Eνας νέος φορέας, το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων, «γεννήθηκε» προ ημερών, κατά τη διάρκεια των εργασιών του Forum του Συνδέσμου Προστασίας και Ανάπτυξης Υμηττού (ΣΠΑΥ). Την ιδρυτική διακήρυξη του νέου Δικτύου, το οποίο αφορά την ανθεκτικότητα, την Πολιτική Προστασία και την Αειφόρο Ανάπτυξη των πόλεων, έχουν υπογράψει μέχρι τώρα 100 δήμαρχοι από όλη τη χώρα. Ο πρόεδρος του ΣΠΑΥ και δήμαρχος Ελληνικού Αργυρούπολης, Γιάννης Κωνσταντάτος, μιλά στην ΑΜΑΡΥΣΙΑ για τον ρόλο του νέου Δικτύου και την πορεία του ΣΠΑΥ. Ιδιαίτερη μνεία κάνει στο πρόγραμμα «Smart Υμηττός», ό,τι πιο εξελιγμένο υπάρχει σήμερα σε επίπεδο δασοπροστασίας, ενώ αποκαλύπτει ότι μετά το Πάσχα θα παραδώσει την προεδρία του ΣΠΑΥ, προκειμένου να επικεντρωθεί στην ανάπτυξη του νέου Δικτύου.
ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΕΛΕΝΑ ΦΥΝΤΑΝΙΔΟΥ
Κύριε Κωνσταντάτο, ο ΣΠΑΥ «μεγαλώνει». Είστε ήδη 12 μέλη. Και σύντομα θα γίνετε 13, αφού θα μπει στην «οικογένεια» και το Παλαιό Φάληρο.
Πράγματι, μεγάλωσε ο ΣΠΑΥ. Και ως αντικείμενο και ως μέλη. Είμαστε ήδη 12 και σύντομα θα γίνουμε όχι 13, αλλά 14. Μπορεί και περισσότεροι… Το Παλαιό Φάληρο βρίσκεται ήδη στη διαδικασία ένταξης. Ακολούθως θα εισαχθεί το Μαρκόπουλο. Έχει ζητήσει και ο Άγιος Δημήτριος να συμμετάσχει σε αυτή την προσπάθεια. Όπως βλέπετε, μεγαλώνουμε συνέχεια.
Ζητούν να εισαχθούν στον ΣΠΑΥ και Δήμοι που δεν «ακουμπάνε» στον Υμηττό.
Ο Υμηττός περικλείεται από τον οικιστικό ιστό 11 Δήμων. Βέβαια, ορισμένοι Δήμοι συνδέονται με τον Υμηττό με τα ρέματά τους, όπως το Παλαιό Φάληρο με το Ρέμα της Πικροδάφνης. Αλλά ο Υμηττός μάς αφορά όλους και δη εμάς που μένουμε στην Αττική. Είναι ένα από τα τέσσερα μεγάλα βουνά του Λεκανοπεδίου. Έχει ενταχθεί στο δίκτυο Natura και φυλάσσεται από «ζώνες προστασίας». Το σημαντικότερο όμως, είναι ένας από τους τελευταίους πνεύμονες πρασίνου της Αττικής. Γι’ αυτό, χρέος όλων ημών και υμών είναι να τον προστατεύσουμε.
Βλέπουμε ότι καταβάλλετε, όλοι σας, όλοι οι Δήμοι – μέλη του ΣΠΑΥ, σημαντική προσπάθεια για να το επιτύχετε. Εφαρμόζετε καινοτόμες πρακτικές, αξιοποιείτε κάθε εργαλείο τεχνολογικό και χρηματοδοτικό, όχι μόνο για τη θωράκισή του, αλλά και για την ανάδειξη του Υμηττού σε Παγκόσμιο Σημείο Αναφοράς.
