Ανά τακτά διαστήµατα, τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης φέρνουν στο προσκήνιο ουκ ολίγες αµφιλεγόµενες ή ακόµα και επικίνδυνες πρακτικές για τους εφήβους. Η πιο πρόσφατη viral (δηµοφιλής) τάση που ξεκίνησε από κινεζικές πλατφόρµες, φαίνεται να ανήκει στην τελευταία κατηγορία.
Σύµφωνα µε αναρτήσεις που διαδίδονται ταχύτατα, νέοι άνθρωποι που ανησυχούν για την αύξηση βάρους και δυσκολεύονται να διαχειριστούν… τις λιγούρες τους, τοποθετούν διάφανη µεµβράνη ή µια λεπτή πλαστική σακούλα στο στόµα τους ενώ τρώνε. Εισάγουν το φαγητό για να το γευτούν, το µασούν για τη γεύση και στη συνέχεια το αποµακρύνουν χωρίς να το καταπιούν.
Ένα από τα δεκάδες τέτοια βιντεάκια που κυκλοφορούν σωρηδόν στα µέσα κοινωνικής δικτύωσης έτυχε να παρακολουθήσω πρόσφατα µαζί µε τον προέφηβο γιο µου. Ήθελα να του επιστήσω την προσοχή (ευτυχώς έδειξε την αποτροπή του στο συγκεκριµένο), καθώς ο έλεγχος χρόνου οθόνης µέσω εργαλείων γονικού ελέγχου και η ρύθµιση χρονικού ορίου χρήσης εφαρµογών που του έχει επιβληθεί, δεν ξέρω εάν είναι αρκετά ως µέτρα για τον περιορισµό της πρόσβασής του στα social media και τις οθόνες.
Tα στοιχεία που έρχονται στο φως της δηµοσιότητας είναι ανησυχητικά… Σύµφωνα µε έρευνα του ευρωπαϊκού οργανισµού Mind Games, 8 στα 10 παιδιά ηλικίας 8 έως 12 ετών έχουν δηµιουργήσει προφίλ στα social media ενώ στην Ελλάδα 6 στα 10 παιδιά ασχολούνται καθηµερινά µε τα κοινωνικά δίκτυα.
Και όλα αυτά τη στιγµή που πρόσφατα στοιχεία έρευνας του Ερευνητικού Πανεπιστηµιακού Ινστιτούτου Ψυχικής Υγείας, Νευροεπιστηµών και Ιατρικής Ακρίβειας «Κώστας Στεφανής» αποκαλύπτουν ότι το 40,5% των 16χρονων στην Ελλάδα ασχολείται µε τα µέσα κοινωνικής δικτύωσης για τουλάχιστον 4 ώρες την ηµέρα τις καθηµερινές και το 64,9% το Σαββατοκύριακο!
Το τελευταίο διάστηµα πολύς λόγος έχει γίνει και στην Ελλάδα για το κυβερνητικό σχέδιο που έχει ανακοινωθεί από τον ίδιο τον πρωθυπουργό εδώ και έξι µήνες µέσω του ψηφιακού εργαλείου Kids Wallet, µε τελικό στόχο την απαγόρευση πρόσβασης στα social media για των κάτω των 15 ετών.
Προσωπικά, αυτό που κράτησα από την παρέµβαση του Κυριάκου Μητσοτάκη είναι η παραδοχή ότι όσα µέτρα και αν εφαρµοστούν, είναι αµφίβολη η καθολική απαγόρευση των µέσων κοινωνικής δικτύωσης στους εφήβους – κι αυτό δεν κρύβω ότι ήταν κάτι που επέτεινε την ανησυχία µου!
Τελικά, ενώ η πρόταση της κυβέρνησης φιλοδοξεί να προστατεύσει τα παιδιά, η εφαρµογή και ο ενδεχόµενος αποκλεισµός από τα social media παραµένουν µια πολύπλοκη πρόκληση, που απαιτεί συνεχή ενηµέρωση, τεχνολογική υποστήριξη και κυρίως την ενεργή συµµετοχή των γονέων.
Καλό είναι εµείς οι γονείς να ενηµερωνόµαστε συνεχώς για τις ψηφιακές προκλήσεις που καραδοκούν για τα παιδιά µας.
Την Τετάρτη 25 Φεβρουαρίου, η Σχολή Γονέων του ∆ήµου Βριλησσίων παρουσίασε σχετική συζήτηση µε τίτλο «Αυτοπεποίθηση και κοινωνικά δίκτυα» µε εισηγήτρια τη σύµβουλο Ψυχικής Υγείας Άσπα Παραδάλη.
Η συνάντηση εστίασε στον τρόπο µε τον οποίο τα κοινωνικά δίκτυα επηρεάζουν την εικόνα και την αυτοπεποίθηση παιδιών και εφήβων και κατέδειξε το γεγονός ότι σε µια καθηµερινότητα όπως αυτήν που βιώνουν οι έφηβοι όπου τα «likes», τα σχόλια και η συνεχής σύγκριση αποτελούν µέρος της εµπειρίας τους, η ανάγκη για ουσιαστική καθοδήγηση και στήριξη από τους γονείς καθίσταται πιο σηµαντική από ποτέ.
Άλλωστε, η ενηµέρωση και η πρόληψη παραµένουν τα πιο ισχυρά µας εφόδια, καθώς η γνώση των ψηφιακών κινδύνων αλλά και των δυνατοτήτων του διαδικτύου, µας επιτρέπει να σταθούµε δίπλα στα παιδιά µας όχι ως «ελεγκτές», αλλά ως καθοδηγητές.
Γιατί τελικά, το ζητούµενο δεν είναι απλώς να περιορίσουµε τον χρόνο οθόνης ή να αποκλείσουµε µια πλατφόρµα. Είναι να βοηθήσουµε τους έφηβους να αναπτύξουν κριτική σκέψη, αυτοεκτίµηση και ψηφιακή ωριµότητα.
