Από την έντυπη έκδοση της εβδομαδιαίας Αμαρυσίας – 20/06/2026
Ύστερα από ολόκληρες εβδομάδες παλινωδιών, είναι γεγονός: ΗΠΑ και Ιράν κατέληξαν σε συμφωνία για τον τερματισμό του πολέμου και η συμφωνία αυτή υπογράφηκε «εξ αποστάσεως» και όχι όπως είχε προγραμματιστεί αρχικά σε ουδέτερο, ελβετικό έδαφος. Ο λόγος ασφαλώς έχει να κάνει όχι τόσο με τον επείγοντα χαρακτήρα της συμφωνίας, αλλά με τις πιέσεις που δεχόταν εκ των έσω και μάλιστα από συμμάχους και αντιπάλους ο Ντόναλντ Τραμπ, ώστε να κάνει το βήμα που θα έβαζε τέλος σε σχεδόν ένα εξάμηνο συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή.
Αποτίμηση μετά… κριτικής
Για πολλούς, ακόμη και στις ΗΠΑ, ο πόλεμος αυτός θεωρήθηκε αχρείαστος και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ο πρόεδρος Τραμπ αντιμετωπίζει κριτική εκ των έσω. Στην προσπάθεια άλλωστε να μπει στη «ζυγαριά» η συμφωνία και να κριθεί ποιος είναι κερδισμένος και ποιος χαμένος από αυτήν, υπάρχουν πριν από οποιαδήποτε κριτική ή σχολιασμό κάποια δεδομένα. Όπως π.χ. ότι το μεγάλο ζήτημα με το πυρηνικό οπλοστάσιο του Ιράν παραμένει ανοικτό και πλέον αποτελεί αντικείμενο πολιτικής διαπραγμάτευσης ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Τεχεράνη. Ή ότι η επιδίωξη των ΗΠΑ για ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος της Τεχεράνης έμεινε στα χαρτιά και αντιθέτως οι μουλάδες δείχνουν να ισχυροποιούνται με το μεγάλο χρηματικό ποσό που εξασφάλισαν ως βοήθεια από την αμερικανική πλευρά για τη μεταπολεμική ανοικοδόμηση της χώρας.
Πόσο «εύθραυστη» θα αποδειχθεί;
Πριν από οτιδήποτε άλλο βεβαίως, θα πρέπει να σημειωθεί ότι η συμφωνία ΗΠΑ – Ιράν πρακτικά είναι απλώς ένα κείμενο που εξασφαλίζει προσωρινή εκεχειρία, η οποία, όπως έχει αποδειχθεί στην πράξη στη Μέση Ανατολή, παραμένει εύθραυστη. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε άλλωστε πως εάν δεν τηρηθούν οι όροι της συμφωνίας, τότε οι ΗΠΑ θα ξεκινήσουν και πάλι στρατιωτικές επιχειρήσεις και βομβαρδισμούς κατά του Ιράν, ύστερα από το χρονικό διάστημα των 60 ημερών που προβλέπει για την εκεχειρία η συμφωνία. Την ίδια στιγμή, παρά το γεγονός ότι η συμφωνία περιλαμβάνει θεωρητικά και τον Λίβανο και τις επιχειρήσεις του Ισραήλ κατά της Χεζμπολάχ, το ρήγμα που έχει επέλθει στις σχέσεις Τραμπ – Νετανιάχου δεν εξασφαλίζει στο 100% ότι το Ισραήλ δεν θα συνεχίσει τα χτυπήματα και άρα τον πόλεμο στην ευρύτερη περιοχή.
Ανοίγουν τα Στενά του Ορμούζ
Το πιο θετικό σημείο ωστόσο της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν και το οποίο έχει παγκόσμιο αντίκτυπο στην αγορά ενέργειας και στις… τσέπες των πολιτών, είναι το άμεσο άνοιγμα των στενών του Ορμούζ. Το οποίο -επίσης σε θεωρητική τουλάχιστον βάση- επιτρέπει στη διεθνή ναυσιπλοΐα και άρα στην αγορά ενέργειας να επιστρέψουν στα προ πολέμου επίπεδα. Ήδη η αποκλιμάκωση των τιμών του πετρελαίου και του φυσικού αερίου ήταν ορατή από τις πρώτες ώρες υπογραφής της συμφωνίας, ωστόσο οι αναλυτές εκτιμούν ότι θα απαιτηθεί ένα σημαντικό χρονικό διάστημα προκειμένου να υπάρξει πλήρης ομαλοποίηση της κατάστασης. Επειδή ωστόσο ο διάβολος κρύβεται πάντα στις λεπτομέρειες και σ’ αυτή την περίπτωση η συμφωνία εξασφαλίζει συνθήκες ελεύθερης και ασφαλούς ναυσιπλοΐας στα στενά του Ορμούζ μόνο για τις 60 μέρες εκεχειρίας. Και… βλέπουμε.