Η δουλειά που γίνεται στον Υμηττό είναι μεγάλη, πολυεπίπεδη και συνεχής. Είναι full time job -αν μου επιτρέπετε να χρησιμοποιήσω αυτή τη ξενόφερτη έκφραση- για όλους μας. Δεν θα μπορούσε να είναι κάτι λιγότερο. Ο Υμηττός δίνει «ανάσα» σε ένα μεγάλο μέρος της Αττικής. Παρότι δεν είναι ένα μεγάλο βουνό, εντούτοις φιλοξενεί πλούσια χλωρίδα και πανίδα. Μόνο να σας πω ότι στο βουνό βρίσκουν καταφύγιο περισσότερα από 100 είδη πουλιών, ενώ φύονται ίσως περισσότερα από 30 σπάνια ενδημικά φυτά. Οπότε ναι, ο Υμηττός έχει «πληγωθεί» πολλές φορές στο παρελθόν…
Η τελευταία μεγάλη πυρκαγιά συνέβη πριν από περίπου δύο χρόνια…
Ναι. Είχε ξεκινήσει από τη Γλυφάδα και είχε φθάσει στη Βούλα. Πέρυσι τον Αύγουστο, που ξεκίνησε φωτιά από το Σκοπευτήριο Καισαριανής, την προλάβαμε. Σε αυτό έπαιξε ρόλο η εφαρμογή του πρωτοποριακού συστήματος δασοπροστασίας και πυρόσβεσης που έχει διαμορφώσει και ενεργοποιήσει ο ΣΠΑΥ.
Αναφέρεστε στο σύστημα «Smart Υμηττός»;
Ακριβώς. Είναι ένα μεγαλόπνοο σχέδιο που οραματιστήκαμε πριν από τέσσερα χρόνια, που όταν το εξαγγείλαμε δεν το πιστεύαμε καλά – καλά και οι ίδιοι. Το σχεδιάσαμε αλλά όλοι πίστευαν ότι θα μείνει στα χαρτιά. Τελικά η επιμονή και η πίστη σε κάτι φέρνει αποτελέσματα. Και το αποτέλεσμα είναι αυτό που δείξαμε στο πρόσφατο Forum του Συνδέσμου και δεν είναι άλλο από την Τεχνητή Νοημοσύνη. Είναι ό,τι πιο εξελιγμένο υπάρχει σε επίπεδο δασοπροστασίας και ίσως είμαστε και οι μοναδικοί στην Ελλάδα. Δεν γνωρίζω άλλο βουνό να διαθέτει αυτά τα συστήματα. Το «Smart Υμηττός» είναι ένα πρόγραμμα που υλοποιείται μέσα από το πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης», με προϋπολογισμό περίπου 5 εκατομμύρια ευρώ και αφορά την εφαρμογή Τεχνητής Νοημοσύνης με κάμερες θερμικής ανίχνευσης, αισθητήρες, drones, με ό,τι σύγχρονο διαθέτει η τεχνολογία στην καταγραφή και την πρόληψη. Το δείξαμε στο Forum και εντυπωσιάστηκαν όλοι.
Για να καταλάβουμε, με το που πάει να ξεκινήσει η φωτιά, την αντιλαμβάνεται το σύστημα;
Το σύστημα αντιλαμβάνεται τον καπνό. Η έξυπνη εφαρμογή διερευνά καταρχάς από τι προκαλείται αυτός ο καπνός, από φωτιά ή από υγρασία ή κάτι άλλο; Εφόσον βεβαιώσει ότι είναι καπνός από φωτιά, δίνει αμέσως σήμα στο Κέντρο Ελέγχου. Θα έχουμε δύο Κέντρα Ελέγχου, ένα στα γραφεία του ΣΠΑΥ και ένα στο Περιβαλλοντικό Κέντρο -που θα είναι το εφεδρικό- το οποίο είναι συνδεδεμένο με όλα τα φυλάκια μέσα στον Υμηττό, και θα δίνει εντολή στο πλησιέστερο φυλάκιο, για παράδειγμα της Αργυρούπολης, αν υποθέσουμε ότι ο καπνός είναι στην περιοχή, προκειμένου να σπεύσει στο σημείο για να παρέμβει η εθελοντική ομάδα ή Πολιτική Προστασία· κατά κύριο λόγο όμως η εθελοντική ομάδα η οποία κάνει βάρδιες. Προσέξτε τώρα ποια είναι η μεγάλη μας διαφορά: πριν εφαρμόσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη, φροντίσαμε κάθε εθελοντική ομάδα -και οι 15 που δραστηριοποιούνται στον Υμηττό- να έχουν εξοπλισμό, δηλαδή αυτοκίνητα, υδροφόρες, μέσα ατομικής προστασίας. Διότι αν δεν έχεις ανθρώπινο παράγοντα να παρέμβει, τι να σου κάνει η Τεχνητή Νοημοσύνη; Ωραία, είδες τον καπνό, και λοιπόν; Άρα αυτομάτως παίρνει σήμα το πλησιέστερο φυλάκιο και ταυτόχρονα ενημερώνεται η Πυροσβεστική, αφού είναι συνδεδεμένη η κονσόλα με την Πυροσβεστική και την Πολιτική Προστασία, οπότε όλοι οι αρμόδιοι έχουν πάρει σήμα ότι υπάρχει περιστατικό. Θέλω να πιστεύω ότι με αυτόν τον τρόπο θα περιορίσουμε κατά πολύ την όποια φωτιά. Να πούμε όμως εδώ ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη δεν βοηθάει μόνο στην καταγραφή και στην ειδοποίηση, αλλά και στην αξιολόγηση της εξέλιξης της φωτιάς. Δηλαδή, θα μετρήσει τα στοιχεία που έχει εκείνη τη στιγμή -καιρικό φαινόμενο, αέρα- και θα σου δώσει και την εξέλιξη της φωτιάς. Άρα ξέρεις πως θα κινηθείς.
