Εισαγωγή – Γιάννης Μπεθάνης
Διαχείριση απορριμμάτων, ανακύκλωση, κυκλική οικονομία, δημοτική καθαριότητα, διαχείριση και συντήρηση πρασίνου, αντιπλημμυρική οχύρωση, οριοθέτηση και διευθέτηση ρεμάτων, προστασία περιαστικών δασών, αναδασώσεις, βιώσιμη κινητικότητα, εναλλακτικοί τρόποι μεταφοράς… Όροι και εκφράσεις, οι οποίες ειδικά τα τελευταία χρόνια αποτελούν ένα σημαντικό κομμάτι της αυτοδιοικητικής ειδησεογραφίας. Μια «πράσινη» ατζέντα, η οποία, προϊόντος του χρόνου και των νέων αναγκών που συνεπάγεται η αστική και προαστιακή ανάπτυξη της χώρας, αναπτύσσεται με γοργούς ρυθμούς, οι οποίοι, ωστόσο, είναι αντιστρόφως ανάλογοι στην περίπτωση της εφαρμογής στην καθημερινότητα.
Η Ελλάδα βρίσκεται πολύ πίσω στις εναλλακτικές μορφές διαχείρισης των απορριμμάτων, προσπαθεί να αντιμετωπίσει τη λαίλαπα των πυρκαγιών σε έναν αγώνα που αποδεικνύεται άνισος και στην κυριολεξία «φονικός», ψάχνει να βρει λύσεις για τις πλημμύρες σε καταπατημένα και προβληματικά ρέματα, «πνίγεται» στο κυκλοφοριακό και ενίοτε στα σκουπίδια, ελλείψει προσωπικού, πόρων, υποδομών.
Οι αυτοδιοικητικοί ταγοί μας έχουν εδώ και αρκετό καιρό αντιληφθεί πού πάει το πράγμα: Η σημερινή Αυτοδιοίκηση οφείλει να αποτελέσει την αιχμή του δόρατος, προκειμένου οι περιβαλλοντικές πολιτικές να εφαρμοστούν αποτελεσματικά. Οι «πράσινες» καμπάνιες στα σχολεία εντείνονται και ασφαλώς κινούνται στη σωστή κατεύθυνση, οι παρεμβάσεις στις πόλεις με πόρους του «Πράσινου Ταμείου» δίνουν διεξόδους, ωστόσο οδηγούμαστε στην τρίτη δεκαετία της νέας χιλιετίας και τα κυριότερα προβλήματα που αναφέραμε παραπάνω, μας «κοιτάζουν» ίδια και απαράλλαχτα, το ίδιο και οι απαιτήσεις των πολιτών για μια καλύτερη ποιότητα ζωής. Μαζί και οι υποχρεώσεις τους. Διότι τίποτε δεν θα αλλάξει προς το καλύτερο, αν δεν αλλάξουμε πρώτα εμείς και η λάθος νοοτροπία δεκαετιών ως προς την προστασία του περιβάλλοντος…
Γράφει ο Χρήστος Ζαγκλής
Η εισαγωγή του Γιάννη Μπεθάνη αποτυπώνει τη σημερινή πραγματικότητα. Ας πάμε όμως 25 χρόνια πίσω, στον Οκτώβριο του 1994 και ας θυμηθούμε μια πρωτοπόρα, για τα χρονικά δεδομένα της εποχής, δράση της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ.
Παραμονές λοιπόν των δημοτικών εκλογών του 1994 στο Μαρούσι, πήραμε την πρωτοβουλία να διοργανώσουμε ημερίδα με καλεσμένους τους υποψήφιους δημάρχους και αποκλειστικό θέμα «Περιβάλλον στο Μαρούσι – Υφιστάμενη Κατάσταση και Προοπτικές». Την εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου 1994 στην πλατεία Ηρώων και παρακολούθησαν περισσότεροι από 700 συμπολίτες μας, συντόνισε η αρχισυντάκτης Μαρία Χαζάπη.
Ας δούμε αποσπάσματα από το δημοσίευμα της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ της 7.10.1994.
