Προγραμματική Σύμβαση για την υλοποίηση του προγράμματος «(Σ)τα βήματα της πρόληψης» που ξεκινά πιλοτικά σε 30 ενορίες με επίκεντρο την πρόληψη της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας υπέγραψαν ο περιφερειάρχης Αττικής Νίκος Χαρδαλιάς και ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος, με στόχο τη διαμόρφωση ενός ισχυρού δικτύου πρόληψης, ενημέρωσης και κοινωνικής ευαισθητοποίησης.
Η σύμβαση συνολικού προϋπολογισμού 131.100 ευρώ (πλέον ΦΠΑ), καλύπτεται εξ ολοκλήρου από ίδιους πόρους της Περιφέρειας Αττικής και αφορά τη συνεργασία της με το Εκκλησιαστικό Ίδρυμα Νεότητας και Οικογένειας της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, προκειμένου να εμπεδωθεί η μηδενική ανοχή απέναντι σε κάθε μορφή κακοποίησης. Η πρωτοβουλία, διάρκειας δύο ετών, απευθύνεται σε παιδιά, εφήβους και ενηλίκους, αξιοποιώντας τις ενορίες ως ζωντανό κύτταρο κοινωνικής συνοχής, αλληλεγγύης και καθημερινής επαφής με τους πολίτες. Βασικός στόχος είναι η κινητοποίηση των ενοριακών κοινοτήτων και η ενεργός συμμετοχή τους στην πρωτογενή πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας, συμπληρωματικά προς τις θεσμικές και κοινωνικές δομές προστασίας και υποστήριξης των θυμάτων.
Η Περιφέρεια Αττικής αναλαμβάνει την πλήρη χρηματοδότηση του προγράμματος, την επίβλεψη της υλοποίησής του μέσω της Γενικής Διεύθυνσης Δημόσιας Υγείας και Κοινωνικής Μέριμνας, καθώς και τον ορισμό εκπροσώπων της, με τους αναπληρωτές τους, στην Κοινή Επιτροπή Παρακολούθησης της Προγραμματικής Σύμβασης.
Πιλοτική εφαρμογή σε 30 Ενορίες
Πιλοτικά το πρόγραμμα θα εφαρμοστεί καταρχάς σε 30 ενορίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών και ακολούθως θα επεκταθεί και σε άλλες. Παράλληλα, προβλέπονται στοχευμένες παρεμβάσεις σε μικρότερες ομάδες πληθυσμού, οι οποίες θα πραγματοποιηθούν με τη συνεργασία φορέων της Πολιτείας, της Τοπικής Αυτοδιοίκησης και της ακαδημαϊκής κοινότητας. Η εν λόγω δράση έρχεται να λειτουργήσει συμπληρωματικά και υποστηρικτικά προς τις υφιστάμενες δομές αντιμετώπισης της έμφυλης και ενδοοικογενειακής βίας του Λεκανοπεδίου, όπου λόγω του μεγάλου πληθυσμού και των αυξημένων κοινωνικών αναγκών, απαιτούνται διαρκείς, οργανωμένες και πολυεπίπεδες παρεμβάσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην επιστημονική κατάρτιση των στελεχών και των εθελοντών συνεργατών του Εκκλησιαστικού Ιδρύματος Νεότητας και Οικογένειας, οι οποίοι θα συμμετάσχουν στην υλοποίηση του φυσικού αντικειμένου του προγράμματος. Επιστήμονες διαφορετικών ειδικοτήτων, κληρικοί, δάσκαλοι, καθηγητές, παιδαγωγοί και εθελοντές θα εκπαιδευτούν, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν κρίσιμες ενδείξεις που αφορούν την έμφυλη και ενδοοικογενειακή βία, να προσεγγίζουν με υπευθυνότητα τα ζητήματα πρόληψης και να μεταφέρουν με επιστημονικά τεκμηριωμένο τρόπο τα κύρια μηνύματα αποφυγής τέτοιου είδους φαινομένων στις τοπικές κοινωνίες.