Μιλώντας υποθετικά, αν υπήρχε αυτό το σύστημα προ διετίας με τη μεγάλη πυρκαγιά πάνω από τη Γλυφάδα και τη Βούλα, στον Κρεμαστό Λαγό, πιστεύετε ότι θα είχε αποτραπεί η καταστροφή;
Προφανώς θα είχαμε δράσει πολύ πιο γρήγορα. Αυτό το σύστημα μάς δίνει τη δυνατότητα να κάνουμε ταχύτατη παρέμβαση. Αν τα καταφέρουμε, δεν σημαίνει ότι δεν θα έχουμε φωτιές ή ζημιές, αλλά θα περιορίζουμε κατά πολύ το εύρος της ζημιάς. Τότε να σας θυμίσω η φωτιά είχε ξεκινήσει από τη Γλυφάδα, δεν εντοπίστηκε αμέσως, μέχρι να δουν τον καπνό, είχε αέρα -και όταν έχει μελτέμια η κατάσταση γίνεται εξαιρετικά δύσκολη- ανέβηκε στον Κρεμαστό Λαγό… Το σύστημα ήδη εφαρμόζεται και ολοκληρώνεται το καλοκαίρι.
Μια που αναφερθήκατε στο καλοκαίρι, τι ενημέρωση έχετε; Θα είναι δύσκολο;
Όλα τα καλοκαίρια πια είναι δύσκολα. Εγώ τέσσερα καλοκαίρια δεν έχω φύγει διακοπές…
Εκτός από την παρουσίαση του «Smart Υμηττός», στο Forum του ΣΠΑΥ «παρουσιάστηκε» και το Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων. Την ιδρυτική διακήρυξη του οποίου υπέγραψαν 91 Δήμοι απ’ όλη τη χώρα…
Μέχρι αυτή την ώρα που μιλάμε, έχουν υπογράψει 100 Δήμοι απ’ όλη την Ελλάδα.
Δηλαδή, το νέο Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων είναι ένας μεγάλος ΣΠΑΥ;
Θα έλεγα ότι ο ΣΠΑΥ είναι «νονός» του. Μέσα από τα ταξίδια που έχω κάνει τα τελευταία χρόνια ως πρόεδρος του ΣΠΑΥ και την παρουσίαση του έργου που έχει γίνει, σε διάφορες περιοχές της χώρας, στη Σάμο, στην Αρχαία Ολυμπία, στα Καλάβρυτα, στη Νάουσα, στην Άρτα, στο Σέιχ Σου -πήγα σε πάρα πολλά μέρη- προέκυψε η ανάγκη από πολλούς συναδέλφους δημάρχους να συνδεθούν με τον ΣΠΑΥ, προκειμένου να τους βοηθήσουμε με την τεχνογνωσία που έχουμε αποκτήσει, για να εφαρμόσουν και εκείνοι τις ίδιες πρακτικές. Το πρόβλημα που υπάρχει είναι ότι μέλος του ΣΠΑΥ δεν μπορεί να γίνει Δήμος που δεν έχει σχέση με τον Υμηττό. Όπως είπα και νωρίτερα, όλοι οι Δήμοι – μέλη του ΣΠΑΥ «ακουμπάνε» στον Υμηττό ή έχουν σχέση με το βουνό μέσω των ρεμάτων τους κ.λπ. Έτσι, σκέφτηκα και τους πρότεινα να μεγαλώσουμε τον ΣΠΑΥ, αναπτύσσοντας ένα μεγαλύτερο πανελλαδικό δίκτυο. Και με αφορμή το Forum να καλέσουμε όσους συναδέλφους θέλουν απ’ όλη τη χώρα. Τους έστειλα την ιδέα, το σκοπό και τη διακήρυξη και είπαμε ο νέος φορέας, που λέγεται Ελληνικό Δίκτυο Ανθεκτικών Πόλεων – ΕΛΔΑΠ, εφόσον υπάρξει σύμπραξη από αρκετούς Δήμους, να συνδεθεί με τη τεχνική ομάδα του ΣΠΑΥ με προγραμματική συμφωνία που θα κάνουμε, για να μπορέσει να αναπαράγει όλη αυτή την πολιτική πολλαπλά και να φέρει και νέα δεδομένα. Ξεκινήσαμε με 20 Δήμους και αυτή τη στιγμή έχουν υπογράψει 100 δήμαρχοι. Έχουμε μείνει έκπληκτοι, εντυπωσιασμένοι και χαρούμενοι. Μέσα στον Απρίλιο θα γίνει η ιδρυτική Γενική Συνέλευση, θα κατατεθεί και επίσημα για να έχουμε νομική υπόσταση.