Η ιστορία της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ και του τόπου σημαδεύτηκε κατά τη γνώμη μας, από την εκδήλωση – ανοιχτή συζήτηση, που η εφημερίδα μας οργάνωσε την Τετάρτη 5 Οκτωβρίου μεταξύ των υποψηφίων Δημάρχων με θέμα το «Περιβάλλον στο Μαρούσι – Κατάσταση και Προοπτικές».
‘Ήταν η πρώτη φορά στην – προεκλογική – ιστορία του Μαρουσιού που κλήθηκαν οι υποψήφιοι να ανοίξουν τα χαρτιά τους ενώπιον κοινού και Τύπου, και μάλιστα σε αντιπαράθεση μεταξύ τους. Πήραμε την παραπάνω πρωτοβουλία για τον λόγο που και ο εκδότης της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ Χρήστος Ζαγκλής, τόνισε στην εισήγησή του: «Αν από το περιβάλλον κρίνεται η ύπαρξή μας, τότε και ο δημαρχιακός θώκος ας κριθεί από τη στάση του κάθε υποψήφιου απέναντι στο περιβάλλον».
Λίγες μέρες πριν την εκδήλωση, καλέσαμε τους υποψήφιους να προετοιμαστούν στους 3 βασικούς άξονες της θεματολογίας, ήτοι: Χωροταξία – Πολεοδομία, Περιαστικό Πράσινο και Ρύπανση. Θεωρήσαμε αναγκαία τη διευκρίνιση αυτή για την απρόσκοπτη διεξαγωγή της συζήτησης και την πληρέστερη ενημέρωση του κοινού.
Τη συζήτηση άνοιξε ο Χρήστος Ζαγκλής, λέγοντας:
«Κυρίες και κύριοι,
Κύριοι υποψήφιοι, καλησπέρα σας,
Σας καλέσαμε σήμερα – εσάς για να μιλήσετε κι εσάς για να κρίνετε – επειδή πιστεύουμε πως το περιβάλλον και η 
προστασία του αποτελεί τη βασική προϋπόθεση για τη ζωή και τη διατήρησή της. Και αν δεν μπορούμε να παρέμβουμε σε διεθνές επίπεδο, μπορούμε εντούτοις να επιστρατεύσουμε γνώση, ευαισθησία, εμπειρία, τεχνολογία για να περισώσουμε το δικό μας περιβάλλον, το Μαρούσι.
Στα τελευταία 30 χρόνια, που η ΑΜΑΡΥΣΙΑ αποτελεί σταθερό εβδομαδιαίο ανάγνωσμά σας, καταπιαστήκαμε με ότι αφορά στον τόπο μας – τα προβλήματά του, τις αγωνίες του, τη ζωή του. Όμως, κεντρικός μας άξονας, κεντρικός μας στόχος, μόνιμη και διαρκής στόχευσή μας, το περιβάλλον του Μαρουσιού. Αγώνας προσωπικός, και μέσα από ποταμούς αρθρογραφίας για να σωθούν: το πράσινο, το οξυγόνο, τα δάση, η ανάσα του Μαρουσιού. Αταλάντευτη πεποίθησή μας πως ο Τύπος -και το έχουμε αποδείξει έμπρακτα 30 χρόνια τώρα- μπορεί και πρέπει να επιτελέσει μέγιστο έργο στην ενημέρωση, στην ευαισθητοποίηση, στον συναγερμό. Στη συμμετοχή των πολιτών για το περιβάλλον σήμερα, για τη ζωή μας αύριο.
Ο Τύπος – μαζί και η Τέχνη. Πριν και από τις λέξεις ακόμα, οι εικόνες μπορούν να αφυπνίσουν συνειδήσεις και να σπάσουν δεσμά. Στη διπλανή αίθουσα του Παλαιού Δημαρχείου ο Μαρουσιώτης -πια- ζωγράφος Χέρμαν Μπλάουτ, εκθέτει έργα του με θέμα το περιβάλλον. Εμείς τη γραφίδα, εκείνος το πινέλο, σε μια κοινή προσπάθεια – γιατί το περιβάλλον δεν μπορεί να περιμένει. Άλλωστε είναι αυτός που φιλοτέχνησε το πανό που βλέπετε πίσω μας.
