Ο Όλεγκ Χορζάν, ηγέτης του Κ.Κ. Υπερδνειστερίας, περιγράφει και αναλύει στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ την πολιτική και οικονομική κατάσταση στην περιοχή
Κατά τη διάρκεια της χρονιάς που μας πέρασε, είχαμε την τύχη να ταξιδέψουμε στο Τιράσπολ, την πρωτεύουσα της Υπερδνειστερίας. Η Υπερδνειστερία είναι μια λωρίδα γης, στα σύνορα της Μολδαβίας με την Ουκρανία. Παρ’ ότι λειτουργεί ως ανεξάρτητο κράτος, δεν είναι επίσημα αναγνωρισμένη από καμία άλλη χώρα στον κόσμο (με εξαίρεση την Αμπχαζία και τη Ν. Οσετία, οι οποίες, όμως, επίσης έχουν αναγνωριστεί από ελάχιστα κράτη). Η ταραχώδης ιστορία της ξεκινά στα τέλη του 1989, όταν η μια μετά την άλλη οι πρώην σοβιετικές δημοκρατίες άρχισαν να διεκδικούν την αποχώρησή τους από την Ε.Σ.Σ.Δ. Ανάμεσα σ’ αυτές, φυσικά και η Μολδαβία, με έντονο φιλορουμανικό προσανατολισμό στην ηγεσία της. Όμως στην περιοχή της Υπερδνειστερίας το ρωσικό στοιχείο ήταν πολύ έντονο και αντιτάχθηκε στα άνομα σχέδια της μολδαβικής ηγεσίας. Αποτελώντας, όμως, μειοψηφία στο σύνολο της χώρας, δεν είχε άλλη επιλογή από το να ξεκινήσει αγώνα, με σκοπό την παραμονή της περιοχής στην Ε.Σ.Σ.Δ. Όταν τελικά η Μολδαβία προχώρησε στην απόσχισή της από τη Σοβιετική Ένωση, η Υπερδνειστερία προχώρησε με τη σειρά της στην απόσχιση από τη Μολδαβία. Οι ένοπλες συγκρούσεις, που σποραδικά είχαν ξεκινήσει ακόμα από τον Νοέμβριο του 1990, κορυφώθηκαν και εξελίχθηκαν σε κανονικό πόλεμο τον Μάρτιο του 1992, ο οποίος διήρκεσε 4 ½ μήνες και ολοκληρώθηκε με πλήρη επικράτηση της Υπερδνειστερίας, με την υπερπολύτιμη ανεπίσημη αρωγή ρωσικών στρατευμάτων, καθώς και Ρώσων και Ουκρανών εθελοντών. Από τότε και έως σήμερα στην περιοχή παραμένουν 5.000 Ρώσοι στρατιώτες, ως ειρηνευτική δύναμη, προστατεύοντας τους πολίτες της Υπερδνειστερίας από τη μολδαβική επιθετικότητα.
Σημαντικό ρόλο σε όλες τις διεργασίες για την ανεξαρτησία, αλλά και για τη μετέπειτα εξέλιξη της χώρας, έπαιξε το Κομμουνιστικό Κόμμα. Είχαμε τη χαρά να συναντήσουμε την υπεύθυνη της πόλης του Τιράσπολ, Ναντέζντα Μπονταρένκο, η οποία απάντησε στις ερωτήσεις μας, καθώς και τον Γ.Γ. του Κόμματος, Ολέγκ Χορζάν. Στη συνέντευξη που ακολουθεί, περιγράφεται γλαφυρά η κατάσταση στη χώρα, ο προοπτικές της, αλλά και οι ευρύτερες απόψεις του Κόμματος για τον κόσμο και την κοινωνία.
Η «μικρή ιδιωτικοποίηση» καταβαράθρωσε την κοινωνία
Ποια είναι η κατάσταση σήμερα στην Υπερδνειστερία, μετά από 25 χρόνια πάλης με εσωτερικά και εξωτερικά προβλήματα; Τι χρειάζεται να γίνει, σύμφωνα με το Κομμουνιστικό Κόμμα;
Όσο οι κάτοικοι της Υπερδνειστερίας έχτιζαν τη δημοκρατία τους, απέκρουαν τις επιθέσεις των Μολδαβών και των Ρουμάνων εθνικιστών και εξέλεγαν την πρώτη κυβέρνηση του νέου κράτους, όλοι ήσαν βέβαιοι ότι έχτιζαν μια δημοκρατία για εκείνους και τα παιδιά τους. Μια δημοκρατία που θα ανήκει στον λαό.
