Ένταση και σοβαρές αντιδράσεις προκάλεσε η παρέμβαση του πρώην δημάρχου Νέας Φιλαδέλφειας Παντελή Γρετζελιά στη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου της πόλης, κατά τη διάρκεια της συζήτησης για την τροποποίηση του καταστατικού λειτουργίας του Παγκόσμιου Πολιτιστικού Ιδρύματος Ελληνισμού της Διασποράς, όταν αναφέρθηκε στο πρόσωπο της γυναίκας – σύμβολο του Μικρασιατικού Ελληνισμού Φιλιώς Χαϊδεμένου.
Αναφερόμενος σε σχόλια που έγιναν κατά τη συζήτηση για την προσφορά και το έργο της Φιλιώς Χαϊδεμένου, ο κ. Γρετζελιάς δήλωσε από μικροφώνου πως «Το Π.Π.Ι.Ε.Δ. και το Μουσείο δεν το έφτιαξε καμία Φιλιώ Χαϊδεμένου. Το έφτιαξε ο Παντελής Γρετζελιάς», υπεραμυνόμενος της δικής του συμβολής κατά τη διάρκεια της θητείας του, όταν και θεμελιώθηκε τόσο το κτίριο του Ιδρύματος, όσο και το Μουσείο Μικρασιατικού Ελληνισμού «Φιλιώ Χαϊδεμένου».
Η συζήτηση
Της τοποθέτησης του κ. Γρετζελιά προηγήθηκε συζήτηση με θέμα «Έγκριση τροποποίησης συστατικής Π.Π.Ι.Ε.Δ., βάσει της αριθ. 42/2025 απόφασης του διοικητικού συμβουλίου», όπου ο αρμόδιος αντιδήμαρχος Οικονομικών Υπηρεσιών, λειτουργίας Δημοτικού Κοιμητηρίου & αντιπρόεδρος Π.Π.Ι.Ε.Δ. Κώστας Τομπούλογλου εξήγησε το σκεπτικό της απόφασης.
Όπως τόνισε, «το Ίδρυμα λειτουργεί εδώ και 28 χρόνια με στόχο την προαγωγή του Ελληνισμού της διασποράς, τη διατήρηση της Πολιτιστικής Κληρονομιάς και της Ελληνικής Γλώσσας, καθώς και της εθνικής ταυτότητας των Ελλήνων. Όλα αυτά, μέσα στη διάρκεια του χρόνου οφείλουμε να τα προσαρμόσουμε στις μεταβαλλόμενες συνθήκες που έχουμε να αντιμετωπίσουμε τώρα και προς το μέλλον.
Ο κ. Τομπούλογλου εξήγησε πως από τις αρχές του χρόνου είχε παρθεί η απόφαση τροποποίησης του καταστατικού, δόθηκε στα μέλη του Δ.Σ. εύλογο χρονικό περιθώριο για προτάσεις, χωρίς ωστόσο να έρθει καμία και έτσι το θέμα ήρθε προς ψήφιση στο δημοτικό συμβούλιο. Υπενθύμισε, μάλιστα, πως δεν είναι η πρώτη φορά που επιχειρείται η τροποποίηση, καθώς ήδη προσπάθειες είχαν γίνει και από παλαιότερες δημοτικές αρχές.
Ακολούθησαν τοποθετήσεις των εκπροσώπων των δημοτικών παρατάξεων, κατά τις οποίες οι ενστάσεις και οι προβληματισμοί ήταν σχεδόν ομόφωνοι. Συγκεκριμένα, διαφωνίες υπήρξαν ως προς την αλλαγή χρήσης, όπου με την τροποποίηση θα προβλέπονται δεξιώσεις γάμων, καθώς επίσης εισπράξεις από συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκδηλώσεις και παρουσιάσεις βιβλίων, η δημιουργία εντευκτηρίου και πωλητηρίου αναμνηστικών ειδών, με το σύνολο της αντιπολίτευσης να κάνει λόγο για «εμπορευματοποίηση» του ιδρύματος.
