Ιστορική απόφαση αγοράς του κτήματος και της βίλας Αλέξανδρου Ιόλα από τον Δήμο Αγίας Παρασκευής.
«Θα γίνει Μουσείο, ένα τοπόσημο πανελλήνιας –και όχι μόνο- ακτινοβολίας», δηλώνει ο δήμαρχος Γ. Σταθόπουλος.
Η μεγάλη απόφαση των 3 εκατ.
Το Δημοτικό Συμβούλιο Αγίας Παρασκευής, με εισήγηση του δημάρχου της πόλης Γιάννη Σταθόπουλου, αποφάσισε την Τρίτη 18 Ιουλίου την αγορά του κτήματος και της βίλας Ιόλα και την ανάδειξη της, με μελετημένες παρεμβάσεις και συμμετοχή της κοινωνίας, σε πολιτιστικό τοπόσημο αντάξιο του ονόματος και της ιστορίας του. Η ιστορική απόφαση λήφθηκε με διευρυμένη πλειοψηφία καθώς ψηφίστηκε από τους δημοτικούς συμβούλους τριών εκ των έξι δημοτικών παρατάξεων που εκπροσωπούνται στο Δημοτικό Συμβούλιο και συγκεκριμένα από το σύνολο των Συμβούλων της πλειοψηφίας και από τους Συμβούλους των παρατάξεων «Συμμαχία Ευθύνης» και «Φυσάει κόντρα».
Το διατηρητέο (με απόφαση του Υπουργείου Πολιτισμού), κτίριο(1.600 τ.μ.) με το κτήμα (6.678 τ.μ.) που το περιβάλει έχει χαρακτηριστεί, με τροποποίηση του εγκεκριμένου Ρυμοτομικού Σχεδίου Αγίας Παρασκευής (ΦΕΚ 451, 31-8-2000), ως «Κέντρο Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων» του Δήμου, χωρίς ωστόσο μέχρι σήμερα να έχει περιέλθει στην κυριότητα του Δήμου ή του Υπουργείου Πολιτισμού για να αξιοποιηθεί για το σκοπό που προορίζεται.Τριάντα χρόνια μετά το θάνατό του, ο μύθος του Αλέξανδρου Ιόλα, αναβιώνει ξανά! Το σπίτι του στην Αγία Παρασκευή, η βίλα η οποία φιλοξένησε τα μεγαλύτερα ονόματα της Τέχνης και του Πολιτισμού καθώς και 10.000 έργα Τέχνης, λεηλατήθηκε, ερημώθηκε και καταληστεύτηκε μετά τον θάνατό του το 1987 και τώρα αφήνεται στα χέρια του Δήμου που το αγοράζει και επιστρέφει ξανά στα πολιτιστικά δρώμενα, όχι μόνο της πόλης αλλά και ολόκληρου του κόσμου.
Στη συμπλήρωση της τριακονταετίας από τον θάνατο του εκκεντρικού μαικήνα έρχεται η μεγάλη είδηση ότι ο Δήμος αγοράζει την περίφημη βίλα του, το ταλαιπωρημένο ερείπιο που μένει χρόνια βανδαλισμένο, «σαν κρανίο ξεδοντιασμένο», όπως το περιγράφει ο βιογράφος του, Νίκος Σταθούλης, εκεί που κάποτε ο είχε επιλέξει να στήσει ένα σπίτι-μουσείο.
Μέχρι τώρα η βίλα παρέμενε βεβηλωμένη και κλειστή. Με ένα διάλλειμα μόνο, πριν από τρία χρόνια, οπότε μια χρωματιστή πινελιά «έπεσε» στον καμβά της γκρίζας ιστορίας της ρημαγμένης βίλας κι έφερε χαμόγελα στους λάτρεις της Τέχνης. Αμέσως μετά τις εκλογές το θρυλικό σπίτι άνοιξε για πρώτη φορά τις πόρτες του στον κόσμο και φιλοξένησε θεατρική παράσταση με θέμα τη ζωή του σπουδαίου καλλιτέχνη. Είκοσι επτά χρόνια μετά, ο Αλέξανδρος Ιόλας είχε ζήσει για λίγες μέρες, ξανά!