Ένας πανελλαδικός ΣΠΑΥ, λοιπόν, που αφορά όλες τις πόλεις…
Αφορά την Ανθεκτικότητα, την Πολιτική Προστασία και την Αειφόρο Ανάπτυξη.
Εντύπωση προκαλεί ότι 67 Δήμοι, αν μετράμε σωστά, είναι εκτός Αττικής.
Ναι, είναι πάρα πολλοί. Και αυτό που μου λέτε με χαροποιεί διπλά διότι αρχικός στόχος μας ήταν να βοηθήσουμε τις πόλεις εκτός Αττικής. Πρέπει να σας πω ότι οι Δήμοι που έχουν δηλώσει ενδιαφέρον να ενταχθούν στο Δίκτυο είναι περισσότεροι. Τους σταματήσαμε για να πάρουμε τη νομική υπόσταση. Αμέσως μετά θα το ανοίξουμε κι άλλο. Όσο πιο πολλοί, τόσο πιο δυνατοί.
Βλέπουμε ότι έχουν υπογράψει και τρεις μεγάλοι Δήμοι, Αθηναίων, Πειραιά, Θεσσαλονίκης.
Ισχύει κι αυτό είναι πολύ σημαντικό. Έχουν μπει τα Γιάννενα, η Χίος, η Κεφαλονιά, η Αλεξανδρούπολη και πολλές άλλες μεγάλες πόλεις.
Προχωράτε με γρήγορα βήματα. Τι στόχους έχετε βάλει για το νέο Δίκτυο, τον ΣΠΑΥ…
Στον ΣΠΑΥ δεν θα συνεχίσω. Θα τον παραδώσω μετά το Πάσχα.
Μα εκλεχθήκατε για τρίτη φορά πριν από περίπου έναν μήνα…
Ξαναβγήκα, αλλά έχω ήδη κάνει πέντε χρόνια πρόεδρος και εφόσον ολοκληρώνω το έργο της Τεχνητής Νοημοσύνης και υλοποίησα αυτό που είχα δρομολογήσει, πρέπει να μπορώ, δηλαδή να έχω χρόνο, να ασχοληθώ με το Δίκτυο. Ο ΣΠΑΥ δεν είναι δικός μου, ανήκει στα 12 μέλη του. Είχα προαναγγείλει στους συναδέλφους μου ότι μόλις ολοκληρωθεί το έργο θωράκισης του βουνού και μόλις γεννηθεί το Δίκτυο, το οποίο είναι ένα «μωρό» που πρέπει να μεγαλώσουμε, θα παραιτηθώ από την προεδρία. Και έτσι θα γίνει. Άλλωστε όλοι οι συνάδελφοί μου που είναι μέλη του ΣΠΑΥ είναι εξαιρετικοί.