Το σημείο, ωστόσο, που προκάλεσε τις εντονότερες αντιδράσεις, είναι αυτό που προβλέπει τον ορισμό αντιμισθίας στο πρόσωπο του προέδρου και του αντιπροέδρου του ιδρύματος, τα οποία ορίζονται από τον ίδιο τον δήμαρχο, εφόσον τόσο ο ίδιος, όσο κάποιος αντιδήμαρχος δεν δύνανται να ασκήσουν τα προβλεπόμενα από το καταστατικό καθήκοντα αντίστοιχα προέδρου και αντιπροέδρου του ιδρύματος.
Η… σπίθα που έγινε «φωτιά»
Τα αίματα… άναψαν όταν κατά την τοποθέτηση του ανεξάρτητου δημοτικού συμβούλου Γιάννη Πρατσή, ο οποίος υπενθύμισε ότι έχει θητεύσει επί τέσσερα χρόνια, υπό τις δημοτικές αρχές του κ. Αδαμόπουλου και του κ. Κόντου ως αντιπρόεδρος του ιδρύματος, έγινε αναφορά σε επαφές που είχε ο ίδιος μαζί με την Φιλιώ Χαϊδεμένου με τον τότε πρωθυπουργό Κώστα Καραμανλή. Η αναφορά του πως ο κ. Καραμανλής ανέλαβε εκ βάθρων την κατασκευή του ιδρύματος, αφαιρώντας, μάλιστα την πινακίδα που ανέφερε την πλήρη ονομασία του ως Π.Π.Ι.Ε.Δ. «Α. Παπανδρέου» πυροδότησε την έκρηξη του πρώην δημάρχου, ο οποίος τον κατηγόρησε για φθορές στο ίδρυμα. Σημειώθηκε ένταση, με τον πρόεδρο του δημοτικού συμβουλίου Λευτέρη Αντωνόπουλο να παρεμβαίνει για να ηρεμήσουν τα πνεύματα.
Απαντώντας στις αιτιάσεις της αντιπολίτευσης, ο αντιδήμαρχος Κώστας Τομπούλογλου υπεραμύνθηκε της επιλογής να δημιουργηθούν έσοδα στο Ίδρυμα, προκειμένου, όπως τόνισε να αποκτήσει «οικονομική αυτοτέλεια» που θα συμβάλει στην περαιτέρω εξωστρέφειά του και, ταυτόχρονα, θα ελαφρύνει τον δημοτικό προϋπολογισμό από την ετήσια επιχορήγηση. Έφερε δε ως παράδειγμα άλλα μουσεία στην Ευρώπη και τον κόσμο που έχουν υψηλό αντίτιμο εισόδου.
Π. Γρετζελιάς: «Περήφανος που έστησα αυτό το χώρο
Φανερά φορτισμένος, ο πρώην δήμαρχος Νέας Φιλαδέλφειας, Παντελής Γρετζελιάς, τοποθετήθηκε στο τέλος της συζήτησης και, απευθυνόμενος στο Σώμα εξέφρασε τον θυμό του τόσο για την μη αναγνώριση της δικής του προσφοράς, όσο και για το γεγονός ότι αντίθετες πολιτικές πλευρές εκμεταλλεύτηκαν το έργο για κομματικούς σκοπούς.
«Ήρθε η ώρα να πούμε κάποιες αλήθειες. Το Π.Π.Ι.Ε.Δ. και το Μουσείο δεν το έφτιαξε καμία Φιλιώ Χαϊδεμένου. Το έφτιαξε ο Παντελής Γρετζελιάς. Και έχει και ημερομηνία με πλάκα εκεί. Και φώναξαν τον Καραμαλή να χαλάσουν ένα τέλειο Μουσείο για να παίξουν κομματικά στη Νέα Φιλαδέλφεια. Αυτή είναι η κατάντια σας», είπε σε έντονο ύφος αναφερόμενος στον κ. Πρατσή.