Και τώρα, ο άνθρωπος που απορρίφθηκε από την κυρίαρχη λογική, μυθοποιήθηκε από κάποιους, λαβώθηκε ανεπανόρθωτα από τον Τύπο, αγνοήθηκε από την πολιτεία κι έφυγε βαθιά.
Σήμερα όπως τόνισε ο δήμαρχος στην εισήγηση του ο Δήμος πέτυχε τίμημα πολύ μικρότερο του αρχικού με δόσεις και έτσι «έχει την οικονομική δυνατότητα να σηκώσει το βάρος της αγοράς, χωρίς να κινδυνέψουν τα υπόλοιπα έργα της πόλης που βρίσκονται σε φάση ωρίμανσης». Ταυτόχρονα, όπως σημείωσε, υπάρχουν σαφείς ενδείξεις και μηνύματα από πολλές πλευρές ότι «μετά από την απόκτηση του ακινήτου από το Δήμο θα ανοίξει ο δρόμος για χρηματοδότηση των διαδικασιών ανακαίνισης και λειτουργίας του».
Η απόφαση προβλέπει ως συνολικό τίμημα για την αγορά του ακινήτου τα 3.000.00 ευρώ καταβλητέα σε δόσεις και ότι το ακίνητο αποτελεί κοινωφελή χώρο της πόλης-Κέντρο Πολιτιστικών Δραστηριοτήτων.
Στη συζήτηση του θέματος πέραν των επικεφαλής των παρατάξεων και δημοτικών συμβούλων ζήτησαν το λόγο και τοποθετήθηκαν ο βουλευτής Β΄ Αθηνών Γ. Δημαράς, ο σύμβουλος Τέχνης και βιογράφος του Αλ. Ιόλα Ν. Σταθούλης, ο κάτοικος Κοντόπευκου Καθηγητής ΕΜΠ Δ. Καλιαμπάκος, η πρόεδρος του Συλλόγου Κατοίκων Κοντοπεύκου-Παραδείσου-Πευκακίων Β. Κουτσογιάννη και ο Δ. Γιαννακόπουλος, από την Ανοιχτή Συνέλευση Κατοίκων Αγ. Παρασκευής.
«Τα 3 εκατ. είναι μια καλή συμφωνία»
Το ποσόν των 3 εκατομμυρίων ευρώ βέβαια, προβλημάτισε πάρα πολύ κόσμο, όχι μόνο της πολιτικής αλλά και τους δημότες. Όλοι θέλουν ο Δήμος να αποκτήσει τη βίλα Ιόλα, αλλά και τα λεφτά είναι πολλά. «Η απόφαση για την αγορά λήφθηκε αφενός διότι υπήρχε πάντα ο κίνδυνος ο χώρος να πωληθεί αλλού και να οικοδομηθεί και αφετέρου για να αναδείξουμε ένα σοβαρό πολιτιστικό μνημείο σε καλλιτεχνικό τοπόσημο για την πόλη», τονίζει ο δήμαρχος Γιάννης Σταθόπουλος, ο οποίος θεωρεί ότι τα 3 εκατομμύρια είναι ένα καλό ποσόν, αφού ο ιδιοκτήτης και ο Δήμος κατέληξαν σε αυτό μετά από σκληρή διαπραγμάτευση και αρχική τιμή τα εννέα εκατομμύρια. Και το φιλόδοξο εγχείρημα βέβαια έχει ακόμα και μετά την αγορά μπροστά του δρόμο με βασικότερο ζήτημα την χρηματοδότηση της ανάπλασης. «Επόμενος αγώνας», όπως λέει ο δήμαρχος, «είναι η ανάπλαση του κτιρίου, η οποία χρειάζεται αρκετά χρήματα αφού πρέπει να γίνει μελέτη βιωσιμότητας, μελέτη ανάπλασης και έπειτα θα δημοπρατηθεί. Υπάρχουν προγράμματα του ΕΣΠΑ από την Περιφέρεια και κάποια ακόμη προγράμματα από όπου περιμένουμε κάποια χρήματα», δηλώνει.