Παρά ταύτα, ο πρόεδρος Ιγκόρ Σμιρνόφ και ο πρόεδρος του Κοινοβουλίου Γκριγκόρι Μαρακούζα δεν ανταποκρίθηκαν στις προσδοκίες των κατοίκων της Υπερδνειστερίας. Σύμφωνα με τις λαϊκιστικές διακηρύξεις του Σμιρνόφ, κατά την ομιλία της αναγόρευσής του, στη χώρα «δεν θα οικοδομηθεί ούτε ο σοσιαλ-ισμός ούτε ο καπιταλ-ισμός, απλά ένας –ισμός, μια ελεύθερη κοινωνία, όπου όλοι οι πολίτες θα διάγουν μια καλή ζωή». Στην πραγματικότητα, καταβαράθρωσε την κοινωνία στην αγριότερη καπιταλιστική άβυσσο.
Στην αρχή, όπως και στη Ρωσία επί Γκορμπατσόφ και Γιέλτσιν, το σύστημα του κρατικού εμπορίου και του κρατικού προστατευτισμού καταστράφηκε, με στόχο να στρωθεί ο δρόμος για το άνοιγμα ιδιωτικών επιχειρήσεων. Για τον ίδιο λόγο αφέθηκαν να χρεωκοπήσουν και να κλείσουν οι αγροτικοί παραγωγικοί συνεταιρισμοί. Αυτό ονομάστηκε «Μικρή Ιδιωτικοποίηση».
Οι μεγάλες κρατικές επιχειρήσεις ήσαν οι επόμενες στη σειρά. Αυτό ονομάστηκε «Μεγάλη Ιδιωτικοποίηση». Ακόμα και οι κερδοφόροι οργανισμοί, που λειτουργούσαν με εγχώριες πρώτες ύλες, πουλήθηκαν έναντι πινακίου φακής σε ιδιώτες και οι περισσότεροι εξ αυτών έπαψαν να λειτουργούν εντός ολίγου. Το κράτος έχανε τον έλεγχο της Οικονομίας, αλλά κάποιοι ιδιώτες αποκόμιζαν κέρδη… Οι μόνοι που τάχθηκαν εναντίον της «Μεγάλης Ιδιωτικοποίσης» ήταν το Δημοτικό Συμβούλιο του Τιράσπολ, αλλά ο πρόεδρος Σμιρνόφ αγνόησε το γεγονός και προχώρησε στις καταστροφικές μεταρρυθμίσεις του.
Μία ακόμα απαράδεκτη ενέργεια του προέδρου Σμιρνόφ ήταν η δημιουργία της φίρμας «Σερίφ», η οποία είχε κάτι παραπάνω από προνομιακή μεταχείριση, σε σχέση με κάθε ιδιωτική ή κρατική εταιρεία. Σε βάθος χρόνου, το γεγονός αυτό προκάλεσε τεράστια ζημιά σε ολόκληρη τη χώρα και τον λαό της Υπερδνειστερίας.
Η «Σερίφ» απηλλάγη από μια σειρά τελωνιακών δασμών, με αποτέλεσμα το κρατικό θησαυροφυλάκιο να ζημιωθεί με 900 εκατομμύρια δολάρια. Εν τω μεταξύ, το επίπεδο ζωής του λαού υποβαθμιζόταν χρόνο με τον χρόνο. Επιπλέον, με το ξεπούλημα των κρατικών αγροτικών συνεταιρισμών και την αδυναμία των ιδιωτικών μονάδων και παραγωγών να καλύψουν το κενό, η χώρα κατέστη εξαρτώμενη από τις εισαγωγές στον διατροφικό τομέα. Μπορεί να ακούγεται παράλογο για μια χώρα τόσο ευνοημένη στον τομέα των καλλιεργειών, όπως η Υπερδνειστερία, αλλά αυτή ήταν η κατάσταση. Και, φυσικά, ήταν η «Σερίφ», που χειριζόταν τις εισαγωγές τροφίμων!
