Άρθρο Ειδικού Συνεργάτη
Ένα ακόμη έντονο πλημμυρικό φαινόμενο έπληξε τη χώρα και την Αττική την περασμένη εβδομάδα, με 2 νεκρούς ανθρώπους δυστυχώς αλλά και σημαντικές ζημιές και συνέπειες στον αστικό ιστό και όχι μόνο.
Το πολύ ισχυρό καιρικό φαινόμενο είμαστε υποχρεωμένοι να αποδεχθούμε μαζί με την πιθανότητα ότι θα επαναληφθεί με την ίδια ή και μεγαλύτερη σφοδρότητα. Η παρουσίαση άλλωστε ενός μικρού βίντεο στα μέσα ενημέρωσης με τις ίδιες πλημμυρικές συνέπειες στην περιοχή των νοτίων προαστίων του μακρινού 1993 (!) καθιστά την πιθανότητα της επανάληψης, βεβαιότητα.
Αυτό που είναι πολύ δύσκολο να αποδεχθούμε είναι οι επαναλαμβανόμενες ΕΠΙΣΗΣ μεμψίμοιρες και παραπονιάρικες δηλώσεις / ανακοινώσεις των «αρμοδίων» υπουργών / περιφερειάρχη / δημάρχων / παραγόντων / δημοσιογράφων / ειδικών. Το ίδιο μοιρολόι επαναλαμβανόμενο ξανά και ξανά.
Ρέματα που μπαζώθηκαν / «ασυνείδητοι» που εκτέλεσαν αυθαιρεσίες / αστικός ιστός που επεκτάθηκες κακώς. Ευθύνες από την Περιφέρεια στους Δήμους, από τους Δήμους στη ΔΕΔΔΗΕ, πολίτες αγανακτισμένοι κ.λπ.
Όλα αυτά αποτελούν απλοποιητικές δικαιολογίες απλώς για κατανάλωση με δραματικό ύφος για να καλύπτουν χρόνο στα βραδινά δελτία ειδήσεων, ενώ κυριολεκτικά έχουν μηδενικό αποτέλεσμα στο τι πρέπει και είναι εφικτό να γίνει, το οποίο μάλιστα έχει απελπιστικά καθυστερήσει.
Είναι καιρός να τοποθετηθούν σωστά όλα τα γεγονότα σε έναν ολοκληρωμένο σχεδιασμό της Πολιτείας και να τεθούν τα δεδομένα που πρέπει να επιλυθούν από τη διοίκηση, φυσικά με ειλικρίνεια, που μπορεί να μην είναι ιδιαίτερα ευχάριστη ή εντυπωσιακή.
Η άποψή μας λοιπόν ακολουθεί.
Το κλίμα παγκόσμια αλλάζει και προκαλεί καιρικά φαινόμενα με έντονη σφοδρότητα. Το γεγονός αυτό είναι η αρχή που πρέπει να ληφθεί υπόψη.
Τα φαινόμενα αυτά δεν χτυπούν μόνο τον αστικό χώρο, ούτε προκαλούν μόνο ζημιές σε πυκνό αστικό ιστό. Οι πλημμύρες σε Θεσσαλία – Εύβοια – Μαγνησία – Μάνδρα – Κρήτη – Ρόδο και πολλές άλλες περιοχές το επιβεβαιώνουν και δημιουργούν τεράστιες καταστροφές σε ανθρώπινα θύματα – έργα υποδομής – καλλιέργειες – περιουσίες. Και τα ρέματα / χείμαρροι στην αγροτική γη πλημμυρίζουν και δημιουργούν καταστροφές. Περισσότερες ζημιές προκλήθηκαν στην αγροτική γη της Θεσσαλίας με τον Daniel παρά στον αστικό ιστό της Θεσσαλίας. Δεν φταίνε οι πόλεις επομένως και ούτε τα αθηναϊκά προάστια.
Εξυπακούεται βέβαια ότι στον αστικό χώρο κινδυνεύουν περισσότεροι άνθρωποι και περιουσίες γιατί απλά συνυπάρχουν άνθρωποι και ιδιοκτησίες σε περιορισμένη έκταση.
Σε πολύ ακραία καιρικά φαινόμενα βροχής είναι πολύ δύσκολο (ουσιαστικά αδύνατον) να παροχετευτεί όλη η ποσότητα του όμβριου νερού σε πραγματικό χρόνο. Δηλαδή να λειτουργήσουν με ικανοποιητικό τρόπο οι χείμαρροι / ρέματα / αγωγοί, ώστε όλη η ποσότητα της ραγδαίας βροχόπτωσης να φτάσει αμέσως εκεί και να παροχετευθεί ικανά στη θάλασσα σε πραγματικό χρόνο. Αυτό κατά μείζονα λόγο στον αστικό ιστό όπου υπάρχει έντονη δόμηση.
Συνέπεια των ανωτέρω είναι η αναγκαιότητα να ρυθμιστεί η παροχέτευση του μεγάλου όγκου ομβρίων με τέτοιο τρόπο ώστε το υπάρχον δίκτυο να μπορεί να διοχετεύσει το νερό (στη θάλασσα), χωρίς να αστοχεί και να υπερχειλίζει κατά τη χρονική εξέλιξη του καιρικού φαινομένου.
Για να ειπωθεί απλά, στόχος είναι η παροχέτευση όμβριου νερού να εξελίσσεται με βραδύτερο ρυθμό από τη διάρκεια του ακραίου καιρικού φαινομένου ώστε αυτό να επαρκεί.