Ο λόγος από δω και πέρα στους υποψήφιους δημάρχους. Η κρίση δική σας: Αν από το περιβάλλον κρίνεται η ύπαρξή μας, τότε και ο δημαρχιακός θώκος ας κριθεί από τη στάση του καθένα απέναντι στο περιβάλλον.
Αρχίζοντας, θα θέλαμε να σας παρουσιάσουμε τους επτά υποψήφιους για το δημαρχιακό αξίωμα:
-Παναγιώτης Τζανίκος, ήδη δήμαρχος
-Δημήτρης Βλάχος
-Νίκος Καλαϊτζίδης
-Δημήτρης Κοτζιάς
-Χρήστος Μέντζος
-Κώστας Χιώνης
-Κώστας Χωραφόπουλος
Τι προτείνει ο κάθε συνδυασμός για την αναβάθμιση και την προστασία του περιβάλλοντος στο Μαρούσι από θέση Διοίκησης;
Ας ορίσουμε εκ των προτέρων τι περιλαμβάνει η έννοια περιβάλλον. Τρεις είναι οι ενότητες που για μας διαμορφώνουν το περιβάλλον – φυσικό και αστικό, δηλ. δομημένο: Χωροταξία – Πολεοδομία, Περιαστικό Πράσινο και Ρύπανση.
Η Χωροταξία – Πολεοδομία είναι ενότητα σημαντικότατη για το Μαρούσι, μια που μ’ αυτήν καθορίζονται οι χρήσεις γης, οι εντάξεις – ενσωματώσεις περιοχών στον κύριο κορμό της πόλης, και η αντιμετώπιση των αναγκών κάθε μικρότερης περιοχής -γειτονιά ξαναονομάστηκε πρόσφατα- σε κοινόχρηστους χώρους. Στο Μαρούσι, με τις τεράστιες εκτός σχεδίου περιοχές, το πρόβλημα μιας συνολικής στρατηγικής αντιμετώπισης για τη γη και το περιαστικό πράσινο, υπήρξε μόνιμη και συνεχής αδυναμία των προηγούμενων διοικήσεων του Δήμου.
Αλλεπάλληλα διατάγματα που την τελευταία στιγμή «έπεφταν» – όπως συνηθίζεται να αποκαλείται η μη έγκρισή τους – αποσπασματικές και πρόχειρες μελέτες επεμβάσεων, ατολμία διοικήσεων να επωμιστούν το περίφημο πολιτικό κόστος, κρατικές αποφάσεις και οικονομικές συγκυρίες, οδήγησαν το Μαρούσι στην κατάσταση που βλέπουμε σήμερα. Και αν δεν μπορούμε να επιστρέψουμε στο Μαρούσι του ’60, γιατί το ποτάμι δεν γυρίζει πίσω, τι μπορούμε να κάνουμε από δω και πέρα;…
Ακολούθησε συζήτηση που διήρκησε τρεις ώρες, με τους υποψήφιους να τοποθετούνται, ν’ αναλύουν τη θέση τους, και στο τέλος ν’ απαντούν σε ερωτήσεις που υπέβαλαν οι παριστάμενοι δημότες.
Κλείνοντας την ημερίδα, ο Χρήστος Ζαγκλής ανέφερε:
Κυρίες και κύριοι,
Συνηθίζεται στο τέλος μιας ανοιχτής συζήτησης, σαν τη σημερινή, να συνοψίζονται οι θέσεις, να ανακεφαλαιώνονται οι προτάσεις και να κωδικοποιούνται συμπεράσματα.
Εμείς θα παραβούμε τη συνήθη αυτή πρακτική και θα εκφράσουμε μια θέση και μια ευχή:
Η θέση μας
Πάνω στο πρόβλημα του περιβάλλοντος, η όποια διοίκηση προκύψει στις προσεχείς δημοτικές εκλογές πρέπει να σκύψει συνολικά. Αποσπασματική ή σπασμωδική αντιμετώπιση και μέτρα αντικρουόμενα, μόνο μεγαλύτερο πρόβλημα μπορούν να επιφέρουν.