Βασίλης Γιαννακόπουλος: «Η απόφαση καταδικάζει τη Δημοτική Αρχή σε απραξία για πολλά χρόνια»
Ο επικεφαλής της παράταξης ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΘΥΝΗΣ, Βασίλης Γιαννακόπουλος λέει για το θέμα.
«Στο τελευταίο Δημοτικό Συμβούλιο έγινε συζήτηση για την απόκτηση της βίλας Ιόλα με την διαδικασία της απ ευθείας αγοράς από τον Δήμο Αγίας Παρασκευής. Η συζήτηση έγινε στα μέσα του καλοκαιριού βιαστικά πρόχειρα χωρίς να έχει η Διοίκηση του Δήμου εξαντλήσει εναλλακτικούς τρόπους απόκτησης του, δηλαδή τη δημιουργία μιας διαπαραταξιακής επιτροπής διεκδίκησης ή τη συνάντηση με την Περιφέρεια, το Υπουργείο Πολιτισμού, ιδρύματα, φορείς και άλλους τρόπους συγχρηματοδότησης.
Η παράταξη μας ΣΥΜΜΑΧΙΑ ΕΥΘΥΝΗΣ, όπως και το σύνολο των παρατάξεων της αντιπολίτευσης κατήγγειλαν τον βιαστικό και κοστοβόρο τρόπο απόκτησης που δεσμεύει οικονομικά τον Δήμο για τα επόμενα 5 χρόνια.
Είναι αλήθεια ότι με την εφαρμογή της απόφασης αυτής ο Δήμος μας δεν θα έχει την δυνατότητα να υλοποιήσει τεχνικό πρόγραμμα, δε θα έχει, δηλαδή, τη δυνατότητα να ανακατασκευάσει πεζοδρόμια, να αναπλάσει πλατείες, να δεσμεύσει ελεύθερους χώρους και γενικότερα να βελτιώσει τις συνθήκες καθημερινότητας των δημοτών.
Δυστυχώς καταδικάζει για τα επόμενα πέντε χρόνια σε απραξία την οποία Δημοτική Αρχή. Να σημειώσουμε ότι από το 2010 έχει να οραματιστεί και να υλοποιηθεί στο Δήμο μας μεγάλο έργο όπως η Αγ. Ιωάννου, η ανάπλαση του Κοντόπευκου, η ανάπλαση της Βενιζέλου, η ανακατασκευή των οδών Κυκλάδων και Σολωμού, όπως και η αναμόρφωση 27 χιλιομέτρων πεζοδρομίων. Καταδικάζουμε έτσι για πάνω από 10 χρόνια την πόλη χωρίς κανένα μεγάλο έργο, αλλά ούτε μικρότερο που θα βελτίωναν τη φυσιογνωμία της πόλης. Η συνεδρίαση που έγινε χωρίς την αναγκαία παρουσία των υπηρεσιών (της Τεχνικής, Οικονομικής και Νομικής), έτσι ώστε να κατευθύνουν το Δημοτικό Συμβούλιο σε νόμιμες διαδικασίες αλλά και να έχουν αναλάβει τις ευθύνες τους.
Όλα αυτά υπογραμμίστηκαν στο Δημοτικό Συμβούλιο από το σύνολο των παρατάξεων της αντιπολίτευσης, σε μια πραγματικά υψηλού επιπέδου συζήτηση με ενημερωμένους και τεκμηριωμένους τους αρχηγούς των παρατάξεων αλλά και τους ανεξάρτητους δημοτικούς συμβούλους. Η παράταξή μας κατέθεσε πρόταση αναβολής του θέματος από το Δημοτικό Συμβούλιο, σύσταση διαπαραταξιακής επιτροπής εξεύρεσης συμφέρουσας πρότασης απόκτησης της βίλας μέχρι τέλους του χρόνου, ένταξής του στο νέο προϋπολογισμό το 2018, αφού είναι γνωστό ότι το κτήμα και η βίλα δεν κινδυνεύουν να χαθούν αφού παραμένουν δεσμευμένα. Η πρόταση αυτή δεν υπερψηφίστηκε από το Δημοτικό Συμβούλιο.