Επομένως σχεδιάζεται και εκτελείται κατασκευή πολλών έργων ανάσχεσης τόσο του νερού, όσο και των φερτών υλικών που αυτό μεταφέρει, σε μεγάλο / μεσαίο / μικρό στάδιο πολεοδόμησης. Αυτό από άποψη υποδομών μεταφράζεται σε κατασκευή λιμνοδεξαμενών ομβρίων σε μεγάλο επίπεδο και στην αρχή των χειμάρρων, αλλά και μικρότερων δεξαμενών ανάσχεσης σε στενότερο και τοπικό επίπεδο, όσο πλησιάζουν οι χείμαρροι και διασχίζουν την πόλη.
Αυτό αφορά και μεγάλες ιδιοκτησίες ρεμάτων και χειμάρρων με κατάλληλα αντιπλημμυρικά έργα εντός των ιδιόκτητων αυτών γεωτεμαχίων. Σκοπός πάντα η χρονική ανάσχεση και ρύθμιση της ροής νερού που θα δεχθούν οι αγωγοί ομβρίων και οι ποταμοί / χείμαρροι.
Γνωστό είναι ότι όλοι οι αγωγοί όσο προχωρούν προς τη θάλασσα, δέχονται και μεγαλύτερη ποσότητα νερού. Αδύνατον είναι επίσης, στον αστικό χώρο, να μεγαλώσουν οι διατομές αυτών όσο φτάνουμε στο τελικό σημείο απορροής, γιατί δεν είναι εφικτό να κατεδαφιστούν χιλιάδες κτίρια για να γίνουν ποτάμια απορροής.
Σε γενικές γραμμές λοιπόν, αυτό είναι το αντιπλημμυρικό μοντέλο που πρέπει να μελετήσει η Πολιτεία για την Αθήνα / Αττική. Δεν είναι απλό, είναι όμως απαραίτητο.
Ότι αναφέρθηκε, πιστεύουμε, είναι περισσότερο χρήσιμο από να παρουσιάζονται μόνο εικόνες από απελπισμένους ανθρώπους να καθαρίζουν κατεστραμμένα οικήματα.
Για να φτάσουμε όμως εδώ, πρέπει να έχει ΠΡΟΗΓΗΘΕΙ αυτό που ναι μεν είναι σχετικά απλό, αλλά η Ελληνική Διοίκηση έχει καταφέρει να είναι ΑΚΟΜΗ ΑΠΡΑΓΜΑΤΟΠΟΙΗΤΟ.
Δηλαδή να εκτελεσθούν οι Μελέτες Οριοθεσίας των Ποταμών της Αττικής (με πρώτο και βασικότερο τον Κηφισό από όπου και οι φωτογραφίες) ώστε να είναι ορισμένες οι συντεταγμένες της κοίτης και των ορίων των ποταμών και των χειμάρρων, με παράλληλο εξορθολογισμό των ορίων αυτών από τις Μελέτες Πολεοδόμησης.
Το συγκεκριμένο βήμα θα καθορίσει την ισορροπία μεταξύ χειμάρρων και νόμιμα κατασκευασμένων έργων που παρέχουν αντιπλημμυρική άμυνα και οριοθεσία στους ποταμούς και χειμάρρους της Αττικής, με παράλληλη προστασία τόσο του περιβάλλοντος όσο και του αστικού ιστού.
Ούτε οι χείμαρροι μπορεί να θυμίζουν βουκολικό τοπίο, ούτε η πόλη να τους καταπίνει.
Προφανές είναι ότι μετά τη φάση αυτή θα υλοποιηθούν και νέα έργα σε μικρό η μεσαίο επίπεδο για τον σκοπό αυτόν, που μην ξεχνάμε, είναι προστασία ανθρώπων και περιουσιών.
Αυτό είναι το θεμέλιο, το σημείο αφετηρίας των πάντων που αφορούν την αντιπλημμυρική προστασία της πόλης. Χωρίς αυτό ουδέν εκτελείται.
Και ΟΜΩΣ το σημαντικό αυτό στάδιο παραμένει ανολοκλήρωτο, ειδικά στο σύνολο σχεδόν του Κηφισού στο βόρειο τμήμα του.
Εκεί εντοπίζεται η απαράδεκτη ολιγωρία της Διοίκησης. Ειδικότερα αναφορικά με τον Κηφισό, το Π.Δ. που τον αφορά εφαρμόσθηκε το 1994 και επί 32 χρόνια (!) εκκρεμεί η οριοθεσία.
Δεν υπάρχουν δικαιολογίες· υπάρχει βαρεία αμέλεια διότι δεν αναφερόμαστε σε έργα υποδομής που χρειάζονται αδειοδότήσεις και φυσικά χρήματα για να εκτελεσθούν.
Αναφερόμαστε σε ΜΕΛΕΤΗ ΟΡΙΟΘΕΣΙΑΣ ώστε να τεθεί το πλαίσιο για να γίνουν όσα ανωτέρω περιγράφονται.
Μάλιστα από όσα έχουμε πληροφορηθεί, ακόμη και ενέργειες εκκίνησης ΜΕΛΕΤΩΝ τμηματικών Οριστικών Οριοθετήσεων που έχουν προσπαθήσει ιδιωτικές εταιρείες (ελάχιστες) να υλοποιήσουν για λογαριασμό του Δημοσίου με πιστοποιημένες μελετητικές εταιρείες από το Δημόσιο επίσης, αντιμετωπίζουν αρνητικότητα, αναβλητικότητα από μέρους της Διοίκησης. Έτσι τα αιτήματα παραμένουν κολλημένα, με μηδενική εξέλιξη.
Θα επανέλθουμε πιθανόν με συγκεκριμένες πληροφορίες για το ανωτέρω ζήτημα σε προσεχές δημοσίευμα.