Οι άξονες των δράσεων
Το πρόγραμμα βασίζεται σε ένα ευρύ πλέγμα παρεμβάσεων, το οποίο περιλαμβάνει:
- τον επιστημονικό και διοικητικό συντονισμό του συνόλου των δράσεων,
- τη δημιουργία εξειδικευμένης γνωσιακής βάσης για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας,
- τον σχεδιασμό και την παραγωγή έντυπου, ψηφιακού και οπτικοακουστικού ενημερωτικού υλικού,
- την εκπαίδευση Ποιμαντικών Συμπαραστατών Πρόληψης,
- την επιμόρφωση εθελοντών και εθελοντριών εκπαιδευτικών και παιδαγωγών των ενοριών,
- την πραγματοποίηση εκδηλώσεων ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης του κοινού,
- καθώς και πολιτιστικές παρεμβάσεις υπό τον θεματικό άξονα «Η τέχνη ενάντια στη βία».
Στο πλαίσιο της γνωσιακής ενίσχυσης του προγράμματος θα αναπτυχθεί βιβλιοθήκη αναφοράς με εξειδικευμένα βιβλία και επιστημονικά περιοδικά, καθώς και ψηφιακή βάση δεδομένων με άρθρα, μελέτες, έρευνες και κείμενα επιστημόνων και επαγγελματιών που δραστηριοποιούνται στο πεδίο της πρόληψης και της αντιμετώπισης της ενδοοικογενειακής βίας. Προβλέπεται επίσης η δημιουργία και εκτύπωση πρακτικού εγχειριδίου τσέπης σε 1.000 αντίτυπα, το οποίο θα χρησιμοποιείται από τους κληρικούς και τους συνεργάτες τους ως βασικό εργαλείο κατανόησης και εφαρμογής των βημάτων πρόληψης.
Ακόμη, θα παραχθούν, 10.000 ενημερωτικά φυλλάδια για το ευρύ κοινό, αφίσες που θα αναρτηθούν στους πίνακες ανακοινώσεων των Ιερών Ναών, ραδιοφωνικά μηνύματα με επίκεντρο, κάθε φορά, έναν από τους βασικούς άξονες της πρόληψης, καθώς και ειδικό υποστηρικτικό εκπαιδευτικό υλικό για την πραγματοποίηση δράσεων και δραστηριοτήτων στις ενορίες. Όλο το ενημερωτικό και εκπαιδευτικό υλικό του προγράμματος θα συγκεντρωθεί σε ειδική ψηφιακή υποσελίδα της «Πρωτοβουλίας για την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας», ώστε να είναι άμεσα προσβάσιμο από τους πολίτες, τους επαγγελματίες, τους εκπαιδευτικούς και τα στελέχη των ενοριών.
Στις πιλοτικές ενορίες της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών θα διοργανωθούν θεματικές εκδηλώσεις με αφορμή σημαντικές διεθνείς και ευρωπαϊκές ημέρες, όπως η Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, η Διεθνής Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών και η Διεθνής Ημέρα της Οικογένειας. Οι εκδηλώσεις θα περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, παρουσιάσεις, προβολές οπτικοακουστικού υλικού, εκθέσεις, δημιουργικούς διαγωνισμούς για παιδιά και εφήβους, βιωματικά παιχνίδια και κουίζ με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα, καθώς και θεατρικές και καλλιτεχνικές δράσεις με επίκεντρο τον σεβασμό, την ισότητα, την ειρηνική συνύπαρξη και την πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας.
Θα πραγματοποιηθούν ακόμη 15 ημερίδες σε διαφορετικές ενορίες – πέντε κατά τον πρώτο χρόνο και δέκα κατά τον δεύτερο – με αντικείμενο τον ρόλο που μπορεί να διαδραματίσει η ενοριακή κοινότητα στην πρόληψη της βίας, στην ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης και, κυρίως, στην αλλαγή παγιωμένων αντιλήψεων και κοινωνικών συμπεριφορών, ενώ θα διοργανωθούν δύο συζητήσεις στρογγυλής τραπέζης με τη συμμετοχή εμπειρογνωμόνων, επιστημόνων και εκπροσώπων αρμόδιων φορέων, ώστε να εξεταστούν εξειδικευμένα ζητήματα που συνδέονται με την πρωτογενή πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας και να αναδειχθούν καλές πρακτικές και δυνατότητες διατομεακής συνεργασίας.