Ο δήμαρχος το μόνο που έκανε αποδεκτό μπροστά στον κίνδυνο καταψήφισης του θέματος ήταν η εν μέρη αποδοχή της πρότασης των αντιδημάρχων. Ετσι η πρόταση αυτή είχε τη δεδηλωμένη ψήφισης από 19 δημοτικούς συμβούλους και ως γνωστόν 17 ήταν απαραίτητοι για να ψηφιστεί το θέμα.
Η παράταξη μας συμφώνησε έστω και στο λάθος αυτόν τρόπο απόκτησης πάνω από όλα για την ιστορία της αλλά και για τους αγώνες που έχει δώσει για την απόκτηση της βίλας και του κτήματος Ιόλα.
Η δική μας παράταξη ήταν αυτή και μόνο αυτή που κατάφερε να χαρακτηρίσει διατηρητέα τη πρόσοψη της βίλας επί δημαρχίας Σταύρου Κώτση το 1997. Η δική μας παράταξη δέσμευσε τον χώρο το 2000 με δημαρχεύοντα τον Βασίλη Γιαννακόπουλο. Η δική μας παράταξη ενέταξε τον χώρο στην πολιτιστική Ολυμπιάδα το 2002 με δήμαρχο το Βασίλη Γιαννακοπουλο. Η δική μας παράταξη διεκδίκησε και κατάφερε την πρώτη απόφαση για χρηματοδότηση από το Υπ. Πολιτισμού το 2002.Η δική μας παράταξη ήταν που κέρδισε όλες τις δικές για την διατήρηση της δέσμευσης του χώρου κατά την διάρκεια των ετών 2007-2010 επι δημαρχίας Βασίλη Γιαννακόπουλου και διευθυντή νομικής υπηρεσίας Δημήτρη Παναγουλη.
Εν κατακλείδι η ύπαρξη του θέματος για το Δημοτικό Συμβούλιο και η διατήρηση ακόμα και σήμερα του χώρου ελεύθερου και πρασίνου οφείλεται στην παράταξη αυτή. Δεν θα μπορούσαμε λοιπόν να αφησουμε καποιους να καπηλευτουν ολους αυτους τους αγωνες και να ειμασταν εμεις εκτός έστω κι από αυτόν τον λανθασμένο τρόπο απόκτησης από τον Δήμο».
Το ΦΥΣΑΕΙ ΚΟΝΤΡΑ υπερψήφισε την εισήγηση
Η παράταξη ΦΥΣΑΕΙ ΚΟΝΤΡΑ στην Αγία Παρασκευή υπερψήφισε την αγορά του κτήματος και της βίλας Ιόλα και εξηγεί το λόγο:
«Σε μια από τις πιο κρίσιμες συνεδριάσεις του δημοτικού συμβουλίου αποφασίστηκε η απόκτηση του κτήματος Ιόλα. Ως ΦΥΣΑΕΙ ΚΟΝΤΡΑ υπερψηφίσαμε την εισήγηση συνυπολογίζοντας από τη μια τη σημασία της απόκτησης ενός χώρου για τον οποίο έχουμε παλέψει ως πολίτες πολλά χρόνια και από την άλλη τις σοβαρές ασάφειες, ελλείψεις και προβληματισμούς ως προς τη διαδικασία απόκτησης και το μελλοντικό σχεδιασμό».
Νίκος Σταθούλης: «Τα όνειρα δεν είναι τζάμπα»
Από τη συνεδρίαση δε θα μπορούσε να λείπει ο άνθρωπος που έκανε έναν τεράστιο αγώνα προκειμένου το σπίτι του Ιόλα να αξιοποιηθεί με τον καλύτερο τρόπο και να πάψει να ρημάζει. Ο Νίκος Σταθούλης, βιογράφος του Αλέξανδρου Ιόλα μίλησε συγκινημένος στο Δημοτικό Συμβούλιο. «Το «Μουσείο Αλέξανδρος Ιόλας» θα στηθεί. Και θα συγκροτηθεί με έργα Τέχνης από τις μεγαλύτερες ιδιωτικές Συλλογές και Μουσεία. Γιατί έχουμε πάθος. Πείσμα. Αγάπη για ο,τι κάνουμε. Γιατί τα όνειρα και τα οράματα μπορεί να είναι ακριβά, αλλά δεν χρειάζονται χρήματα. Όλοι μπορούν να ονειρεύονται. Και οι πλούσιοι και οι φτωχοί. Αλλά πιστέψτε με… δεν είναι τζάμπα…
Μετά από μια πολύωρη συνεδρίαση το δημοτικό συμβούλιο πήρε μια ιστορική απόφαση.
