Σε μια κατάμεστη από νέους, μαθητές, σπουδαστές και φοιτητές αίθουσα στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, εορτάστηκε την Τρίτη 28 Μαρτίου, παρουσία της ηγεσίας του Υπουργείου Παιδείας, η ολοκλήρωση του Ευρωπαϊκού Έτους Νεολαίας 2022, η πρωτοβουλία που σηματοδότησε μία νέα αρχή για τον συνολικό τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζουμε τους νέους μας.
Στο πλαίσιο αυτό, η Γενική Γραμματεία Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης, Διά Βίου Μάθησης και Νεολαίας του Υπουργείου Παιδείας και Θρησκευμάτων, η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας και η Ελληνική Εταιρεία Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης ανέλαβαν την πρωτοβουλία θεσμοθέτησης του Τιμητικού Τίτλου της Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας, για τους Δήμους της Ελλάδας, που θα απονέμεται κάθε χρόνο σε ένα Δήμο της χώρας.
Το μνημόνιο συνεργασίας για την πρωτοβουλία «Εθνική Πρωτεύουσα Νεολαίας» υπεγράφη από τον Γιώργο Βούτσινο γ.γ. Επαγγελματικής Εκπαίδευσης, Κατάρτισης, Διά Βίου Μάθησης και Νεολαίας, τον πρόεδρο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) και δήμαρχο Τρικκαίων Δημήτρη Παπαστεργίου και τον διευθύνοντα σύμβουλο της ΕΕΤΑΑ Σπύρο Σπυρίδων.
Ν. Κεραμέως: «Η νεολαία στο επίκεντρο των πολιτικών μας»
Η υπουργός Παιδείας Νίκη Κεραμέως μεταξύ άλλων τόνισε στο χαιρετισμό της: «Θέτοντάς τους νέους στο επίκεντρο των πολιτικών μας, κάνοντας τη φωνή τους να ακουστεί, αναδεικνύουμε τη σημασία της συμμετοχής τους στη διαμόρφωση του μέλλοντος, για ένα αύριο πιο πράσινο, πιο συμπεριληπτικό, πιο ψηφιακό, στο σπίτι μας, την Ευρώπη. Η χώρα μας μάλιστα διακρίθηκε στις δράσεις του Έτους, ως καλή πρακτική, στη θεματική “Έρευνες για τη Νεολαία, Δεδομένα, Στοιχεία”».
Δ. Παπαστεργίου: «Να ακούσουμε τους νέους μας»
Στην τοποθέτησή του ο προέδρος της ΚΕΔΕ Δημήτρη Παπαστεργίου τόνισε, μεταξύ άλλων: «Στην ουσία αυτό που πρέπει να δούμε από εδώ και πέρα είναι ποια είναι η Ευρώπη και ποιες είναι οι Ευρωπαϊκές πόλεις που θέλουμε να δημιουργήσουμε. Τελικά “έξυπνη πόλη” είναι μια πόλη που έχει τεχνολογία; Κατά την άποψη μου σε καμία περίπτωση. “Έξυπνη πόλη” είναι μια πόλη που έχει αισθήσεις, αφουγκράζεται, ακούει, αλληλεπιδρά και αντιδρά. Αυτές τις πόλεις πρέπει να δημιουργήσουμε, ακούγοντας το πιο δυναμικό κοινό, πιθανώς και το πιο αθόρυβο, αυτήν την ώρα, κοινό των πόλεων μας, που είναι οι νέοι άνθρωποι».
Στην εκδήλωση παρέστησαν, επίσης, οι υφυπουργοί Παιδείας Ζέτα Μακρή και Άγγελος Συρίγος, η γενική διευθύντρια της Γενικής Διεύθυνσης Εκπαίδευσης, Νεολαίας, Αθλητισμού και Πολιτισμού της Ευρωπαϊκής Επιτροπής (DG EAC) Θέμιδα Χριστοφίδου, ο πρόεδρος του Κέντρου Δια Βίου Μάθησης Κώστας Δέρβος και στελέχη του Υπουργείου Παιδείας, του ΕΟΠΠΕΠ, της ΚΕΔΕ, της UNICEF, του Πανεπιστημίου Αθηνών και όλων των συμπραττόντων φορέων.