Νίκος Χαρδαλιάς: «Σταθερά δίπλα στην Εκκλησία και στην κοινωνία»
Αμέσως μετά την υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης, ο περιφερειάρχης Νίκος Χαρδαλιάς δήλωσε τα εξής:
«Για εμάς είναι αυτονόητη η παρουσία της Περιφέρειας Αττικής δίπλα στην τεράστια προσπάθεια κοινωνικής προσφοράς, φροντίδας και αλληλεγγύης που καταβάλλει διαχρονικά η Εκκλησία και την οποία οι πολίτες αισθάνονται καθημερινά, σε κάθε γειτονιά του Λεκανοπεδίου. Είμαστε εδώ για να συνδράμουμε, ο καθένας με τις δικές του δυνατότητες και από τη θέση ευθύνης που κατέχει, σε μια διαρκή, ουσιαστική και βαθιά συνδεδεμένη με τις ανάγκες της κοινωνίας μας προσπάθεια. Για εμάς, αξία δεν έχει απλώς να συμμετέχουμε σε ένα ακόμη πρόγραμμα. Αξία έχει το γεγονός ότι εντάσσεται σε ένα ολιστικό σχέδιο συνεργασίας με την Εκκλησία, το οποίο θα παράγει συγκεκριμένα και μετρήσιμα αποτελέσματα για τη στήριξη των συμπολιτών μας, ιδιαίτερα εκείνων που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη.
Το πρόγραμμα “(Σ)τα βήματα της πρόληψης” αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της αντίληψης. Μέσα από τη συνεργασία της Περιφέρειας Αττικής με το Εκκλησιαστικό Ίδρυμα Νεότητας και Οικογένειας, επενδύουμε στην ενημέρωση, στην εκπαίδευση και στην ενεργοποίηση των τοπικών κοινωνιών απέναντι στην έμφυλη και την ενδοοικογενειακή βία. Δεν μπορεί η πρόληψη να αποτελεί αποσπασματική παρέμβαση, ούτε να ξεκινά όταν η βία έχει ήδη εκδηλωθεί. Οφείλουμε να δρούμε από νωρίς, να αναγνωρίζουμε τα προειδοποιητικά σημάδια, να καταρρίπτουμε στερεότυπα και να καλλιεργούμε, ιδιαίτερα στα παιδιά και στους νέους, μια κουλτούρα σεβασμού, ισότητας και μηδενικής ανοχής απέναντι σε κάθε μορφή κακοποίησης».
Και ο Ν. Χαρδαλιάς πρόσθεσε: «Η Περιφέρεια Αττικής ενώνει δυνάμεις και ενισχύει κάθε προσπάθεια που έχει πραγματικό κοινωνικό αποτύπωμα στήριξης των συμπολιτών μας. Θέλω να ευχαριστήσω τον Μακαριώτατο, τους Αγίους Πατέρες και όλα τα στελέχη του Εκκλησιαστικού Ιδρύματος Νεότητας και Οικογένειας για το έργο που επιτελούν. Να γνωρίζετε ότι είμαστε εδώ για να συνδράμουμε, για να ακούμε τις συμβουλές και τις υποδείξεις σας και να είμαστε πραγματικά χρήσιμοι. Το λέω παντού και το επαναλαμβάνω: όταν γινόμαστε καλύτεροι ως άνθρωποι, μπορούμε να γινόμαστε καλύτεροι και ως δημόσιοι λειτουργοί».
