«Το 2025 μάς έδειξε ότι η συνεργασία, ο σχεδιασμός, η πρόληψη, η εκπαίδευση και η επιχειρησιακή ετοιμότητα δεν είναι έννοιες στα χαρτιά, είναι παράγοντες που σώζουν ζωές». Με αυτή τη φράση ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης συνόψισε τα συμπεράσματα της περασμένης θερινής περιόδου πυροπροστασίας, κατά την ομιλία του στην εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος με θέμα την παρουσίαση των έργων του προγράμματος «Αιγίς» τα οποία χρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, καθώς και τον απολογισμό της αντιπυρικής περιόδου 2025.
Ο υπουργός αναφέρθηκε στη συνολική εικόνα της φετινής περιόδου σε ευρωπαϊκό επίπεδο, όπου οι καμένες εκτάσεις ξεπέρασαν τα 10,3 εκατ., στρέμματα σημειώνοντας τη χειρότερη επίδοση από το 2006. Όπως είπε, «μεσογειακές χώρες όπως η Ισπανία, η Πορτογαλία και η Ιταλία είδαν την καμένη έκταση να πολλαπλασιάζεται, ενώ ακόμη και κράτη του βορρά, όπως η Δανία, η Γερμανία, η Νορβηγία και η Ολλανδία, κατέγραψαν έως και οκταπλάσιες απώλειες σε σχέση με προηγούμενα χρόνια».
Σύμφωνα με τον ίδιο, «μέσα σε αυτό το περιβάλλον υψηλού κινδύνου, η Ελλάδα εμφάνισε μια διαφοροποιημένη τάση, με μείωση 5% στις καμένες εκτάσεις και μείωση 14% στον αριθμό των πυρκαγιών σε σχέση με τον μέσο όρο της τελευταίας εικοσαετίας». Τα στοιχεία αυτά, τόνισε, «δείχνουν ότι η συνδυασμένη προσπάθεια πρόληψης, επιτήρησης και έγκαιρης επιχειρησιακής ανταπόκρισης αποδίδει».
Οι 9 μεγάλες πυρκαγιές: Μικρότερη η μέση έκταση
Ιδιαίτερο βάρος δόθηκε στις εννέα μεγάλες πυρκαγιές που εκδηλώθηκαν φέτος: στη Χίο (δις), στον Φενεό, στα Κύθηρα, στη Ζάκυνθο, στη Δυτική Αχαΐα, στην Πρέβεζα–Άρτα, στην Κερατέα και στον Πισσώνα Εύβοιας. Ωστόσο όπως είπε, από την ανάλυση των πυρκαγιών, προκύπτει ένα ενδιαφέρον αλλά και σύνθετο συμπέρασμα. «Την τελευταία εικοσαετία, η μέση καμένη έκταση ανά μεγάλη πυρκαγιά ήταν περίπου 58.000 στρέμματα. Φέτος, το 2025, η αντίστοιχη τιμή είναι περίπου 29.000 στρέμματα, δηλαδή σχεδόν 50% μικρότερη», σημείωσε ο Γ. Κεφαλογιάννης για να συμπληρώσει, ότι παρά τις πολύ δύσκολες συνθήκες, οι φετινές μεγάλες πυρκαγιές άφησαν μικρότερο αποτύπωμα σε καμένες εκτάσεις σε σχέση με το παρελθόν. «Το 2025 είχαμε περισσότερες μεγάλες πυρκαγιές, περίπου 50% περισσότερες, σε σχέση με τον μέσο όρο της περιόδου 2005–2024», τόνισε για να τονίσει με έμφαση ότι «είχαμε περισσότερες μεγάλες φωτιές, αλλά η κάθε μία από αυτές κατέκαψε μικρότερη έκταση απ’ ό,τι στο παρελθόν».
Ο υπουργός χαρακτήρισε την 12η Αυγούστου ως «την πιο απαιτητική επιχειρησιακά ημέρα της χρονιάς», με 86 πυρκαγιές ταυτόχρονα, εκ των οποίων οι 4 εξελίχθηκαν ταυτόχρονα σε μεγάλες πυρκαγιές, κάνοντας λόγο για «πραγματικό stress test» για το Εθνικό Κέντρο Επιχειρήσεων, «με τις δυνάμεις να επιχειρούν από τη Θράκη μέχρι την Κρήτη».
