Γράφει ο Χρήστος Στρυφτός – Ιστορικός
130 χρόνια ιστορίας συµπληρώθηκαν τον φετινό Μάιο από το 1896 όπου η Αδελφότης Ανθοκόµων και Κηπουρών πραγµατοποίησε στην Κηφισιά την πρώτη της έκθεση!
Ας δούµε λοιπόν τι στοιχεία προκύπτουν για την πρώτη ανθοκοµική έκθεση; Πως αναδείχθηκε από τις τότε εφηµερίδες; Ποιο άρθρο κριτίκαρε την διοργάνωση της έκθεσης για πολιτικούς λόγους; Πως πλαισιώθηκε το όλο αυτό γεγονός της Κηφισιάς µαζί µε άλλα κοινωνικοπολιτικά τεκταινόµενα;
Τις απαντήσεις στα ερωτήµατα αυτά δίνουν περίπου δεκαπέντε φύλλα αθηναϊκών εφηµερίδων του Μαΐου του 1896, πρωτότυπο αρχειακό υλικό από την Βιβλιοθήκη της Βουλής των Ελλήνων που αποκάλυψε µονοπάτι προσωπικής µου ιστορικής έρευνας για την «Αµαρυσία» και το φιλοµαθές κοινό της.
Την Τετάρτη 15 Μαΐου 1896 η εφηµερίδα «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» ανακοινώνει την εορτή των ανθέων στις 19 Μαΐου και ώρα 4µµ που επρόκειτο να λάβει χώρα στην Κηφισιά κάτω από τον πλάτανο της κεντρικής της πλατείας λόγω των εγκαινίων της Αδελφότητος των Ανθοκόµων και Κηπουρών. Αναγγέλλεται επίσης στο ίδιο άρθρο ότι την έκθεση θα επισκεφτούν ο πρωθυπουργός και η δηµοτική αρχή. Αναφορά γίνεται για ρίψη πυροτεχνηµάτων κατά την εσπέραν.
Την ίδια µέρα στο φύλλο της «ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ» δηµοσιεύονται αρκετές αγγελίες ενοικιαστηρίων για τις µεγαλοπρεπείς επαύλεις στην Κηφισιά. Ίσως ένεκα της επερχόµενης εορταστικής αυτής έκθεσης και λόγω της εαρινής ατµόσφαιρας, ένας µεγαλοαστός παραθεριστής θα έχει δυο λόγους αυτή τη φορά να περάσει κάποιες µέρες του σε µια έπαυλη στην εξοχική Κηφισιά όπως σε αυτή της κυρίας Μαρίας Γεωργαντά στο Κεφαλάρι ή εκείνη της κυρίας Μελά στην οδό Οµήρου 20.
Στις 17 Μαΐου 1896 ηµέρα Παρασκευή το «κλίµα βαραίνει» κάπως καθώς η «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» ανακοινώνει πως την ίδια ηµέρα που θα πραγµατοποιηθεί η εορτή των ανθέων, θα τελεστεί και το µνηµόσυνο του µεγάλου πολιτικού Χαρίλαου Τρικούπη στην Μητρόπολη Αθηνών.
Την επόµενη µέρα Σάββατο 18 Μαΐου 1896 δηλαδή παραµονές του εορταστικού γεγονότος η «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» διαφηµίζει για δεύτερη φορά την «έκθεσις ανθέων» και προσθέτει την πληροφορία πως µε την συνοδεία µουσικής θα προπορευτεί η σηµαία της διοργανώτριας Αδεφότητος και επιπλέον τονίζεται η επισηµότητα του γεγονότος µε την ανακοίνωση πως θα δώσει το παρόν και το υπουργικό συµβούλιο.
Ανήµερα της «έκθεσις ανθέων» την Κυριακή 19 Μαΐου 1896 η «ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ» δηµοσιεύει άρθρο που ενηµερώνει τους αναγνώστες πως σήµερα πολύς κόσµος θα έχει την χαρά να επισκεφτεί την «µαγευτικήν» και «δροσεροτάτην» κωµόπολη της Κηφισιάς ώστε να θαυµάσει δια ζώσης την συνεχόµενη προσπάθεια των ανθοκηπουρών τουλάχιστον δεκαπέντε χρόνων για τα όµορφα δηµιουργήµατα της ανθοκοµίας και κηπουρικής στην περιοχή. Το ίδιο φύλλο της εφηµερίδας αναφέρει χαριτολογώντας πως θεός από την µυθολογία επισκέφτηκε την Κηφισιά και αφύπνισε τους πολυτάλαντους, φιλόπονους, φίλους της φύσης και της βοτανικής κηπουρούς της περιοχής ώστε να οργανώσουν αυτή την όµορφή γιορτή.
