Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης, Κωστής Χατζηδάκης, παρουσίασε σήμερα τις βασικές προβλέψεις του σχεδίου νόμου για μείωση της γραφειοκρατίας και καλύτερη εξυπηρέτηση του πολίτη στις συναλλαγές με το Δημόσιο, που εγκρίθηκαν τον Ιανουάριο από το Υπουργικό Συμβούλιο.
Πρόκειται για 14 παρεμβάσεις που αντιμετωπίζουν «ιστορίες καθημερινής τρέλας» τα οποίες συναντούν χιλιάδες πολίτες στην επαφή με τις κρατικές υπηρεσίες. Με τις παρεμβάσεις διϋπουργικού χαρακτήρα που προωθούνται, οι εν λόγω διαδικασίες κατά περίπτωση καταργούνται, βελτιώνονται, επιταχύνονται, ή τίθενται υπό στενή παρακολούθηση από αρμόδια όργανα – υφιστάμενα και νέα – αλλά και τους ίδιους τους πολίτες προκειμένου κάθε φάκελος να κλείνει ταχύτερα και με δίκαιο τρόπο για τους πολίτες και το δημόσιο συμφέρον.
Ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης Κωστής Χατζηδάκης δήλωσε σχετικά: «Το σχέδιο νόμου που θα τεθεί σύντομα σε διαβούλευση στοχεύει σε ένα κράτος πιο φιλικό προς τον πολίτη. Δίνουμε πρακτικές λύσεις σε καθημερινά προβλήματα που αντιμετωπίζουν οι πολίτες στις συναλλαγές τους με το Δημόσιο χωρίς να μπορούν έως τώρα να βρουν το δίκιο τους. Λύσεις που έρχονται σε συνέχεια πρωτοβουλιών όπως ο ψηφιακός εκσυγχρονισμός του Δημοσίου, η επιτάχυνση απονομής των συντάξεων, η αξιολόγηση στο Δημόσιο κ.α. που έχουν προηγηθεί. Γνωρίζουμε ασφαλώς ότι δεν λύνονται με ένα σχέδιο νόμου όλα τα προβλήματα. Η μάχη με το βαθύ κράτος και η προσπάθεια για ένα κράτος πιο φιλικό στους πολίτες πρέπει να είναι συνεχής. Γι’ αυτό και θα ακολουθήσουν νέες παρεμβάσεις, όπως στις Πολεοδομίες, στον ΟΣΕ, στο ευρύτερο Δημόσιο με την εισαγωγή της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας που θα προχωρήσουν σύντομα. Το οφείλουμε στους πολίτες και θα το κάνουμε πράξη».
Οι 14 παρεμβάσεις που εγκρίθηκαν από το Υπουργικό Συμβούλιο είναι:
- Αντικατάσταση των δικαιολογητικών με υπεύθυνη δήλωση. Αντί να προσκομίζουν δικαιολογητικά, για πληροφορίες που ήδη διαθέτει το Δημόσιο (π.χ. για προσωπικές ή περιουσιακές πληροφορίες ή ειδική προσωπική κατάσταση), οι πολίτες θα υπογράφουν γραπτά ή ψηφιακά υπεύθυνες δηλώσεις. Ήδη αντλούνται µέσω διαλειτουργικότητας 2 από τα 30 πιο συνηθισμένα δικαιολογητικά (πιστοποιητικά γέννησης και οικογενειακής κατάστασης). Στο εξής δεν θα προσκομίζονται επιπλέον: ληξιαρχική πράξη γάμου, γέννησης, θανάτου, πτυχία, αντίγραφο πιστοποιητικού εγγυτέρων συγγενών, διάφορα Κτηματολογικά πιστοποιητικά, πιστοποιητικό ιθαγένειας κ.α. Με την υποβολή της υπεύθυνης δήλωσης, η διοικητική πράξη θα εκδίδεται αμέσως αν δεν είναι προδήλως αβάσιμη. Μετά την έκδοση της διοικητικής πράξης, η αρµόδια αρχή θα ελέγχει την ακρίβεια της υπεύθυνης δήλωσης εντός 6 µηνών κι αν διαπιστώσει ότι είναι ανακριβής, τότε θα ανακαλεί τη διοικητική πράξη και θα επιβάλλει ειδικές, διοικητικές και ποινικές, αυστηρότερες κυρώσεις για τις συγκεκριμένες ανακριβείς δηλώσεις, ανάλογες με το με το όφελος που επεδίωξε να αποκομίσει εκείνος που υπέβαλε την ψευδή δήλωση. Η δυνατότητα υποβολής υπεύθυνης δήλωσης δεν θα ισχύει για όσους έχουν καταδικαστεί στο παρελθόν για ψευδή δήλωση (ο έλεγχος θα γίνεται µέσω του Εθνικού Μητρώου Επικοινωνίας και της διασύνδεσης µε το Ποινικό Μητρώο). Επισημαίνεται ότι η υπεύθυνη δήλωση θα αφορά πληροφορίες που ήδη διαθέτει το Δημόσιο και δεν θα υποκαθιστά βεβαιώσεις, άδειες κλπ.