Οι κομμουνιστές, καθώς και προοδευτικές κοινωνικές οργανώσεις, διώκονταν, επειδή κατέκριναν ανοικτά την πολιτική ατζέντα του Σμιρνόφ. Χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτών των διώξεων ήταν το κλείσιμο της αντιπολιτευόμενης εφημερίδας “Glas Naroda”, η επίθεση τραμπούκων εναντίον του σοσιαλιστή βουλευτή Αλεξάντερ Ραντσένκο, οι παράνομες συλλήψεις μελών της Κομσομόλ, η απαγόρευση των διαδηλώσεων και ο εμπρησμός του διαμερίσματος του ηγέτη του Κομμουνιστικού Κόμματος, Όλεγκ Χορζάν.
Τελικά, η «Σερίφ» απέκτησε τόση μεγάλη δύναμη, που έπαψε να χρησιμοποιεί την εύνοια του κράτους και επιχείρησε να το υποκαταστήσει! Ένα νέο κόμμα ιδρύθηκε, η «Αναγέννηση», το οποίο -για την πλειοψηφία των πολιτών της Υπερδνειστερίας- αποτελούσε την πολιτική έκφραση των συμφερόντων της «Σερίφ» και το οποίο στηριζόταν οικονομικά από την ίδια εταιρεία, παρά το γεγονός ότι κάτι τέτοιο ήταν πέρα ώς πέρα παράνομο. Μέσω δωροδοκιών και απάτης, το κόμμα αυτό άρχισε να χρησιμοποιεί τους βουλευτές του, προκειμένου να εξυπηρετηθούν τα συμέροντα της «Σερίφ».
Το πρόβλημα λάμβανε μεγαλύτερες διαστάσεις, εξ αιτίας του γεγονότος ότι ο Ιγκόρ Σμιρνόφ εκλεγόταν ξανά και ξανά στον προεδρικό θώκο, βασικά λόγω του ότι εθεωρείτο ως «ο πατέρας της ανεξαρτησίας». Τελικά, το 2011 η υπομονή του κόσμου εξαντλήθηκε και εξέλεξε στην προεδρία τον Εβγκένι Σεβτσούκ, ο οποίος επικράτησε τόσο του Σμιρνόφ όσο και του εκλεκτού της «Σερίφ», Ανατόλι Καμίνσκι. Δυστυχώς, στα 5 χρόνια της θητείας του ο Σεβτσούκ δεν κατάφερε να χαλιναγωγήσει τους ολιγάρχες και να ανατάξει τη χώρα, παρά τις προσπάθειές του.
Απροκάλυπτη νοθεία στις κοινοβουλευτικές εκλογές
Πριν από μερικούς μήνες, στη χώρα διεξήχθησαν κοινοβουλευτικές εκλογές, στις οποίες το Κομμουνιστικό Κόμμα διατήρησε την κοινοβουλευτική του εκπροσώπηση. Είστε ικανοποιημένοι από τα αποτελέσματα και ποιες οι προοπτικές του Κόμματος στο μέλλον;
Το Kόμμα κατέβασε στις εκλογές μια σειρά από αξιόλογους υποψηφίους για τη Βουλή και για τα Τοπικά Συμβούλια. Οι πολιτικοί μας αντίπαλοι, όμως, χρησιμοποίησαν ανέντιμες εκλογικές τακτικές, όπως η παραπληροφόρηση και η δυσφήμιση, η εξαγορά ψήφων και η παραποίηση της αλήθειας στα ΜΜΕ.
Υπάρχουν σοβαρές ενδείξεις για να ισχυριστούμε πως στους εκλογικούς καταλόγους υπήρχε μεγάλος αριθμός αποβιωσάντων, όπως και άτομα που δεν κατοικούν πλέον στην Υπερδνειστερία. Μάλιστα, το κυβερνών κόμμα «Ανανέωση», είχε συμπεριλάβει στις λίστες του ορισμένους εξ αυτών. Παρ’ όλα τα αιτήματα από κοινωνικούς φορείς και παρά το συλλαλητήριο διαμαρτυρίας περί του συγκεκριμένου αιτήματος, η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή αρνήθηκε κατηγορηματικά να εξετάσει τις λίστες των ψηφισάντων.