Επίσης το συγκεκριµένο άρθρο κλείνει µε ένα πολιτικό σχόλιο για τον πρωθυπουργό Θεόδωρο ∆ηλιγιάννη όπου τονίζεται το ενδιαφέρον του για την ίδια την Κηφισιά αλλά και το ότι ο ίδιος θα αντιµετωπίσει το όµορφο αυτό ωραίο γεγονός ως µια στιγµή προσωπικού συλλογισµού, ανάπαυλας και ανακούφισης.
Στο ίδιο πάλι φύλλο ανακοινώνεται η δεκάτη πρωινή ως η ώρα του µνηµόσυνου του αειµνήστου πολιτικού Χ.Τρικούπη, ενώ ακριβώς παρακάτω ξαναδιαφηµίζεται πάλι η διοργάνωση της ανθοκοµικής έκθεσης στην Κηφισιά κάτω από τον γηραιό πλάτανο µέσα κλίµα απογευµατινής δροσιάς και ανοιξιάτικης ευωδίας. Τα δε ενοικιαστήρια στις κηφισιώτικες επαύλεις «πέφτουν βροχή» και σε αυτό το φύλλο.
Την ίδια ήµερα 19/05/1896 κατόπιν εορτής η εφηµερίδα «ΠΡΩΙΑ» ανακοινώνει πως λόγω της εορτής των ανθέων στην Κηφισιά, το «Θηρίο» θα προωθήσει αµαξοστοιχίες και επιπλέον δροµολόγια από το µεσηµέρι µέχρι τις 9 το βράδυ µε τις συνηθισµένες τιµές στα εισιτήρια.
Την επόµενη µέρα ∆ευτέρα 20 Μαΐου 1896 η «ΕΦΗΜΕΡΙΣ» που διαφήµιζε µε ειρµό την «έκθεσις ανθέων» λίγες µέρες πριν, τώρα µε ένα άρθρο της «ρίχνει» µαύρο µελάνι στο όλο γεγονός. Συγκεκριµένα η εφηµερίδα αναφέρει πως η γιορτή ήταν µια πολιτική φιέστα του πρωθυπουργού ∆ηλιγιάννη ο οποίος ως παρευρισκόµενος ήταν περιχαρής και απαστράπτων αδιαφορώντας για τα δεινά των αδελφών Κρητών που έδιναν τον αγώνα τους στο Βάµο εναντίον του Αβδουλάχ πασά. Το ίδιο άρθρο χαρακτηρίζει το όλο γεγονός της έκθεσης ως συµφορά, ως ιεροσυλία, ως αφέλεια του αθηναϊκού λαού τον οποίο χαρακτηρίζει επίσης φαιδρό διότι υποστηρίζει πως όλος αυτός ο κόσµος επισκέφτηκε την έκθεση και στη συνέχεια ξεχύθηκε στα καφενεία ενώ θα µπορούσε το χρηµατικό αυτό ποσό που ξόδεψε να το είχε διαθέσει σε έρανο για τον πόλεµο των Κρητικών επαναστατών.
Σηµειωτέων εδώ όντως από φύλλα εφηµερίδων της ίδιας µέρας µαθαίνουµε πως στις 19 Μαΐου 1896 παράλληλα µε την έκθεση στην Κηφισιά, εξελίχθηκαν επεισόδια στο κέντρο της Αθήνας από φοιτητές και διαδηλωτές υπέρ του αγώνα της Κρητικής Επανάστασης. Όµως ο συντάκτης του άρθρου αυτού είναι ολοφάνερο πως εκµεταλλεύτηκε δόλια την όµορφη έκθεση των ακούραστων και βιοπαλαιστών ανθοκόµων, για να υποστηρίξει φθηνά τον αντικυβερνητικό του λόγο κλείνοντας µε προσωπική επίθεση στον πρωθυπουργό πως η «επικούρειος» κυβέρνηση του ∆ηλιγιάννη έχει οδηγήσει σε τέτοια απερισκεψία τον λαό της.
Την ίδια µέρα τα φύλλα των εφηµερίδων «ΚΑΙΡΟΙ», «ΠΑΛΙΓΓΕΝΕΣΙΑ» και «ΠΡΩΙΑ» επιβεβαιώνουν την συνάντηση του πρωθυπουργού ∆ηλιγιάννη µε τον Κλεµανσώ την 19η Μαΐου 1896 στην Κηφισιά στην οικία του πρώτου. ∆ιαπιστώνουµε έτσι ότι ο πρωθυπουργός µετά την δύση του ηλίου φεύγοντας από την ανθοκοµική συζήτησε πολιτικά ζητήµατα µε τον σπουδαίο Γάλλο πολιτικό δίνοντας έτσι την απάντηση στην προαναφερόµενη κριτική του κακότροπου αρθρογράφου της «ΕΦΗΜΕΡΙΣ».