Ακολούθως, υπερασπίστηκε την επιλογή της διοίκησης να προσθέσει χρήσεις που στόχο έχουν να φέρουν έσοδα, τονίζοντας πως αυτό είναι που επιτάσσει η σύγχρονη εποχή. «Το τσάμπα, κυρίες και κύριοι, στη σύγχρονη εποχή τέλειωσε. Δεν αντέχουν τα ταμεία των ΟΤΑ πολλά από κείνα που ξέρατε κάποιοι», σημείωσε χαρακτηριστικά. Στη συνέχεια, αναφέρθηκε στα όσα προβλέπονται από το καταστατικό για τον ορισμό του προέδρου, εκφράζοντας τη θετική του στάση να υπάρξει σχετική αντιμισθία, ενώ επανέλαβε την δυσαρέσκειά του για την αντιμετώπιση που είχε ο ίδιος, όπως ανέφερε, κατά τα πρώτα χρόνια λειτουργίας του ιδρύματος.
«Λυπάμαι, περίμενα απόψε να υπάρχει μία ομοθυμία σε κάποια πράγματα. Και δεν αλλάζει το όνομα γιατί δεν σας αρέσει πολιτικά. Ο Ανδρέας Παπανδρέου. σας αρέσει, δεν σας αρέσει, άφησε μία σφραγίδα σε μία εποχή για πολλούς Έλληνες. Εσείς διαφωνείτε. Δικαίωμά σας. Δεν έχετε δικαίωμα αποκαθήλωσης της ταυτότητας του ιδρύματος. Καθαρές και παστρικές κουβέντες.
Ο φασισμός στην Φιλαδέλφεια δεν έχει πέραση. Η Φιλαδέλφεια είναι δημοκρατική πόλη που έχουν παλέψει και απ’ τα αριστερά και απ’ τα δεξιά και απ’ το κέντρο και απ’ όλες τις παρατάξεις προκειμένου αυτή η πόλη να είναι δημοκρατική, που δεν το αντιλαμβάνεστε ούτε θα το αντιληφθείτε παρά την ηλικία σας. Και είμαι περήφανος που έστησα αυτό το χώρο», πρόσθεσε και κατέληξε, απευθυνόμενος στο Σώμα πως «το Ίδρυμα θέλει τη στήριξη όλων».
Με την ολοκλήρωση των τοποθετήσεων ακολούθησε ονομαστική ψηφοφορία, κατά την οποία η εισήγηση τροποποίησης του καταστατικού εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία με 13 ψήφους υπέρ και 6 κατά.
«Προς ημιμαθείς, ανιστόρητους και… εμπαθείς!»
Με ανάρτησή του στον προσωπικό του λογαριασμό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, ο πρώην δήμαρχος Νέας Φιλαδέλφειας Παντελής Γρετζελιάς απαντά στους επικριτές του με αφορμή την τοποθέτησή του στο δημοτικό συμβούλιο και απευθυνόμενος στους… «ημιμαθείς, ανιστόρητους και εμπαθείς!» ανάρτησε φωτογραφίες με τις πλάκες που τοποθετήθηκαν στο Ίδρυμα κατά το χτίστιμο και τα εγκαίνια του Ιδρύματος, υπενθυμίζοντας πως αυτά έγιναν επί της θητείας του. Συγκεκριμένα, ανέφερε:
«Προς ημιμαθείς, ανιστόρητους και εμπαθείς.
Το Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού της Διασποράς (Π.Π.Ι.Ε.Δ.) και τό εντός αυτού Μουσείο ιδρύθηκαν μαζί με το ΦΕΚ 811 Β’/8-9-1997.
Το κτίριο αυτό στεγάζεται (Λεωφ. Δεκελείας 152 & Ατταλείας 2, Νέα Φιλαδέλφεια) και η ευλόγηση κτήσεως έγινε στις 23 Μαΐου 1999, από τον Βαρθολομαίο A’ (Οικουμενικό Πατριάρχη).
Το Π.Π.Ι.Ε.Δ. (Παγκόσμιο Πολιτιστικό Ίδρυμα Ελληνισμού και Διασποράς) και το εντός αυτού Μουσείο εγκαινιάστηκαν στις 06 Οκτωβρίου 2002 και αυτό έγινε κατά τη διάρκεια της δημαρχιακής θητείας του Παντελή Γρετζελιά (Δήμαρχος 1991–2002 του οποίου η Θητεία έληξε 31 Δεκεμβρίου 2002 )».