Οι σκιές ως προς το κατά πόσο οι εκλογές υπήρξαν καθαρές παραμένουν. Σε πολλά εκλογικά τμήματα οι πολίτες ισχυρίζονται ότι είχαν ψηφίσει μαζικά έναν κομμουνιστή υποψήφιο και εξεπλάγησαν, όταν μια μέρα μετά από τις εκλογές προέκυψε ότι ως βουλευτής της περιφέρειάς τους εξελέγη κάποιος άγνωστος σε αυτούς άνθρωπος.
Ο ηγέτης του Κομμουνιστικού Κόμματος της Υπερδνειστερίας, Ολέγκ Χορζάν, συμμετείχε για δεύτερη φορά στις εκλογές για την ανάδειξη του Κοινοβουλίου, στην 40ή εκλογική περιφέρεια, και αναδείχθηκε νικητής, παρ’ όλες τις σκοτεινές εκλογικές πρακτικές, χάρη στην εξαιρετικά υψηλή δημοφιλία του.
Πόσο δύσκολες είναι οι σχέσεις με την Ουκρανία, μετά την κατάληψη της εξουσίας από τις αντιδραστικές δυνάμεις στο Κίεβο;
Οι πρόσφατες εξελίξεις στην Ουκρανία επηρέασαν αρνητικά τόσο την πολιτική όσο και την οικονομική κατάσταση στην Υπερδνειστερία. Η χώρα απώλεσε μεγάλο μέρος των οικονομικών της δυνατοτήτων. Η εξαγωγή προϊόντων στην Ουκρανία, αλλά και αυτών προς τη Ρωσία μέσω Ουκρανίας κατέστη εξαιρετικά δυσχερής. Προηγουμένως, υπήρχε μια ειδική ομάδα επαφής για την Υπερδνειστερία, με επικεφαλής έναν κομμουνιστή βουλευτή του Ουκρανικού Κοινοβουλίου. Επί του παρόντος, η περί ης ο λόγος ομάδα προφανώς δεν υφίσταται (κατόπιν των διώξεων της χούντας του Κιέβου, που έθεσε εκτός νόμου το Κ.Κ. και ποινικοποίησε τη δράση του). Από την πλευρά της νέας ουκρανικής ηγεσίας, την οποία χαρακτηρίζουμε ως χούντα, υπήρξε απειλή στρατιωτικής επίθεσης. Παρά ταύτα, θεωρούμε ότι μια τέτοια εξέλιξη έχει πολύ λίγες πιθανότητες να συμβεί, με δεδομένη την παρουσία της Ρωσικής Ειρηνευτικής Δύναμης. Και μια επίθεση εναντίον της θα ισοδυναμούσε με επίθεση εναντίον της ίδιας της Ρωσίας.
Οι αναμενόμενες πολιτικές εξελίξεις θα βελτιώσουν το κλίμα μεταξύ Μολδαβίας και Υπερδνειστερίας
Το τελευταίο χρονικό διάστημα έλαβαν χώρα κάποιες αλλαγές στο πολιτικό σκηνικό της Μολδαβίας. Οι πολίτες φαίνεται να έχουν υιοθετήσει μια πιο φιλο-ρωσική στάση και αυτό επηρεάζει το γενικότερο πολιτικό τοπίο. Πιστεύετε ότι υπάρχει μια πραγματική ευκαιρία για θετικές αλλαγές στις σχέσεις μεταξύ Μολδαβίας και Υπερδνειστερίας;
Σε σχέση με την παρούσα φιλορουμανική και γενικά φιλοδυτική ηγεσία της Δημοκρατίας της Μολδαβίας δεν μπορούμε να τρέφουμε ψευδαισθήσεις. Όμως οι αλλαγές στη διάθεση του λαού στη δεξιά όχθη του Δνείστερου είναι οφθαλμοφανές γεγονός.