Αιτίες πυρκαγιών: Αμέλεια, καθημερινές πρακτικές, πρόθεση
Σημαντικό μέρος της ομιλίας αφιέρωσε ο κ. Κεφαλογιάννης και στις αιτίες των πυρκαγιών. Ο Υπουργός τόνισε ότι πολλές εστίες «θα μπορούσαν να μην είχαν ξεκινήσει καν», καθώς προκύπτουν από αμέλεια: καύση υπολειμμάτων, καθαρισμούς χωραφιών, εργασίες σε αγροτικές ζώνες και πρακτικές που υπό τις σημερινές κλιματικές συνθήκες είναι υψηλού κινδύνου. Για τις περιπτώσεις εμπρησμών από πρόθεση, ο Υπουργός υπογράμμισε τη σημασία των συλλήψεων και των προφυλακίσεων, σημειώνοντας ότι για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά καταγράφεται υψηλός αριθμός προφυλακισθέντων, κάτι που όπως, είπε, «λειτουργεί ως ισχυρό μήνυμα αποτροπής».
Τα έργα του «Αιγίς» – Επιχειρησιακή ενίσχυση της Πυροσβεστικής
Στο πλαίσιο της εκδήλωσης, ο Αρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, Αντιστράτηγος Θεόδωρος Βάγιας, παρουσίασε τις παραδόσεις μέσων και εξοπλισμού που έχουν υλοποιηθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας.
Όπως τόνισε χαρακτηριστικά: «μέχρι σήμερα έχουν παραδοθεί μέσα και εξοπλισμός αξίας άνω των 55 εκ. ευρώ εκ των οποίων το 90% μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας». Όπως είπε, τον Μάιο του 2026 θα έχουν παραδοθεί επιπλέον μέσα και υλικά που αγγίζουν τα 255 εκ. ευρώ, κυρίως μέσω ευρωπαϊκών πόρων και σχεδόν στο σύνολό τους μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας». Οι παραδόσεις αφορούν νέα εναέρια και επίγεια μέσα, συστήματα επιτήρησης, εξοπλισμό ατομικής προστασίας, οχήματα, υποδομές αερομεταφερόμενων μονάδων και σύγχρονα επιχειρησιακά εργαλεία, που ενισχύουν σημαντικά την ετοιμότητα και την ανθεκτικότητα του Σώματος.
Τιμητικές βραβεύσεις
Η τελετή έκλεισε με την απονομή τιμητικών διακρίσεων σε στελέχη του Πυροσβεστικού Σώματος, των Ενόπλων Δυνάμεων, της Ελληνικής Αστυνομίας, του Λιμενικού Σώματος, του ΕΚΑΒ, της Δασικής Υπηρεσίας, ομάδων εθελοντών όσους στήριξαν αποτελεσματικά και συνέβαλαν στη φετινή αντιπυρική περίοδο. Οι βραβεύσεις ανέδειξαν το έργο ανθρώπων που επιχειρούν καθημερινά σε απαιτητικές συνθήκες, συχνά με αυτοθυσία, αποτελώντας κρίσιμους κρίκους της αλυσίδας Πολιτικής Προστασίας.
Ποιοι παραβρέθηκαν
Στην εκδήλωση παρευρέθηκαν μεταξύ άλλων, ο υφυπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, αρμόδιος για την Κρατική Αρωγή, Κώστας Κατσαφάδος, ο υφυπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Στέφανος Γκίκας, ο γενικός γραμματέας Πολιτικής Προστασίας Νικόλαος Παπαευσταθίου, ο γενικός γραμματέας Αποκατάστασης Φυσικών Καταστροφών και Κρατικής Αρωγής Πέτρος Καμπούρης, ο γενικός γραμματέας Δασών Στάθης Σταθόπουλος, ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου Στρατού, αντιστράτηγος Γεώργιος Κωστίδης ο οποίος εκπροσώπησε τον ΑΓΕΕΘΑ, ο αρχηγός ΓΕΑ, αντιπτέραρχος (Ι) Δημοσθένης Γρηγοριάδης, ο ΑΓΕΝ, αντιναύαρχος Δημήτριος-Ελευθέριος Κατάρας Π.Ν., ο αρχηγός του Λιμενικού Σώματος, αντιναύαρχος Λ.Σ. Τρύφων Κοντιζάς, ο υπαρχηγός του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος Π.Σ. Γεώργιος Μαρκουλάκης, ο επιτελάρχης του Πυροσβεστικού Σώματος, αντιστράτηγος Π.Σ. Αθανάσιος Μπαλάφας, ο υποστράτηγος της ΕΛΑΣ Ιωάννης Σκούρας, ανώτατοι και ανώτεροι Αξιωματικοί του Πυροσβεστικού Σώματος, διευθυντές και τμηματάρχες του Υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, εκπρόσωποι των Ενόπλων Δυνάμεων, στελέχη των φορέων υλοποίησης του προγράμματος «Αιγίς», καθώς και μέλη των οικογενειών των βραβευθέντων.