«Τους είπα: «Απόψε δεν συνεδριάζει το δημοτικό συμβούλιο της Αγίας Παρασκευής. Σήμερα εδώ συνεδριάζει ολόκληρη η Ελλάδα. Τους είπα ακόμα ότι εκτός από τους δημότες «θα λογοδοτήσετε και στον καθρέπτη σας για την απόφασή σας, συμπληρώνοντας ότι «η τέχνη είναι ακριβή. Δεν είναι τζάμπα. Είναι όπως τα όνειρα. Τα οράματα. Αυτά τους είπα.
Ήδη έχουν γίνει συζητήσεις με εν ζωή καλλιτέχνες για να δωρίσουν έργα τους στο μουσείο. Προσωπικά θα προσφέρω το βιογραφικό υλικό το οποίο αποτελείται απο αναρίθμητα ψηφιοποιημενα ντοκουμέντα και προσωπικά του αντικείμενα. Νέοι καλλιτέχνες θα προσφέρουν έργα τους. Ήδη ιδρύματα έχουν εκδηλώσει τον ενθουσιασμό τους και θα προσφέρουν «υπηρεσίες» και έργα απο τις Συλλογές τους. Πίστεψα στο όραμα αυτο. Γιατί Η πίστη, στην πραγματικότητα, δεν πηγάζει από το θαύμα, αλλά το θαύμα από την πίστη.
«Γιατί όταν δεν μπορείς να πιστέψεις ειναι ένα είδος αναπηρίας…» έλεγε ο Γιάννης Τσαρούχης. Και μόνο Γι αυτό.
Η επόμενη μέρα
«Δεν έχει ξανασυμβεί», μάς είπε σε επικοινωνία που είχαμε μαζί του την επόμενη μέρα του Συμβουλίου ο κ. Σταθούλης, ενθουσιασμένος. «Συλλέκτες, Ιδρύματα, Συλλογές, καλλιτέχνες, από την επόμενη μέρα της απόφασης για την αγορά της βίλας του Αλέξανδρου Ιόλα από τον Δήμο Αγίας Παρασκευής και την μετατροπή της σε «Μουσείο Αλέξανδρος Ιόλας», σπεύδουν ήδη από τώρα να δωρίσουν έργα τους.
Προσωπικά δεν έχω ξαναζήσει κάτι παρόμοιο. Δεν θέλω να πω πολλά. Γιατί στα έργα τέχνης και στα Μουσεία η σιωπή είναι στολίδι και σύμμαχος αυτού που μιλάει…
Το Μουσείο θα ξαναστηθεί. Και θα είναι λαμπερό. Όπως ο ιδιοκτήτης του. Καμία έκπτωση. Γιατί μπορεί να είναι τώρα ένα ερείπιο αλλά το όραμα είναι εκεί. Για κάποιους η δουλειά ήδη έχει ξεκινήσει. «Όσοι έχουν ένα «γιατί» για να ζουν, μπορούν να αντέξουν σχεδόν οποιοδήποτε «πως»…», έλεγε όταν θυμόταν τον αγαπημένο του φιλόσοφο Νίτσε.
Για όποιον ξέρει που πηγαίνει ο άνεμος είναι πάντα ευνοϊκός…
Είναι αρκετές οι προσφορές. Θέλουμε χρόνο. Καταγράφονται οι επιθυμίες οι οποίες μέρα με την μέρα αυξάνονται. Και έχουμε δύο μέρες από την απόφαση. Ούτε δυο μέρες. Τα έργα όμως θα παραληφθούν όταν το Μουσείο είναι έτοιμο να τα παραλάβει. Εκεί. Πουθενά αλλού. Δεν επιτρέπεται. Δεν είναι σωστό να αποθηκευτούν σε άλλο χώρο.
