Σε φάση εντατικής προετοιμασίας ενόψει της χειμερινής περιόδου 2026-2027 βρίσκεται ο μηχανισμός Πολιτικής Προστασίας του αρμόδιου Υπουργείου, με τη Γενική Γραμματεία Πολιτικής Προστασίας να έχει αποστείλει κατεπείγουσες οδηγίες προς Περιφέρειες, Δήμους και όλους τους συναρμόδιους φορείς για την άμεση υλοποίηση δράσεων πρόληψης και ετοιμότητας απέναντι στον κίνδυνο πλημμυρικών φαινομένων.
Στο πλαίσιο αυτό, ζητείται η άμεση έναρξη όλων των προβλεπόμενων ενεργειών, με ιδιαίτερη έμφαση στις περιοχές που παρουσιάζουν αυξημένη πλημμυρική επικινδυνότητα, καθώς και στις λεκάνες απορροής όπου η φυσική βλάστηση έχει καταστραφεί τα τελευταία χρόνια από δασικές πυρκαγιές.
Οι Περιφέρειες καλούνται να προχωρήσουν άμεσα στον έλεγχο και τον προληπτικό καθαρισμό των κοιτών των υδατορεμάτων, όπου απαιτείται, στη συντήρηση των αντιπλημμυρικών έργων και των δικτύων ομβρίων υδάτων αρμοδιότητάς τους, καθώς και στην επιτάχυνση των εργασιών για την ολοκλήρωση υφιστάμενων και τον προγραμματισμό νέων έργων αντιπλημμυρικής προστασίας.
Τα καθήκοντα των Δήμων
Αντίστοιχα, οι Δήμοι καλούνται να προχωρήσουν στον έλεγχο και τη συντήρηση των δικτύων ομβρίων υδάτων και των αντιπλημμυρικών έργων αρμοδιότητάς τους, καθώς και στον άμεσο προγραμματισμό νέων έργων όπου αυτό κρίνεται αναγκαίο. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στον καθαρισμό και τη συντήρηση φρεατίων, εσχαρών και αγωγών του δικτύου ομβρίων, εργασίες που θα πρέπει να επαναλαμβάνονται και μετά από σημαντικά επεισόδια βροχόπτωσης, ιδίως στις αστικές περιοχές.
Παράλληλα, Δήμοι και Περιφέρειες καλούνται να προχωρήσουν στη σύνταξη ή επικαιροποίηση των Ειδικών Σχεδίων Οργανωμένης Προληπτικής Απομάκρυνσης Πολιτών για περιπτώσεις πλημμυρών, καθώς και στην επικαιροποίηση των στοιχείων επικοινωνίας των εμπλεκόμενων φορέων, των μητρώων εργοληπτών και των διαθέσιμων μηχανημάτων έργου και χειριστών. Προβλέπεται επίσης η καταγραφή χώρων προσωρινής καταφυγής και, στις ζώνες υψηλής πλημμυρικής επικινδυνότητας, κατάλληλων κτιρίων για την ασφαλή επιτόπου καταφυγή πολιτών.
Η «χαρτογράφηση» της επικινδυνότητας
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον εντοπισμό και τη χαρτογράφηση σημείων αυξημένης επικινδυνότητας. Οι Τεχνικές Υπηρεσίες Περιφερειών και Δήμων καλούνται, εντός του πρώτου δεκαπενθημέρου του Σεπτεμβρίου, να καταρτίσουν σχετικούς καταλόγους με χαρτογραφική αποτύπωση, δίνοντας έμφαση στα σημεία όπου το οδικό δίκτυο διασταυρώνεται με υδατορέματα, καθώς και σε ανισόπεδους κόμβους και διαβάσεις. Τα στοιχεία θα κοινοποιηθούν στην Ελληνική Αστυνομία, ώστε να λαμβάνονται υπόψη στον σχεδιασμό μέτρων Τροχαίας σε περίπτωση έντονων καιρικών φαινομένων.
Ειδική πρόβλεψη υπάρχει και για τις λεγόμενες «ιρλανδικές διαβάσεις», οι οποίες θα πρέπει να καταγραφούν και να διαθέτουν κατάλληλη προειδοποιητική σήμανση, με σαφή οδηγία προς τους πολίτες να μην επιχειρούν τη διέλευσή τους σε περίπτωση πλημμύρας, λόγω κινδύνου παράσυρσης.
Αυξημένη προτεραιότητα δίνεται στις πυρόπληκτες περιοχές, όπου ο κίνδυνος πλημμυρικών φαινομένων είναι ενισχυμένος λόγω της απώλειας της φυσικής βλάστησης. Για τις περιοχές αυτές προβλέπεται σχολαστικός έλεγχος και συντήρηση των υφιστάμενων αντιπλημμυρικών έργων, προγραμματισμός αντιπλημμυρικών και αντιδιαβρωτικών παρεμβάσεων, καθαρισμός υδατορεμάτων και επιτάχυνση της ολοκλήρωσης αναγκαίων έργων.
Ενεργοποιούνται τα συντονιστικά όργανα
Παράλληλα, έως το πρώτο δεκαήμερο του Σεπτεμβρίου θα πρέπει να έχουν προγραμματιστεί οι συνεδριάσεις των Περιφερειακών και Τοπικών Επιχειρησιακών Συντονιστικών Οργάνων Πολιτικής Προστασίας (ΠΕΣΟΠΠ και ΤΕΣΟΠΠ), με αντικείμενο την πρόληψη, την επιχειρησιακή ετοιμότητα, τον συντονισμό των εμπλεκόμενων φορέων και την αντιμετώπιση πιθανών πλημμυρικών φαινομένων κατά τη χειμερινή περίοδο.
Επιπλέον, οι Περιφέρειες και οι Δήμοι καλούνται να προγραμματίσουν εντός του Σεπτεμβρίου άσκηση Πολιτικής Προστασίας για την αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων, στην οποία θα περιλαμβάνεται και η οργανωμένη προληπτική απομάκρυνση πολιτών.
Σε περίπτωση που η ένταση και η δυναμική εξέλιξη ενός φαινομένου σε τοπικό επίπεδο ενδέχεται να προκαλέσει κίνδυνο για ανθρώπινες ζωές και περιουσίες, προβλέπεται η άμεση ενημέρωση του Εθνικού Συντονιστικού Κέντρου Επιχειρήσεων και Διαχείρισης Κρίσεων (ΕΣΚΕΔΙΚ), προκειμένου, εφόσον απαιτείται, να αποσταλεί προειδοποιητικό μήνυμα έκτακτης ανάγκης μέσω του 112.
Όπως επισημαίνεται στις οδηγίες της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας, όλες οι προβλεπόμενες ενέργειες πρέπει να ξεκινήσουν άμεσα και χωρίς καθυστέρηση, καθώς η έγκαιρη προετοιμασία και η πρόληψη μπορούν να αποδειχθούν καθοριστικής σημασίας για την προστασία των πολιτών όταν εκδηλωθούν πλημμυρικά φαινόμενα.