Η επιδείνωση των σχέσεων μεταξύ Μολδαβίας και Ρωσίας ζημίωσε την οικονομία της Μολδαβίας και επηρέασε αρνητικά το βιοτικό επίπεδο πάρα πολλών πολιτών της Δημοκρατίας της Μολδαβίας. Εκτός τούτου, οι πολίτες της Μολδαβίας νιώθουν προσβεβλημένοι, όταν η κυβέρνηση της δικής τους χώρας τους αναγκάζει να αποκαλούν εαυτούς Ρουμάνους, τους αρνείται την ιστορία της Μολδαβίας, την κρατική υπόσταση της Μολδαβίας και τη μολδαβική γλώσσα.
Επιπλέον, πολλοί Μολδαβοί έχουν συγγενικά τους πρόσωπα και φίλους στην Υπερδνειστερία και στη Ρωσία. Γι’αυτό με βεβαιότητα μπορούμε να πούμε ότι ο λαός της Μολδαβίας ζει εν αναμονή των πολιτικών αλλαγών και είναι έτοιμος να υποστηρίξει μια σειρά από βήματα προς την αποκατάσταση των καλών σχέσεων με τη Ρώσικη Ομοσπονδία και την Υπερδνειστερία.
Καταλυτικός ο ρόλος της Ρωσίας
Πόσο σημαντικός υπήρξε και είναι ο ρόλος της Ρωσίας, στη διατήρηση της ειρήνης, της σταθερότητας και του κανονικού ρυθμού ζωής στην Υπερδνειστερία;
Ο ρόλος της Ρωσίας σε σχέση με την ύπαρξη αυτή καθ’ εαυτή της Υπερδνειστερίας είναι δύσκολο να αποδοθεί με λόγια. Το 1992, μια στρατιωτική σύρραξη, η οποία στην πραγματικότητα ήταν μια στρατιωτική εισβολή από μέρους της Μολδαβίας στο έδαφος της Υπερδνειστερίας, έλαβε τέλος κατόπιν της παρεμβάσεως του Ρωσικού Στρατού. Έκτοτε και έως σήμερα η ρωσική ειρηνευτική αποστολή επί του Δνείστερου είναι η πλέον επιτυχημένη ανά τον κόσμο. Όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν είχαμε εκ νέου ανάληψη στρατιωτικής δράσης. Επιπλέον, σταθερά, η Ρωσία παρέχει τεράστια οικονομική υποστήριξη στην Υπερδνειστερία. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, τα 2/3 του προϋπολογισμού της χώρας καλύπτονται από τη Ρωσική Ομοσπονδία. Παρά ταύτα, οι πολίτες μας αντιλαμβάνονται ότι αυτό είναι κάτι που δεν μπορεί να συνεχίζεται επ’ άπειρον. Η χώρα μας διαθέτει εύφορη γη, έχουμε ακόμα -παρά τις «μεταρρυθμίσεις» του Σμιρνόφ (σ.σ.: Ο πρώτος και επί 20ετία πρόεδρος της χώρας)- μια σειρά από μοντέρνες βιομηχανίες, και, εν τέλει, ανθρώπους που είναι έτοιμοι να δουλέψουν. Για να προκύψει, όμως, η ανάπτυξη της χώρας, η κυβέρνηση επιβάλλεται να ανακτήσει τον έλεγχο της οικονομίας. Το Κ.Κ. της Υπερδνειστερίας σταθερά υποστηρίζει την άποψη ότι οι μεγάλες επιχειρήσεις πρέπει να ανήκουν στο κράτος.