Έχει, δηλαδή, δρομολογηθεί η επόμενη μέρα;
Τα καθήκοντα του προέδρου λογικά θα αναλάβει ο δήμαρχος Παιανίας που είναι και αντιπρόεδρος του Συνδέσμου, ο Ισίδωρος Μάδης. Θα υπάρξει μια ομαλή διαδοχή. Άλλωστε, ως δήμαρχος Ελληνικού – Αργυρούπολης, θα συνεχίσω να είμαι μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου του ΣΠΑΥ. Όπως είπα και νωρίτερα, ο ΣΠΑΥ ανήκει στα μέλη του. Ξέρετε, καμιά φορά το κάνουμε στην πολιτική και είναι λάθος, μας πιάνει μια «καρεκλομανία». Και στις προηγούμενες εκλογές είπα στους συναδέλφους μου να κατέβει όποιος θέλει και να αναλάβει. Μπήκα το 2019 διότι μου το ζήτησαν συνάδελφοί μου. Τότε τον παρέλαβα σε πλήρη παρακμή και απαξίωση. Δεν θέλω να χρεώσω σε κανέναν κάτι, απλά λέω τι παρέλαβα.
Τι ακριβώς έκανε ο ΣΠΑΥ όταν τον αναλάβατε για πρώτη φορά;
Εκτελούσε τυπικές εργασίες καθαρισμού στο βουνό. Τίποτε άλλο. Εγώ όμως, όπου συμμετέχω δεν το κάνω για να είμαι απλά σε μια θέση. Μάζεψα τον Φεβρουάριο του ’20, λίγο πριν ξεσπάσει η πανδημία, όλα τα μέλη, έκανα μια μεγάλη παρουσίαση στο δημαρχείο της Ηλιούπολης και ανακοίνωσα τους πέντε άξονες ανάπτυξης του Υμηττού. Μας καθυστέρησε η πανδημία, διότι τότε που ήμουν έτοιμος να ξεκινήσω, ξαφνικά τον Μάρτιο του ’20 κλειστήκαμε όλοι μέσα. Αυτό με δυσκόλεψε πολύ στον ΣΠΑΥ, διότι είναι ένας Οργανισμός που δεν έχει δικές του Υπηρεσίες. Έχει υπαλλήλους, αλλά έχει τις Υπηρεσίες των Δήμων. Για παράδειγμα έχει την Τεχνική Υπηρεσία του Βύρωνα, την Οικονομική Υπηρεσία της Ηλιούπολης και του Ζωγράφου. Οπότε όταν όλα «παγώνουν», «παγώνεις» κι εσύ. Εγώ όμως, το «έτρεχα». Ό,τι εξήγγειλα τότε, υλοποιήθηκε στο έπακρο. Ενταχθήκαμε στο πρόγραμμα «Αντώνης Τρίτσης» και υλοποιήσαμε παρεμβάσεις 11 εκατ. ευρώ. Αντιμετώπισα όλη την άρνηση των υπηρεσιακών παραγόντων: ότι οι Σύνδεσμοι δεν κάνουν μελέτες, δεν χρηματοδοτούνται, δεν μπορούν… Τους αποδείξαμε ότι και μπορούμε και μελέτες φέραμε και χρηματοδοτηθήκαμε. Και μπορώ να πω ότι ο ΣΠΑΥ υλοποίησε πολύ πιο γρήγορα προγράμματα που δεν είχαν υλοποιήσει οι ίδιοι οι Δήμοι. Μετά από 4-5 χρόνια, το αποτέλεσμα είναι πια μετρήσιμο. Συνεπώς, εγώ έκλεισα τον κύκλο μου στον ΣΠΑΥ. Ό,τι είχα να κάνω, ό,τι δεσμεύτηκα, το έκανα. Θεωρώ ότι πρέπει να κλείνει ένας κύκλος, δεδομένου ότι ανοίγει ένας πολύ μεγαλύτερος. Θα ήθελα πάρα πολύ σε 4 χρόνια, το Δίκτυο να έχει φθάσει στο επίπεδο που βρίσκεται σήμερα ο ΣΠΑΥ.
Ο ΣΠΑΥ θα έχει σύνδεση με το Δίκτυο;
Οι Υπηρεσίες του ΣΠΑΥ θα είναι συμβεβλημένες με το Δίκτυο, μέχρι κάποια στιγμή να μπορεί το Δίκτυο να έχει δικές του Υπηρεσίες. Αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολο. Είναι κάτι που πρέπει να χτίσουμε.
Η έδρα του Δικτύου πού θα είναι;
Στο πρότυπο Περιβαλλοντικό Κέντρο Εκπαίδευσης και Τεχνολογίας, στην Αργυρούπολη. Είναι το τελευταίο έργο μου που αφήνω παρακαταθήκη. Θα το εγκαινιάσουμε τον Μάιο. Εκεί είναι το «Smart Υμηττός», το Κέντρο Ελέγχου, και το Κέντρο Εκπαίδευσης των εθελοντικών ομάδων.