Με διττό στόχο
O θεσμός της Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας έχει διττό στόχο:
-να προάγει τη συμμετοχή των νέων 15 – 29 χρονών στην πολιτική και κοινωνική ζωή του τόπου, δίνοντας τα κατάλληλα κίνητρα μέσω ενός προγράμματος δράσεων και παρεμβάσεων, ούτως ώστε να καταστούν ενεργοί πολίτες και να συμβάλουν με τη δική τους νεανική, ουσιαστική συμμετοχή σε όλες τις πτυχές της ζωής της πόλης,
.- να προβάλει τον Δήμο σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο
Αναλυτικότερα, ο θεσμός της Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας στοχεύει στη δημιουργία πόλεων φιλικών και εναρμονισμένων με τις ανάγκες των νέων, διασφαλίζοντας ότι η νεολαία θα συμμετέχει σε συζητήσεις και δράσεις για διαφορετικούς τομείς της καθημερινότητας, όπως το περιβάλλον, η κοινωνική ένταξη και συνοχή, ο πολιτισμός και ο αθλητισμός, η εργασία, η εκπαίδευση, η αστική ανάπτυξη, η κοινωνική πολιτική, τα ανθρώπινα δικαιώματα, η ψυχική υγεία, η αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης και η διαφάνεια.
Η επιλογή ενός Δήμου ως Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας πρέπει να συνοδεύεται από ένα πρόγραμμα που θα διασφαλίζει ότι οι νέες και οι νέοι, μέσω της ενθάρρυνσης της ενεργής συμμετοχής τους και έχοντας ίσες ευκαιρίες, θα βρίσκονται στον πυρήνα των διαδικασιών λήψης αποφάσεων, δημιουργώντας έτσι βιώσιμους μηχανισμούς και λειτουργικές δομές συμμετοχής σε τοπικό επίπεδο.
Αναμενόμενοι Στόχοι
Κοινή επιδίωξη του εν λόγω θεσμού είναι:
-η ενδυνάμωση των νέων, η ενίσχυση της ενεργής συμμετοχής τους στα κοινά και η ενίσχυση της εμπιστοσύνης τους απέναντι στο θεσμό της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
-η προώθηση της αξιοπρέπειας, της ισότητας, της ισονομίας, της ισηγορίας, της ισοκρατίας, της ίσης αντιμετώπισης, του σεβασμού, της διαφάνειας και της διαβούλευσης.
-η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η κατάρτιση των νέων σε αντικείμενα που σχετίζονται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση, τις πολιτικές επιστήμες, την εκπαίδευση και την οικονομική επιστήμη, καθώς και άλλες συναφείς επιστήμες.
-η βελτίωση της σχέσης των νέων με τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης, με στόχο την ανάπτυξη βιώσιμων παραγωγικών σχέσεων και τη γεφύρωση του χάσματος που εντοπίζεται μεταξύ των νέων και του θεσμού της Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
-η ανάδειξη των τοπικών ιδιαιτεροτήτων και των χαρακτηριστικών της περιοχής, της τοπικής ιστορίας και πολιτισμού, καθώς και των στοιχείων που αποτελούν ορόσημα για την περιοχή.
-η συμβολή στη χάραξη τοπικής στρατηγικής για τη νεολαία.
Κριτήρια
Ένας Δήμος, προκειμένου να λάβει τον Τιμητικό Τίτλο της Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας, πρέπει να δημιουργήσει από κοινού με τις νέες και τους νέους της πόλης μια πρόταση και ένα πρόγραμμα που θα ταυτίζονται με τους στόχους του θεσμού και, παράλληλα, θα αποφέρουν οφέλη στην ίδια την πόλη και στην κοινωνία των πολιτών της.