- Αποχή του Δημοσίου, υπό προϋποθέσεις, από τη διεκδίκηση ακινήτων πολιτών. Κτηματικές Υπηρεσίες σήμερα διεκδικούν δικαστικά ακίνητα πολιτών χωρίς τίτλο ή επικαλούμενες ότι ήταν κρατικά επί Τουρκοκρατίας. Οι διεκδικήσεις αυτές παύουν, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις που απηχούν τη σχετική νομολογία του Αρείου Πάγου και την αυτονόητη προστασία του δημοσίου συμφέροντος. Συγκεκριμένα το Δημόσιο δεν θα διεκδικεί ακίνητα στις περιπτώσεις που:
– Οι ιδιώτες ή οι δικαιοπάροχοί τους έχουν ακίνητο µετεγγραµµένο µέχρι το 1975
– Οι ιδιώτες έχουν εγκατασταθεί κατόπιν υπόδειξης δηµόσιας αρχής (πρόσφυγες)
– Διαθέτουν προσωρινά παραχωρητήρια ή αντίστοιχους τίτλους που έχει εκδώσει η Διοίκηση.
Σημειώνεται ότι από τη ρύθμιση εξαιρούνται κοινόχρηστα ακίνητα, αιγιαλοί, αρχαιολογικοί χώροι ενώ δεν επηρεάζεται επίσης η εφαρμογή της δασικής νομοθεσίας.
- Ψηφιακή ενημέρωση του πολίτη για την πορεία της αίτησής του. Ο πολίτης θα γνωρίζει ποιος υπάλληλος έχει χρεωθεί το φάκελο και θα παρακολουθεί την εξέλιξή του ηλεκτρονικά. Επιπλέον, θα προβλέπονται κυρώσεις στους αρμόδιους υπαλλήλους, εάν δεν εφαρμόζεται η σχετική ρύθμιση
- Συστηματική παρακολούθηση καταγγελιών των πολιτών μέσω του Συμβούλου Ακεραιότητας. Ο Σύμβουλος Ακεραιότητας, ο οποίος υποστηρίζει τους υπαλλήλους για ζητήματα δεοντολογίας και διακρίσεων, αναλαμβάνει και τη συστηματική παρακολούθηση των καταγγελιών των πολιτών και ενημερώνει τακτικά τον αρμόδιο Υπουργό. Οι πολίτες θα µπορούν µε µοναδικό κωδικό να παρακολουθούν την πορεία της καταγγελίας τους.
- Μη άσκηση ενδίκων μέσων από το Δημόσιο σε δικαστικές διαφορές με ιδιαίτερη κοινωνική σημασία.Θα υπάρχει πάγια ρύθμιση για την αποζημίωση λόγω ψυχικής οδύνης ή ηθικής βλάβης σε περιπτώσεις φυσικών καταστροφών, δυστυχημάτων, για ιατρικές πράξεις / παραλείψεις κ.α. Η ρύθμιση θα ενεργοποιείται με απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Σήμερα οι σχετικές αποφάσεις λαμβάνονται κατά περίπτωση (πχ Μάνδρα, Μάτι, Τέμπη). Η ρύθμιση δεν θα αφορά τις υλικές ζημιές.
- Ανάθεση στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου της συμμόρφωσης με τις δικαστικές αποφάσεις. Όλες οι δικαστικές αποφάσεις θα διαβιβάζονται στη Μονάδα Εσωτερικού Ελέγχου, η οποία θα διασφαλίζει τη συμμόρφωση του φορέα. Σήμερα οι αποφάσεις ενίοτε δεν εφαρμόζονται με αποτέλεσμα οι πολίτες να αναγκάζονται να προσφύγουν εκ νέου στα δικαστήρια για να αναγκάσουν τη Διοίκηση να εφαρμόσει την προηγούμενη δικαστική απόφαση.
- Υποχρέωση ανάρτησης των εγκυκλίων. Η ανάρτηση των εγκυκλίων θα γίνεται υποχρεωτικά – πέρα από τη Διαύγεια – και στις ιστοσελίδες των υπηρεσιών με δυνατότητα αναζήτησης όλων των εν ισχύι εγκυκλίων. Η υποχρέωση θα τεθεί σε εφαρμογή εντός 6 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου. Διαφορετικά δεν θα ισχύουν.
- Ψηφιακή ενημέρωση ωραρίων υπηρεσιών.Τα ωράρια θα αναρτώνται στην ιστοσελίδα του Υπουργείου – Οργανισμού. Η ρύθμιση θα εφαρμοστεί εντός 3 μηνών από τη δημοσίευση του νόμου. Σε διαφορετική περίπτωση, προβλέπονται κυρώσεις.