Πολλοί άνθρωποι σήμερα πιστεύουν ότι ο Κομμουνισμός είναι ένα ξεπερασμένο μοντέλο και δεν έχει νόημα να έχουμε προσδοκίες από κάτι το οποίο εφαρμόστηκε και απέτυχε. Τι απαντάτε σε όλους αυτούς και τι είναι αυτό που κάνει το μήνυμα του Κομμουνισμού πιο επίκαιρο παρά ποτέ;
Πραγματικά ξεπερασμένο μοντέλο σήμερα δεν είναι ο Κομμουνισμός, αλλά ο Καπιταλισμός. Δεν αρνούμαστε ότι ο Καπιταλισμός έπαιξε έναν προοδευτικό ρόλο, όταν αντικατέστησε τη φεουδαρχία. Σήμερα, όμως, ο ρόλος του στην κοινωνία έχει αλλάξει, αποτελεί τροχοπέδη στην ανάπτυξη της κοινωνίας. Στον οικονομικό τομέα, ο καπιταλιστής κυνηγά τον προσωπικό του πλουτισμό, αγνοώντας τα συμφέροντα του κράτους (τρανταχτό παράδειγμα για εμάς, τον λαό της Υπερδνειστερίας αποτελεί η φίρμα “Sheriff”).
Στο κομμάτι που αφορά στην κοινωνία, μπορούμε να δούμε τόσο αρνητικές επιπτώσεις, όπως η συρρίκνωση της δωρεάν Παιδείας και Υγείας, η αύξηση των ορίων ηλικίας για τη συνταξιοδότηση κ.λπ. Η καπιταλιστική ιδεολογία διαφθείρει τους ανθρώπους, επιχειρεί να καταστρέψει τις ψυχές τους, που υπό φυσιολογικές συνθήκες αποζητούν Δικαιοσύνη, την αίσθηση της Κοινότητας, νοιάζονται για τον συνάνθρωπο και αγαπούν την ομορφιά. Όσο για τον Κομμουνισμό, δεν μπορεί ποτέ να αποτελέσει «ξεπερασμένο μοντέλο», καθώς η κομμουνιστική κοινωνία, δεν έχει οικοδομηθεί σε κανένα μέρος του πλανήτη ακόμα. Στη Σοβιετική Ένωση ζούσαμε σε Σοσιαλισμό και αυτά τα χρόνια για την πλειοψηφία των ηλικιωμένων αποτελούν τις καλύτερες των αναμνήσεων.
Η ανατροπή της Σοβιετικής Ένωσης απλώς αποδεικνύει ότι στην ανθρώπινη Ιστορία, καμμία προοδευτική καινοτομία δεν είναι δυνατόν να εφαρμοστεί από την πρώτη φορά. Ό,τι συμβαίνει στην Τεχνολογία και στην Ιατρική, το ίδιο ακριβώς συμβαίνει και σε επίπεδο ιδεολογιών. Η επόμενη απόπειρα οικοδόμησης ενός κοινωνικά δικαίου κράτους επιβάλλεται να είναι επιτυχής. Διότι η ανθρωπότητα δεν έχει άλλη επιλογή, καθώς ο Καπιταλισμός, στο φρενήρες κυνήγι του κέρδους, δύναται να οδηγήσει την κατάσταση στα πρόθυρα μιας οικολογικής καταστροφής.
Αλληλεγγύη στον δοκιμαζόμενο ελληνικό λαό
Ποιο μήνυμα θα θέλατε να στείλετε στον ελληνικό λαό, ο οποίος τα τελευταία χρόνια υποφέρει, εξ αιτίας των πολιτικών της Ε.Ε. και του Δ.Ν.Τ.;
Εμείς, οι κομμουνιστές της Υπερδνειστερίας, στεκόμαστε αλληλέγγυοι με τον ελληνικό λαό, στον αγώνα για κοινωνική δικαιοσύνη και για απελευθέρωση της Ελλάδας από τον ζυγό της Ε.Ε. και του Δ.Ν.Τ. Εδώ και πολλά χρόνια στην Υπερδνειστερία διακείμεθα αρνητικά έναντι αυτών των Οργανισμών και το παράδειγμα της Ελλάδας αποτελεί για εμάς μια απτή επιβεβαίωση των απόψεών μας. Αποτελεί πεποίθησή μας ότι αργά ή γρήγορα η εργατική τάξη όλων των κρατών υπό τη σκέπη μιας ενιαίας κομμουνιστικής κοινότητας, όπου δεν θα υπάρχει χώρος για εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο, όπου ο λαός δεν θα ζει υπό τον φόβο της πείνας και της δυστυχίας και όπου η παραγωγική εργασία θα οδηγεί στην πρόοδο και την ευτυχία.