Αίτηση μπορούν να υποβάλουν όλοι οι Δήμοι της χώρας. Οι δημοτικές Aρχές που επιθυμούν η πόλη τους να λάβει τον Τιμητικό Τίτλο της Εθνικής Πρωτεύουσας Νεολαίας 2024 πρέπει να σχεδιάσουν και να παρουσιάσουν ένα πρόγραμμα που θα πληροί τα ακόλουθα κριτήρια:
-Συμμετοχή – Συναπόφαση των νέων: Οι νέες και οι νέοι πρέπει να βρίσκονται στο επίκεντρο της υποψηφιότητας του Δήμου. Οι θέσεις και οι προτάσεις τους πρέπει να έχουν ληφθεί υπόψη στις αποφάσεις του Δήμου. Αυτό ισχύει τόσο για την ανάπτυξη και το σχεδιασμό του προτεινόμενου προγράμματος, όσο και για τις δομές διακυβέρνησης και υλοποίησής του.
-Ευρωπαϊκή Διάσταση: Στόχος του προτεινόμενου προγράμματος είναι η ενίσχυση της συνεργασίας σε τοπικό, εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο. Πρέπει να επιδιώκεται η δημιουργία ευκαιριών για τις νέες και τους νέους σε τοπικό επίπεδο, να συζητήσουν ευρωπαϊκά θέματα και να εμπνεύσουν άλλες πόλεις στη χώρα για να αναπτύξουν ένα καλύτερο περιβάλλον για τις/τους νέες/ νέους.
-Θεματικά Πεδία Προτεινόμενου Προγράμματος: Θεματικά πεδία, που χωρίς να είναι περιοριστικά, θα συνυπολογιστούν στην αξιολόγηση του προτεινόμενου προγράμματος είναι η Παιδεία & η Διά Βίου Μάθηση, ο Πολιτισμός, το Περιβάλλον/η Κλιματική Αλλαγή, η Κοινωνική Συμπερίληψη και η Νεανική Επιχειρηματικότητα. Αντίστοιχα, θα συνυπολογιστούν θεματικά πεδία που άπτονται του ευρωπαϊκού γίγνεσθαι και των τοπικών ιδιαιτεροτήτων του υποψήφιου Δήμου.
-Τοπική Ιδιαιτερότητα: Το προτεινόμενο πρόγραμμα πρέπει να είναι ευέλικτο και οι δράσεις του να προσαρμόζονται στις κατά τόπους ιδιαιτερότητες, με σκοπό να επιλύονται τα τοπικά προβλήματα της νεολαίας.
-Συνοχή – Συνάφεια με στρατηγική: Η υποψηφιότητα πρέπει να χαρακτηρίζεται από ολοκληρωμένη προσέγγιση και συνεκτικότητα. Οι δράσεις του προτεινόμενου προγράμματος πρέπει να τεκμηριώνουν τη σκοπιμότητά τους και τη συμβολή τους στην επίτευξη του οράματος του Δήμου.
Χρηματοδότηση
Οι χρηματοδοτικές πηγές που θα αναφέρει ο υποψήφιος Δήμος ότι έχει ή θα εξασφαλίσει ως οικονομικούς πόρους για την κάλυψη των δαπανών υλοποίησης δράσεων του προγράμματός του, θα συνυπολογιστούν στην αξιολόγηση της υποψηφιότητάς του, σε σχέση με το συνολικό προϋπολογισμό του προτεινόμενου προγράμματος.
Εν δυνάμει χρηματοδοτικές πηγές που μπορεί να αξιοποιηθούν είναι: ΕΣΠΑ 2021 – 2027, Ευρωπαϊκά Ανταγωνιστικά Προγράμματα (π.χ. Erasmus+, CERV, Solidarity Corps, κ.ά.), καθώς και χορηγίες.