- Ενιαία ερμηνεία νομοθεσίας από διοικητικά όργανα που εξετάζουν ενστάσεις των πολιτών.Παρατηρείται το φαινόμενο, κατά τόπους υπηρεσίες να ερμηνεύουν διαφορετικά το νόμο. Στο εξής τα αποκεντρωμένα όργανα δεν θα εξετάζουν ενδικοφανείς προσφυγές με καθορισμένη τοπική αρμοδιότητα και θα δημιουργηθεί κεντρικό όργανο στο οποίο θα παραπέμπονται υποθέσεις για λόγους ενιαίας εφαρμογής της νομοθεσίας.
- Μοντέλο ΕΦΚΑ στις συναλλαγές με το Δημόσιο. Εκθέσεις, αυτοψίες, βεβαιώσεις και βεβαιώσεις που εκδίδονται σήμερα από τις υπηρεσίες του Δημοσίου, με αποτέλεσμα να υπάρχουν καθυστερήσεις, θα μπορούν να εκδίδονται από πιστοποιημένους επαγγελματίες. Το μοντέλο αυτό εφαρμόζεται ήδη στον ΕΦΚΑ για την επιτάχυνση της έκδοσης συντάξεων αλλά και σε μια σειρά από διαδικασίες του δημοσίου (πχ, πολεοδομίες, Κτηματολόγιο, Πρωτοδικεία). Με τη νέα ρύθμιση θα μπορεί να επεκταθεί µε Υπουργικές Αποφάσεις σε περισσότερους τομείς όπως π.χ. στην υποβολή αιτήσεων για αγροτικές επιδοτήσεις.
- Αναβάθμιση του ρόλου των συμβολαιογράφων και λειτουργία τους ως one-stop shop. Οι συμβολαιογράφοι ήδη διεκπεραιώνουν μια σειρά από εργασίες, πέρα από τη σύνταξη του συμβολαίου, όπως η έκδοση φορολογικής / ασφαλιστικής ενημερότητας και η αίτηση για εγγραφή στο Κτηματολόγιο. Στο εξής αποκτούν διασύνδεση με το ΤΕΕ για την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου και την ΑΑΔΕ για την περιπτώσεις απαλλαγής φόρου, θα υποβάλλουν τις δηλώσεις φόρου µμεταβίβασης και θα καταβάλλουν τα αντίστοιχα ποσά. Τα διάφορά έξοδα και η αμοιβή για την κατάρτιση του συμβολαίου θα καταβάλλονται σε ειδικό, ακατάσχετο λογαριασμό, από τον οποίο οι συμβολαιογράφοι θα κάνουν τις πληρωμές, με ανάλογη αύξηση της αμοιβής τους για τις πρόσθετες υπηρεσίες που θα παρέχουν. Με την εφαρμογή της ρύθμισης οι συμβαλλόμενοι θα παρίστανται μόνο για την υπογραφή του συμβολαίου.
- Κατάργηση υποχρεωτικής σύνταξης τοπογραφικού για συμβόλαια μεταβίβασης ακινήτων σε περιοχές εντός σχεδίου με επικυρωμένη πράξη εφαρμογής.Εφόσον το ακίνητο βρίσκεται σε περιοχή με κυρωμένη και μετεγγραμμένη πράξη εφαρμογής και κτηματολόγιο σε λειτουργία, είναι περιττό να συνταχθεί τοπογραφικό διάγραμμα από ιδιώτη μηχανικό, διότι το κτηματολογικό φύλλο έχει και τοπογραφικό διάγραμμα, ενώ οι όροι δόμησης και τα λοιπά κρίσιμα στοιχεία για κτίρια προκύπτουν από την ηλεκτρονική ταυτότητα κτιρίου
- Δυνατότητα για πληρωμή του φόρου κληρονομίας κατά τη μεταβίβαση του κληρονομιαίου ακινήτου.Σήμερα όσοι αδυνατούν να πληρώσουν τον φόρο κληρονομίας, δεν μπορούν να εκποιήσουν το ακίνητό τους. Με τη νέα ρύθμιση ο φόρος θα μπορεί να πληρώνεται από το τίμημα της μεταβίβασης.
- Δυνατότητα της ΑΑΔΕ να απελευθερώνει οριστικά τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου.Η ΑΑΔΕ θα μπορεί να απελευθερώνει τη μεταβίβαση κατασχεμένου ακινήτου, με την προϋπόθεση ότι ένα ποσοστό του τιμήματος (το οποίο θα ορίζει η ΑΑΔΕ με βάση το ποσό της οφειλής και το ποσό που εισπράττεται από τη μεταβίβαση) θα παρακρατείται και θα αποδίδεται από τον Συμβολαιογράφο στην ΑΑΔΕ.