Λύσεις υπάρχουν· ειδικοί εμπειρογνώμονες που διαθέτουν γνώση, εμπειρία και τεχνολογική υποστήριξη, μπορούν να αντιστρέψουν την καταστροφική πορεία του τόπου, πριν είναι πολύ αργά. Στην κατεύθυνση αυτή απαιτείται μια συνολική στρατηγική πρόληψης και όχι καταστολής. Και για να πετύχει αυτή η στρατηγική πρόληψης απαιτείται η αφύπνιση και η εκπαίδευση των πολιτών σε περιβαλλοντικά θέματα. Και αυτό θα είναι έργο μιας διοίκησης ιδιαίτερα ευαίσθητης στην αναγκαιότητα συμμετοχικών διαδικασιών.
Η ευχή μας
Εσείς που ακούσατε και κρίνατε, ας στείλετε στις 16 Οκτωβρίου στον Δήμο, μια διοίκηση ικανή, μα και ευαίσθητη, για το Μαρούσι, που θα παραδώσουμε στα παιδιά μας αύριο.
Σας ευχαριστώ».
Εύλογα θα αναρωτηθούν οι αναγνώστες μας γιατί γυρίσαμε 25 χρόνια πίσω, κάνοντας αυτή την ιστορική αναδρομή.
-Αφ’ ενός να εστιάσουμε στη διαχρονική ευαισθησία μας για τα περιβαλλοντικά θέματα, ευαισθησία η οποία -από την πρώτη κιόλας ημέρα της κυκλοφορίας της τον Νοέμβριο του 1965- αποτυπώνεται στην εκφρασμένη δέσμευση του Ανδρέα Ζαγκλή να θέσει το περιβάλλον και την προστασία του ως πρώτη και κυρίαρχη προτεραιότητα της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ.
Κι αυτό, σε αντίθεση με τη συντριπτική πλειοψηφία όλων όσοι κατέχουν δημόσια αξιώματα και ρυθμίζουν τις τύχες του πλανήτη, που την περιβαλλοντική κρίση την ανακάλυψαν όψιμα.
-Αφ’ ετέρου να ενεργοποιήσουμε και να εκπαιδεύσουμε κατάλληλα τη νέα γενιά· όταν αυτή θα έχει την ευθύνη, να φροντίσει ώστε ο κόσμος μας να έχει καλύτερη τύχη και ν’ αποτρέψει την περιβαλλοντική καταστροφή, η οποία νομοτελειακά συντελείται. Άλλωστε, ένα σοφό ινδιάνικο ρητό αναφέρει: «Δεν κληρονομήσαμε τη γη από τους προγόνους μας· τη δανειστήκαμε από τα παιδιά μας».
Mνήμη Χέρμαν Μπλάουτ
Θα ήταν παράλειψή μου να μην αναφερθώ στον αδελφικό μου φίλο, τον Χέρμαν Μπλάουτ.
Ο Γερμανός 
ζωγράφος που ήλθε και έζησε στη χώρα μας, κυριολεκτικά λάτρεψε την Ελλάδα. Τον κόσμο της, το χρώμα της, το φως της.
Με το έργο του προσέφερε ανεκτίμητες υπηρεσίες στον τόπο μας. Η Τέχνη του ήταν σχεδόν «στρατευμένη» στο περιβάλλον, στον κόσμο που χάνεται. Αποτύπωσε με τον χρωστήρα του την καταστροφή που συντελείται και τη ζοφερή μέρα που έρχεται. Πάντα όμως μέσα στους πίνακές του άφηνε ανοιχτό το παράθυρο της ελπίδας ότι κάτι θ’ αλλάξει τελικά. Δημιούργησε αριστουργήματα, κόσμησε δε αρκετά πρωτοσέλιδα της ΑΜΑΡΥΣΙΑΣ. Οι συζητήσεις μαζί του ήταν απολαυστικές και αποτέλεσαν για μένα πηγή έμπνευσης. Η απώλειά του οδυνηρή, το κενό του δυσαναπλήρωτο…