Το «Μουσείο Αλέξανδρος Ιόλας» απελευθερωμένο από τις συμβάσεις, τις λεηλασίες, τον κατακερματισμό και τις καταστροφές, χτίζει μια νέα ταυτότητα. Ίσως, κάποιος να έλεγε ότι ο Αλέξανδρος Ιόλας δεν έζησε μια ζωή αλλά πολλές παράλληλες πραγματικότητες.
Η αλήθεια είναι ότι η ζωή του μοιάζει με παραμύθι αφού κατάφερε από ένα άσημο νεαρό αγόρι από την Αλεξάνδρεια με μερικά δολάρια στην τσέπη του να κατακτήσει τον κόσμο της τέχνης και να θεωρείται σήμερα μία από τις πλέον εμβληματικές προσωπικότητες του 20ου αιώνα.
Ένα όνειρο του, μόνο, δεν κατάφερε να πραγματοποιήσει. Το να δημιουργήσει το δικό του προσωπικό Μουσείο στον χώρο της Βίλλας του στην Αγία Παρασκευή. Το έστησε. Το προίκισε. Το συγκρότησε. Με αποκτήματα απο καθε πολιτισμό της γης. Το χάρισε. Δεν το αποδέχτηκαν. Και κατέρρευσε και ο ίδιος και το Μουσείο του. Δεν πρόλαβε. Δεν του το επέτρεψαν οι συμπολίτες του. Οι δικοί του ανθρωποι. Η νοοτροπία της εποχής.
Αμέσως μετά τον Θάνατο του, η Βίλλα παραβιάστηκε και 11.000 μοναδικά και πολύτιμα έργα εξαφανίστηκαν. Μετα η περίφημη αυτή βίλα πουλήθηκε. Ξηλώθηκε. Ξεπατώθηκε. Αμαυρώθηκε. Κακοποιήθηκε. Απαξιώθηκε. Απο όλους. Ένας κοινός τόπος ακολασιας. Κοινός όμως.
Στόχος να κατεδαφιστεί και την θέση της να πάρουν «μοντέρνα» διαμερίσματα μέχρι που το ένοχο Ελληνικό Δημόσιο ξύπνησε από τον λήθαργο του και χαρακτήρισε το οίκημα διατηρητέο και μέρος της πολιτιστικής κληρονομίας της χώρας μας.
Εκτότε, ο μέχρι χθες ιδιοκτήτης του έκανε φιλότιμες προσπάθειες να το πουλήσει αφού το ακίνητο δεν μπορούσε να αξιοποιηθεί μόνο ως μουσείο.
Χρειάστηκαν τριάντα χρόνια. Μια ντουζίνα υπουργοί Πολιτισμού. Έξι δήμαρχοι και άλλοι τόσοι νομάρχες και περιφερειάρχες. Λόγια παχιά. Λόγια μεγάλα. Λόγια ψεύτικα. Χωρίς όραμα. Χωρίς ντροπή. Ας είναι. Η λύπη κοιτάζει πίσω πλέον. Ο φόβος κοιτάζει τριγύρω. Η πίστη κοιτάζει ψηλά.
Σήμερα, ο Δήμος της Αγίας Παρασκευής εκδήλωσε το ενδιαφέρον του σχετικά με την αγορά της βίλας με σκοπό να το μετατρέψει σε Μουσείο. Και το πέτυχε. Πεισματικά ο νέος δήμαρχος Γιαννης Σταθοπουλος έδωσε μάχη. Χτύπησε πόρτες. Έστειλε επιστολές. Πίστεψε. Τον παρακινούσα. Του χτυπούσα την πλάτη και του έλεγα αυτο που έλεγε ο Σαρλ Ντε Γκωλ στον Χάουζερ όταν έχτιζε το Παρίσι από την αρχή, και όλος ο τύπος τον έβριζε: «Τότε καλά πάμε», του έλεγε του αρχιτέκτονα, «αφού μας βρίζουν».
Η ΑΜΑΡΥΣΙΑ στο επόμενο φύλλο της Τετάρτης 2 Αυγούστου θα συνεχίσει το θέμα με νεότερες εξελίξεις αλλά και με ένα αφιέρωμα στον Αλέξανδρο Ιόλα.