Αρχιεπίσκοπος Ιερώνυμος: «Εκκλησία και Αυτοδιοίκηση απευθύνονται στον ίδιο άνθρωπο»
Από την πλευρά του ο αρχιεπίσκοπος Αθηνών και πάσης Ελλάδος Ιερώνυμος στην προσφώνησή του προς τον Περιφερειάρχη Αττικής, υπογράμμισε τη σημασία της συνεργασίας για την πρόληψη και την αντιμετώπιση τόσο σοβαρών κοινωνικών φαινομένων, όπως αυτού της ενδοοικογενειακής βίας. «Η Εκκλησία και η Τοπική Αυτοδιοίκηση απευθύνονται στον ίδιο άνθρωπο, σε συγκεκριμένες τοπικές κοινότητες. Οι συνεργασίες φορέων και υπηρεσιών πολλαπλασιάζουν τη δυναμική των παρεμβάσεων, ενισχύει τη φωνή τους, καθιστά αποτελεσματικότερη τη συνεισφορά τους και διευρύνει το δίκτυο πρόληψης προς όφελος των πολιτών» ανέφερε και πρόσθεσε: «Το πρόγραμμα αποτελεί καρπό της εμπειρίας που έχει αποκτήσει η “Πρωτοβουλία για την Πρόληψη της Ενδοοικογενειακής Βίας”, μέσα από τον σχεδιασμό και την υλοποίηση προηγούμενων δράσεων. Στόχος του είναι η ανάπτυξη συντονισμένων προγραμμάτων ενημέρωσης, ευαισθητοποίησης, εκπαίδευσης και επιμόρφωσης των πολιτών και των εκκλησιαστικών κοινοτήτων, σε ζητήματα πρόληψης της ενδοοικογενειακής βίας, κατά την επόμενη διετία».
Τέλος ο αρχιεπίσκοπος ευχαρίστησε επίσης τον Νίκο Χαρδαλιά «για την συνοδοιπορία του και την υποστήριξη της Περιφέρεια Αττικής στην προσπάθεια που καταβάλλει η Εκκλησία για να διακονήσει τον σύγχρονο άνθρωπο».
Π. Αντώνιος Καλλιγέρης: «Έχουμε αφιερωθεί ιδιαίτερα στην πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας»
Ο πρωτοπρεσβύτερος π. Αντώνιος Καλλιγέρης, συντονιστής της «Πρωτοβουλίας για την Πρόληψη της Ενδοοικογενειακής Βίας», η οποία εντάσσεται στο ποιμαντικό έργο της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών είπε τα εξής:
«Ένα ιδιαίτερο πρόγραμμα, όπως αυτό που ξεκινά σήμερα, λειτουργεί για εμάς σαν ούριος άνεμος στα πανιά μας. Αποτελεί ταυτόχρονα μια μεγάλη ευκαιρία και μια εξίσου μεγάλη ευθύνη: να συνεχίσουμε το έργο μας και να αποδείξουμε ότι αξίζουμε την υποστήριξή σας. Θα κάνουμε ό,τι μπορούμε προς αυτή την κατεύθυνση.
Τα τελευταία έξι χρόνια έχουμε αφιερωθεί ιδιαίτερα στην πρόληψη της ενδοοικογενειακής βίας, σε συνεργασία με ανθρώπους και δομές που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή, όπως το Συμβουλευτικό Κέντρο της Αθήνας για την υποστήριξη θυμάτων βίας. Εργαζόμαστε εντατικά στο συγκεκριμένο πεδίο, έχοντας διαπιστώσει δύο βασικά δεδομένα. Από τη μία πλευρά, η Πολιτεία δραστηριοποιείται, με τα μέσα και τις αρμοδιότητές της στην αντιμετώπιση της βίας. Εκεί, επομένως, δεν θα είχαμε να προσφέρουμε πολλά. Στον τομέα της πρόληψης, όμως, που προϋποθέτει την αλλαγή στάσεων ζωής, την επιστροφή στις ρίζες της αξίας του ανθρώπινου προσώπου και την ουσιαστική ενδυνάμωσή του, αναγνωρίσαμε έναν δρόμο που ανταποκρίνεται περισσότερο στη θεολογία και στην αποστολή της Εκκλησίας. Ένας ενδυναμωμένος άνθρωπος μπορεί να αντισταθεί αποτελεσματικότερα και στα κακοποιητικά φαινόμενα».
Το «παρών» στην υπογραφή της Προγραμματικής Σύμβασης έδωσαν επίσης ο αντιπεριφερειάρχης του Κεντρικού Τομέα Αθηνών Γεώργιος Βλάχος, η ειδική Γραμματέας της Περιφέρειας Αττικής Έλενα Ράπτη, ο γενικός αρχιερατικός επίτροπος της Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών, πρωτοπρεσβύτερος π. Εμμανουήλ Παπαμικρούλης και ο γενικός Δδιευθυντής του Ιδρύματος Νεότητος και Οικογένειας, αρχιμανδρίτης π. Συμεών Βενετσιάνος.
