έχεις ψυχή μέσα σου, μπορείς να τον κοιτάξεις στα μάτια.
Μόλις το περασμένο καλοκαίρι απολαύσαμε στο Λυκαβηττό τον υπέροχο Ρόμπερτ Πλαντ, που τα 80 του μας μάγεψε με τη φωνή του, ενώ την άλλη εβδομάδα αναμένουμε σαν ξαναμμένοι έφηβοι τους γερόλυκους της ροκ Deep Purple. Πέρσι, πάλι στο Λυκαβηττό, ο 85χρονος Τομ Τζόουνς ξεσήκωσε το κοινό όντας σε εξαιρετική φόρμα σωματικά και φωνητικά.
Πριν λίγες μέρες ο 87χρονος Σταύρος Ξαρχάκος μας ταξίδεψε μαγικά στο «φως», την ώρα που ο 77χρονος Γιώργος Νταλάρας ξεσήκωνε το Καλλιμάρμαρο στη συναυλία για τον Μάνο Λοΐζο. Σε λίγες μέρες ο 90χρονος Κώστας Χατζής ανοίγει τις χειμερινές του εμφανίσεις και ο 92χρονος Γιώργος Κωνσταντίνου ανέβηκε ξανά στη σκηνή για το «Κάθε Πέμπτη κύριε Γκρην». Η 69χρονη Άννα Βίσση που προχθές καθήλωσε ένα ολόκληρο ΟΑΚΑ, είναι και μικρή ακόμα, ενώ ο θρυλικός Μικ Τζάγκερ στα 83 του βγαίνει και πάλι σε παγκόσμια περιοδεία.
Θα μιλήσω μόνο για το αγαπημένο μου παράδειγμα, που το αναφέρω συχνά. Ο υπέροχος κύριος Στέλιος Πρασσάς, που στα 93 του συνέχιζε να τρέχει τον Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας και που λίγα χρόνια πριν σβήσει τα 90α του κεράκια με άφηνε κάτι χιλιόμετρα πίσω του και αυτά, χωρίς να ιδρώσει ιδιαίτερα!
Η κοινωνία μπορεί να έχει αποφασίσει να «σκοτώνει τα άλογα όταν γεράσουν», αλλά τα παραδείγματα ότι τίποτα και κανένας δεν χρωστάει εξηγήσεις είναι αμέτρητα.
«Στα 90 περπατώ, στα 100 θα φτάσω και μόνο τότε θα σκεφτώ αν πρέπει να γεράσω» έλεγε η Ελένη Γλύκατζη – Αρβελέρ, που «έφυγε» τον περασμένο Φεβρουάριο, έχοντας τηρήσει την υπόσχεσή της να φτάσει στα 100 έχοντας πνεύμα διαυγές και νεανικότατο.
Και για όποιον έχει αμφιβολία ότι η Τρίτη Ηλικία είναι μόνο μια ιδέα, αλλά και ένα κίνητρο για μια αλλιώτικη ζωή, ας διαβάσει το σημείωμα της περασμένης εβδομάδας για το «Περπατητό Ποδόσφαιρο»
Και καλό θα είναι να προσέχει καθώς θα βρίσκεται μπροστά στον καθρέφτη του.
Μια μέρα, όχι και τόσο μακρινή, θα ανοιγοκλείσει τα μάτια και θα αντικρύσει τον ηλικιωμένο που κάποτε χλεύαζε και απέρριπτε.
*Εκ παραδρομής, στην έντυπη έκδοση της εφημερίδας ο στίχος αναφέρεται λάθος ως «ο χρόνος προχωρά…». Θα υπάρξει σχετική διόρθωση στο επόμενο φύλλο.