Η «ΝΕΑ ΕΦΗΜΕΡΙΣ» στο φύλλο της 20ης Μαΐου 1896 ενηµερώνει πως η εορτή των ανθέων στην Κηφισιά στέφθηκε µε µεγάλη επιτυχία καθώς τα βαγόνια του σιδηροδρόµου ήταν ασφυκτικά γεµάτα από επισκέπτες την έκθεσης. Σηµειώνεται στο ίδιο άρθρο ότι παρόν ήταν και ο υπουργός ∆ικαιοσύνης κύριος Βάρβογλης ενώ µετά τον αγιασµό εκφώνησε λόγο πανηγυρικό ο κος Χ. Ηλιόπουλος. Πάλι την ίδια µέρα η εφηµερίδα «ΣΚΡΙΠ» γράφει χιουµοριστικά πως «Ολυµπιακοί Αγώνες» διεξήχθησαν για την αγορά των σιδηροδροµικών εισιτηρίων από τις αµέτρητες ουρές ανθρώπων που περίµεναν µε λαχτάρα και ιδρωµένοι να βρουν µια θέση στο βαγόνι του τραίνου για την Κηφισιά ενώ άλλοι στέκονταν «µε το ένα πόδι» λόγω έλλειψης θέσης.
Ο αρθρογράφος εδώ παροµοιάζει την αναµονή των επισκεπτών της έκθεσης στο σιδηρόδροµο µε λαϊκό γεύµα στην Μόσχα µε την διαφορά ότι στην προκειµένη περίπτωση δεν υπήρχαν θύµατα. Ο αρθρογράφος κάνει σχόλια µε ταξική χροιά καθώς αναφέρει πως οι καρποί που πωλούνταν ήταν απαγορευµένοι λόγω της ακριβής τιµής τους, ότι το ένα καλάθι καρπών στοίχιζε 7 – 10 δραχµές γι’ αυτό και πολύς κόσµος οπισθοχωρούσε έντροµος αλλά κι επιπλέον σηµειώνει ότι η έκθεση απευθύνονταν στα πορτοφόλια κυρίως της αριστοκρατίας παρά στις χαµηλότερες από αυτήν τάξεις.
Τέλος το φύλλο της εφηµερίδας «ΤΟ ΑΣΤΥ» στις 20 Μαΐου 1896 σε ένα µακροσκελές άρθρο του εγκωµιάζει και συµβολοποιεί την σηµαντικότητα της πρώτης ανθοκοµικής στο «ολοπράσινον», «θαλερόν» και «πολυανθές» προάστιον της Κηφισιάς καθώς παρουσιάζει ξεκάθαρα µια όµορφη και αρµονική εικόνα για το γεγονός χωρίς µίζερα και κακεντρεχή πολιτικώς ωφελούµενα σχόλια. Σηµειώνεται λοιπόν πως µε την µουσική πλαισίωση από το Ορφανοτροφείο Χατζηκώστα η έκθεση εξελίσσονταν και παράλληλα ο πρωθυπουργός χαιρετούσε τους παρευρισκόµενους τουλάχιστον επί µία ώρα σαν να γίνονταν εκλογές.
Αναφέρεται στην εφηµερίδα «ΤΟ ΑΣΤΥ» επίσης ότι στο δε καλαίσθητα κατασκευασµένο περίπτερο της ανθοκοµικής υπήρχαν τριαντάφυλλα, ρόδα, µυρωδάτες φράουλες Κηφισιάς, κόκκινα κεράσια, φρέσκα άσπρα σπαράγγια, άνθη θερµοκηπίων, αναδενδράδες, εξωτικές µπιγκόνιες, ορτανσίες, πελαργόνια, βελουδωτές πανσέδες, κίτρινες ακακίες, γαρυφαλλιές, αζαλέα, «καµψίφυλλος» λατάνια, «οξύφυλλος» φίκος, «γραµµωτή» µυρίκη και άλλα εξωτικά φυτά.
«ΤΟ ΑΣΤΥ» κλείνει προφητικά το άρθρο του για την «έκθεσις ανθέων» γράφοντας ότι προβλέπεται νέα έκθεση µε µεγαλύτερη οργάνωση που αξίζει για τα άνθη. Η αλήθεια είναι ότι αυτή η πρώτη, µικρή κι αθώα έκθεση του 1896 στην Κηφισιά που ως απώτερο σκοπό είχε την ανάδειξη της βοτανικής, της κηπουρικής και της ανθοκοµίας, έκτοτε αποτέλεσε τον πρόδροµο του εµβληµατικού θεσµού της Ανθοκοµικής Έκθεσης Κηφισιάς διατηρώντας µια παράδοση πολιτισµού, τοπικής συνείδησης, πράσινης νοοτροπίας και µια ιστορία µόλις 130 χρόνων!
Πηγές: Εντός του κειµένου
