Γράφει ο δρ. Αλέξιος Παναγόπουλος
Καθηγητής και Ακαδηµαϊκός
Ξένων Ακαδηµιών των Επιστηµών
Το ∆ιεθνές ∆ίκαιο, οι πόλεµοι, η δηµογραφική αποδόµηση και η διακυβέρνηση των Λαών, εξετάζεται µε τη παρούσα επιστηµονική παρέµβαση για τη κατάχρηση του επιχειρήµατος «είµαστε µε τη σωστή πλευρά της Ιστορίας» στον σύγχρονο διεθνή λόγο, υπό το πρίσµα του διεθνούς δικαίου, της επιλεκτικής εφαρµογής των ψηφισµάτων του ΟΗΕ και των πραγµατικών συνεπειών στους λαούς.
Ιδιαίτερη έµφαση δίνεται στις δηµογραφικές επιπτώσεις πολέµων, κυρώσεων και αναγκαστικών µετακινήσεων πληθυσµών, καθώς και στον ρόλο αυτών των εξελίξεων στη διαµόρφωση ενός ευάλωτου, αποδοµηµένου κοινωνικού σώµατος, ιδίως στην Ευρώπη και στην Ελλάδα.
1. Η Ιστορία ως υποκατάστατο δικαίου.
Η πολιτική επίκληση της «σωστής πλευράς της Ιστορίας» αντικαθιστά ολοένα και συχνότερα:
– το διεθνές δίκαιο,
– τη νοµική αιτιολόγηση χρήσης βίας,
– και την αρχή της λογοδοσίας.
Το διεθνές σύστηµα, όµως, θεµελιώνεται στον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ και όχι σε ηθικοϊστορικές προβλέψεις (Άρθρο 2§4 – απαγόρευση χρήσης βίας, Άρθρα 39-42 – συλλογική ασφάλεια). Όπου το δίκαιο υποχωρεί, η Ιστορία εργαλειοποιείται.
2. Πόλεµοι, κυρώσεις και πληθυσµιακή αποµείωση.
Η σύγχρονη εµπειρία αποδεικνύει ότι οι µεγάλοι γεωπολιτικοί ανταγωνισµοί επιφέρουν συστηµατική αποµείωση πληθυσµών, µέσω:
– άµεσων στρατιωτικών συγκρούσεων (Ουκρανία, Μέση Ανατολή),
– έµµεσων συνεπειών κυρώσεων (υγεία, διατροφή, οικονοµική κατάρρευση),
– διάλυσης κρατικών δοµών (Ιράκ, Λιβύη, Συρία),
– µαζικής προσφυγοποίησης.
Οι πρακτικές αυτές δεν παραβιάζουν µόνο το jus in bello, αλλά αλλοιώνουν µακροπρόθεσµα τη δηµογραφική ισορροπία ολόκληρων περιοχών.
– Οι λαοί δεν «κρίνονται από την Ιστορία».
– Οι λαοί αποδεκατίζονται από λάθος πολιτικές αποφάσεις.
3. Μετακίνηση πληθυσµών ως δοµικό φαινόµενο διακυβέρνησης.
Οι µαζικές µετακινήσεις πληθυσµών δεν είναι τυχαίο ή παροδικό φαινόµενο. Αποτελούν:
– άµεση συνέπεια πολέµων χωρίς νοµική νοµιµοποίηση,
– αποτέλεσµα αποτυχίας εφαρµογής ψηφισµάτων ΟΗΕ (π.χ. Παλαιστίνη, Κύπρος),
– εργαλείο αποσυµπίεσης διεθνών κρίσεων εις βάρος τρίτων χωρών.
Η Σύµβαση της Γενεύης (1951) προστατεύει τον πρόσφυγα, αλλά δεν νοµιµοποιεί τη µόνιµη αποσταθεροποίηση κοινωνιών υποδοχής.
4. Ευρώπη: δηµογραφική κόπωση και πολιτική ευκολία.
Η Ευρώπη εισέρχεται σε φάση:
– γήρανσης πληθυσµού,
– υπογεννητικότητας,
– αποδυνάµωσης κοινωνικής συνοχής.
Η απουσία συνεκτικής δηµογραφικής πολιτικής οδηγεί σε:
– άναρχη µετακίνηση πληθυσµών,
– δηµιουργία παράλληλων κοινωνικών δοµών,
– αποπολιτικοποίηση των γηγενών πληθυσµών.
Ένας κοινωνικά κατακερµατισµένος πληθυσµός είναι ευκολότερα διαχειρίσιµος, αλλά δυσκολότερα δηµοκρατικός.
5. Ελλάδα: δηµογραφικό ζήτηµα και κρατική αντοχή.
Η Ελλάδα αντιµετωπίζει ταυτόχρονα:
– δραµατική µείωση γεννήσεων,
– φυγή νέων (brain drain),
– πίεση µεταναστευτικών ροών.
Χωρίς εθνική δηµογραφική στρατηγική:
– υπονοµεύεται η κοινωνική συνοχή,
– εξασθενεί η πολιτική κυριαρχία,
– και µετατρέπεται το κράτος σε διαχειριστή πληθυσµών αντί για εγγυητή πολιτών.
Το ζήτηµα δεν είναι εθνοτικό.
Είναι θεσµικό, πολιτειακό, δηµοκρατικό και υπαρξιακό.
6. Το τελικό τίµηµα: οι Λαοί.
Από την Κύπρο έως την Παλαιστίνη, από την Ουκρανία έως την Αφρική και τη Μεσόγειο:
– οι Ελίτ του ∆υτικού Συνασπισµού ενώ µιλούν για Ιστορία,
– οι λαοί πληρώνουν µε ζωές, εκτοπισµό και δηµογραφική συρρίκνωση.
Η Ιστορία δεν τιµωρεί κράτη.
Τιµωρεί κοινωνίες όταν το δίκαιο αντικαθίσταται από αφήγηµα.
Συµπέρασµα.
Η «σωστή πλευρά της Ιστορίας» δεν είναι επιστηµονική κατηγορία.
Είναι πολιτικό σύνθηµα.
Η µόνη βιώσιµη πλευρά είναι:
– ο σεβασµός του διεθνούς δικαίου,
– η προστασία των λαών,
– η δηµογραφική και κοινωνική βιωσιµότητα των κρατών.
Χωρίς αυτά, η Ιστορία και ο ιστορικός του µέλλοντος δεν θα δικαιώσει κανέναν.
Θα καταγράψει απλώς το ποιοι αποφάσισαν και ποιοι πλήρωσαν!
